Debezwaarprocedure is een administratieve procedure waarbij iemand bezwaar aantekent tegen een bepaalde beslissing van een bestuur. De inhoud en betekenis verschilt in België en Nederland.
In Nederland is de bezwaarprocedure het eersterechtsmiddel dat eenbelanghebbende ter beschikking staat in een bestuursrechtelijke procedure.
Artikel 6:4 van deAlgemene wet bestuursrecht (Awb) bepaalt dat men bezwaar kan maken tegen eenbesluit door het indienen van een bezwaarschrift bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. In artikel 72 lid 3 Vreemdelingenwet 2000 staat dat een feitelijke handeling van een bestuursorgaan ten aanzien van een vreemdeling als zodanig, waaronder begrepen het niet verlenen van de verblijfsvergunning overeenkomstig artikel 14, tweede lid 2 Vreemdelingenwet, wordt gelijkgesteld met een besluit waardoor er bezwaar en beroep tegen openstaan. Dit orgaan zal bijontvankelijkheid onderzoeken of het zijn beslissing zal herzien.
Voorbeelden:
Voorwaarden voorontvankelijkheid:
Het bestuursorgaan vervult zijn taak zonder vooringenomenheid (art. 2:4 lid 1 Awb.): dit geldt ook voor de bezwaarschriftenprocedure. Het bestuursorgaan zal toetsen of de persoon die beweert belanghebbende te zijn dit ook is, en zal vervolgens de beslissing volledig heroverwegen, dus ook toetsen aan de doelmatigheid (oftewel de eigen voorschriften). In een later stadium kan derechter de doelmatigheid niet meer toetsen, alleen nog de rechtmatigheid van de beslissing. In veel gevallen betreft het een administratieve fout, en wordt het bezwaarschrift toegewezen. In een klein aantal gevallen kan de belanghebbende zijn of haar belang niet aantonen, of wordt dit onvoldoende geacht. Het bezwaar is dan niet-ontvankelijk. In sommige gevallen zal het bestuursorgaan aan de doelmatigheid toetsen, en tot de conclusie komen dat het besluit terecht is genomen. Het bezwaarschrift zal dan worden afgewezen.
De belanghebbende heeft dan in principe zes weken de tijd om zijn zaak aanhangig te maken bij debestuurskamer van derechtbank, waarna men ten slotte in hoger beroep kan bij deAfdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Dit geldt niet voor alle zaken. Belastingrecht, arbeidsrecht, en sociale zekerheid kennen bijvoorbeeld hun eigen beroepsinstellingen.
In België is de bezwaarprocedure o.a. een fiscale procedure waarbij een belastingschuldige bezwaar indient tegen een belasting die ten aanzien van hem werd gevestigd.
Ook tegen andere bestuurshandelingen kan bezwaar worden aangetekend, bijvoorbeeld tegen beslissingen in verband met omgevingsvergunningen.