| BART | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
 | ||||
| Basisgegevens | ||||
| Locatie | San Francisco Bay Area | |||
| Vervoerssysteem | Metro enreizigerstreinen | |||
| Startdatum | 11 september1972 | |||
| Lengte trajecten | 172,1 km | |||
| Aantal lijnen | 7 | |||
| Aantal stations | 47 metro 2 eBart 1 AGT | |||
| Aantal passagiers | 423.120per weekdag | |||
| Spoorwijdte | 1.676 (16 km 1435 mm)mm | |||
| Uitvoerder(s) | San Francisco Bay Area Rapid Transit District | |||
| Kaart van het BART-netwerk | ||||
 | ||||
| ||||
DeBay Area Rapid Transit (BART) is eenopenbaarvervoernetwerk in deSan Francisco Bay Area in deAmerikaanse staatCalifornië. BART fungeert alsmetro in het centrum vanSan Francisco en als regionalespoorlijn in de agglomeratie. Het BART-netwerk verbindt San Francisco met haar voorsteden inSan Mateo County en met de steden in de regioEast Bay. In tegenstelling tot de metronetwerken van bijvoorbeeldNew York enLonden biedt BART geen frequente lokale diensten aan; dat doetSF Muni. BART wordt vooral gebruikt om de voorsteden en buitenwijken met de economische centra van San Francisco enOakland te verbinden. In 2014 werd de 5 kilometer lange automatischekabeltram naar deluchthaven van Oakland opgenomen in het BART-netwerk.
In de eerste helft van de twintigste eeuw bestond in het gebied rond debaai van San Francisco een uitgebreid net, het Key system, van sneltrams in San Francisco, Oakland enBerkeley. De verbinding tussen het centrum van San Francisco en de oostoever liep met veerboten tussen de Ferrybuilding en de Keysystempier in Oakland. Na de opening van deBay Bridge op 12 november 1936 reden de sneltrams op de onderste verdieping van de brug door tot in het centrum van San Francisco.
Al tijdens de Tweede Wereldoorlog werden lijnen opgeheven, tussen 1946 en 1952 daalde het aantal reizigers van 22,2 miljoen naar 9,8 miljoen en in 1958 volgde de sluiting van het Key System.
In de jaren 50 concludeerde een onderzoek naar de toenemende verkeersproblemen rond de baai dat er een nieuw vervoerssysteem met snelle verbindingen tussen de steden en voorsteden moest komen. Om dit uit te voeren werd in 1957 hetBay Area Rapid Transit District opgericht doorAlameda County,Contra Costa County,San Francisco,San Mateo County enMarin County.Santa Clara County deed niet mee omdat het voorgestelde net niet verder zou lopen danPalo Alto. In 1962 besloot het bestuur van San Mateo het BART te verlaten ten gunste van wegenbouw in hun county omdat de bewoners anders zouden mee betalen aan het vervoer van inwoners van Santa Clara. Het vertrek van San Mateo bracht de financiering in gevaar en hoewel 88% van de kiezers in Marin County, het schiereiland ten noorden van deGolden Gate Bridge, voor BART gestemd hadden, waren de belastinginkomsten niet genoeg om hun deel van de extra kosten te dragen. Hierbij kwamen twijfels over de haalbaarheid van een tweede dek voor de metro op de Golden Gate Bridge en Marin County haakte een maand na San Mateo af.
Op 6 november 1962 keurden de kiezers van drie overgebleven counties de financiering van het tot 75 mijl ingekorte net, met eindpunten inDaly City,Concord,Fremont enRichmond goed.
Na de bestuurlijke voorbereidingen werd vanaf 1 juli 1963 gewerkt aan de bouw- en spoorwegtechnische uitwerking. Op 19 juni 1964 ging, in het bijzijn van PresidentJohnson, in Concord de eerstespade de grond in voor een 7,1 km langetestbaan[1]. De testbaan tussen Concord enWalnut Creek werd nog in hetzelfde jaar opgeleverd[2]. Terwijl de proeven op testbaan liepen werd op meerdere plaatsen aan het geplande net begonnen met de bouw van infrastructuur. In november 1965 werd begonnen met het boren van de Berkeley Hills Tunnel die in 1967 in ruwbouw gereed was. Het hartstuk van het net, de Transbaytunnel, werd tussen 1965 en 3 april 1969 afgezonken. Op 24 januari 1966 begon de bouw van de dubbeldekstunnel in het centrum van Oakland. De bedoeling was om ten noorden van Oakland de lijnen op viaducten of middenbermen van snelwegen te bouwen.Berkeley wilde echter een ondergrondstraject op hun grondgebied. Op 4 oktober 1966 stemden de kiezers van Berkeley in met de extra kosten en de lijn door Berkeley ligt dan ook ondergronds.
In de zomer van 1967 werd ook begonnen met de dubbeldekstunnel onder Market Street in San Francisco. De BART-lijnen zijn aangelegd inbreedspoor (spoorwijdte 1.676 mm) en geëlektrificeerd metderde rail, 1000 volt gelijkspanning. De keuze voorbreedspoor komt voort uit de gewenste hoge snelheden in combinatie met een hoog comfort om te kunnen concurreren met de auto.
BART was ook het eerste grote netwerk met computergestuurde metro's en verkeerleiding. Het huidige netwerk (de luchthavenlijn van Oakland buiten beschouwing gelaten) is in totaal 167 kilometer lang, bestaat uit zes lijnen en heeft 45 stations. Het netwerk is zo aangelegd dat de meeste route-onderdelen door meerdere metrolijnen benut worden. Op weekdagen rijden er dagelijks 423.120 passagiers op de treinen van BART. Daarmee is BART het op vier na grootsteheavy rail metronetwerk van de Verenigde Staten en het meest bereden metronetwerk van dewestkust. Het openbaar vervoer van de San Francisco Bay Area, waarvan BART een belangrijk onderdeel vormt, was in 2013 na dat van New York het meest gebruikte in de VS, gemeten in aantal aparte ritjes per inwoner.[3]
Er zijn zes breedspoor lijnen, waarvan er vijf doorOakland lopen en vier door deTransbay Tube-tunnel. Hoewel de lijnen al geruime tijd met dezelfde kleuren op kaarten worden weergegeven is het ongebruikelijk om de lijnen met een kleur te benoemen. Ook andere bijnamen zijn ongebruikelijk. De lijnen worden meestal aangeduid met de namen van de eindpunten.
De eerste lijn werd in gebruik genomen op11 september1972 tussenMacArthur enFremont, het noordelijke deel van deRichmond-Fremont Line volgde op 29 januari 1973. De tweede lijn tussen MacArthur enConcord, bestaande uit de Berkeley Hills Tunnel en de testbaan, werd geopend op 21 mei 1973. Op 5 november 1973 werd heteilandbedrijf in San Francisco geopend tussenDaly City enMontgomery. Op 16 september 1974 werd met de opening van de Trans Bay-tunnel de tweede lijn verbonden met het eilandbedrijf in San Francisco waarmee een doorgaande dienst op dePittsburg/Bay Point-SFO/Millbrae Line gerealiseerd was. De derde lijn (Fremont-Daly City Line) werd eveneens op 16 september 1974 geopend. De vierde lijn, deRichmond-Millbrae Line, werd 19 april 1976 geopend als rechtstreekse verbinding tussen Richmond en San Francisco.Embarcadero was bij de opening van de Trans Bay Tunnel slechts in ruwbouw gereed. Het is tijdens de aanleg aan de plannen toegevoegd en werd pas op 27 mei 1976 geopend voor reizigersverkeer, waarmee het initiële net was voltooid.
In het begin van de jaren 90 van de twintigste eeuw werd begonnen met verlengingen van bestaande lijnen. De gele-lijn werd aan de noordkant met twee stations verlengd die respectievelijk in december 1995 en 1996 werden geopend. Aan de westkant werdColma toegevoegd op 24 februari 1996 en de verlenging tot deinternationale luchthaven van San Francisco en Millbrae was in 2003 gereed. In 1993 werd begonnen met de aanleg van deDublin/Pleasanton-Daly City Line door Castro Valley, die op 10 mei 1997 werd geopend. DeSFO-Millbrae Line werd geopend op 22 juni 2003 maar al na ruim een half jaar opgeheven. In februari 2019 kwam de pendeldienst tussen Millbrae en het vliegveld weer terug als zelfstandige lijn. In 2009 werd begonnen met de verlenging van Fremont naar Silicon Valley. Het eerste deel, de Warm Springs extension, werd op 25 maart 2017 geopend totWarm Springs/South Fremont.
 |  | |
Uitbreiding tot aan Warm Springs (blauw) | Fases 1 (blauw) en 2 (turquoise) van de Silicon Valley-uitbreiding |
Sindsdien wordt gewerkt aan de zogenaamdeSilicon Valley extension, die verder bouwt op de verlenging tot in Warm Springs. In de eerste fase is de lijn uitgebreid tot aan Berryessa-station inSan Jose dat op 13 juni 2020 werd geopend. Aan die uitbreiding begon men in april 2012 te bouwen en men verwachtte de lijn eind-2020 op te leveren. In de tweede fase wordt de lijn uitgebreid tot aan het Alum Rock-station en het station van Downtown San Jose. De voorziene eindhalte is het Diridon-station, waar momenteel al treinen vanCaltrain,ACE,Amtrak enVTA Light Rail aankomen. Ten slotte zouden de BART-sporen verlengd worden tot aan het station van Santa Clara, gelijklopend met de sporen van Caltrain. Door deze verlenging wordt Santa Clara (Silicon Valley) alsnog met BART verbonden, zij het via de oostoever in plaats van over het grondgebied van San Mateo.
Naast de breedspoormetrolijnen is sinds 2014 deautomated guideway transit (AGT), een moderne variant van dekabeltram, alsColiseum-Oakland International Airport Line onderdeel van het net. In het noorden onderhoudt BART een pendeldienst, onder de naam eBART, metdieseltreinstellen van het typeStadler GTW op normaalspoor. Het traject ligt tussen het oostelijke eindpunt van dePittsburg/Bay Point-SFO/Millbrae Line enAntioch in de middenberm van deState Route 4. De aanleg werd in 2004 goedgekeurd, in 2009 kwam BART met een plan voor 16 kilometer normaalspoor in plaats van een verlenging van de metro. eBART werd op 26 mei 2018 geopend metAntioch als oostelijk eindpunt, een verdere verlenging tot Oakley, Brentwood, Byron en zelfs Tracy en Stockton behoort tot de mogelijkheden.
Er bestaan plannen om deDublin/Pleasanton-Daly City Line in oostelijke richting te verlengen tot inLivermore. Er wordt ook over nagedacht om de dienstverlening noordwaarts uit te breiden vanuit Richmond. Een optie, genaamd wBart, is om zware dieseltreinstellen in te zetten op bestaande of nieuwe sporen. Een tweede optie is om een forensentrein in te richten langs de bestaande Amtrakspoorlijn, tot inHercules en mogelijk zelfs tot inFairfield enVacaville. Een derde voorstel is om de gewone BART-diensten te verlengen tot inNorth Richmond en dan langs de Richmond Parkway en de bestaandeUnion Pacific-spoorlijn tot in Hercules. De spoorlijn zou zelfs over deStraat van Carquinez kunnen lopen, tot inVallejo en Vacaville. Een vierde en laatste optie is om de lijn westwaarts uit te breiden over deRichmond-San Rafaelbrug, waarmee Marin County alsnog op BART zou worden aangesloten.
·
·
Atlanta (MARTA) ·Baltimore (Baltimore Metro Subway) ·Boston (MBTA Subway) ·Chicago (Chicago 'L') ·Cleveland (RTA Rapid Transit) ·Honolulu (Skyline) ·Los Angeles (Metro Rail) ·Miami (Metrorail) ·New York (New York City Subway) ·New York/New Jersey (PATH) ·Philadelphia (SEPTA) ·Philadelphia/New Jersey (PATCO Speedline) ·San Francisco Bay Area (BART) ·San Juan (Tren Urbano) ·Staten Island (Staten Island Railway) ·Washington D.C. (Washington Metro)
Lightrail in de Verenigde Staten ·Spoorwegen in de Verenigde Staten ·Tram in de Verenigde Staten
