Hetbasic input/output system, meestal afgekort totBIOS, is eenbibliotheek met een aantalstuurprogramma's voor de aansturing van dehardware die nodig is om eenbesturingssysteem op te starten. Tijdens het opstarten van eenpc, wanneer het besturingssysteem nog niet geladen is, is dit ook de enige software die beschikbaar is.
Wanneer een computer wordt gestart, wordt eerst depower-on self-test (POST) in het BIOS doorlopen. Als alles in orde lijkt, roept het BIOS vervolgens debootloader aan, meestal door de eerste sector van een aanwezige harde schijf te lezen. Ditopstarten wordt ookbooten genoemd: debootstrap-routines in het BIOS zijn de eerste stap waarmee de computer zichzelf start.
Het BIOS van de oorspronkelijkeIBM PC enXT heeft geen gebruikersinterface. Foutmeldingen werden op het scherm getoond of de gebruiker kreeg een reeks pieptonen te horen. Instellingen werden gedaan door middel van kleine schakelaars ofjumpers op het moederbord zelf. Vanaf midden jaren 90 kreeg het BIOS een tekstgebaseerd menu met eenvoudige instellingen. Ongeveer vanaf midden jaren 2000 verschenen er vaker BIOS-chips met eengrafische interface, waar men met de muis opties kan instellen.
Het is eenvoudig om in het BIOS iets verkeerd in te stellen, waardoor de computer het niet goed zal doen of oververhit kan raken (bijoverklokken). Daarom is in sommige BIOS-systemen van computers weinig in te stellen. Sommige computerfabrikanten willen niet dat gebruikers iets verkeerd kunnen instellen. Wanneer een computerhobbyist zelf een computer samenstelt, dan is er ruime keuze aanmoederborden met veel instelmogelijkheden van het BIOS.
De instellingen van het BIOS kunnen zijn:
Instellingen voor deprocessor: onder andere snelheid en spanning
Instellingen voor deharde schijven en cd-romdrives en de volgorde van opstarten
Instellingen voor het geheugen
Instellingen voor extra onderdelen op het moederbord, zoals geluid, usb, lan, seriële en parallelle poorten
Bekijken van temperatuursensors
Bekijken en instellen van voltages en ventilatorsnelheden
Een fabrikant van computers of moederborden komt soms met nieuwere versies van het BIOS. Er kunnen fouten zijn verholpen of er wordt nieuwe hardware ondersteund. Als tijdens het bijwerken van het BIOS de computer wordt uitgezet, dan is het mogelijk dat het BIOS maar gedeeltelijk in de BIOS-chip is geschreven en zal de computer het niet meer doen. Sommige computers hebben daarom twee chips met een BIOS op het moederbord, het dual BIOS-systeem. Indien het bijwerken mislukt, dan wordt een oudere reserve-BIOS gebruikt om op te starten.
De merknaam in het BIOS maakt deel uit van de OEM-licentie vanMicrosoft Windows. Indien het BIOS wordt vervangen door een type met een andere merknaam, dan moet Windows soms opnieuw worden geactiveerd. Een BIOS van een ander merk is alleen in uitzonderlijke gevallen geschikt, bijvoorbeeld wanneer hetzelfde moederbord is gebruikt in computers van verschillende merken.
Moderne personal computers hebben doorgaans uitgebreideset-upmogelijkheden. Doorgaans werkt dit als volgt: bij het opstarten van een computer kan men met een speciale toets,[1] vaak Delete, F10, F2 of een nog andere toetsencombinatie, dit opstartproces onderbreken en 'naar deset-up gaan', nog voordat het besturingssysteem wordt geladen. Via verschillende schermen kunnen dan BIOS-instellingen worden gewijzigd. Na het terugschrijven van deze instellingen naar deCMOS-Data, dat isRAM, wordt het bootproces opnieuw gestart.
Een voorbeeld van een BIOS-instelling, is de volgorde waarin de pcgegevensdragers, zoals floppy, harde schijf of schijven,usb-stick, cd, netwerk,[2] afloopt op zoek naar een geldig besturingssysteem om te laden, deboot sequence: als er in deze volgorde geen opstartinformatie op de floppy is gevonden zal er op de harde schijf, schijven, worden gezocht en zo verder.
Intel heeft voor dit reeds meer dan 20 jaar oude systeem een vervanging gemaakt met de naamExtensible Firmware Interface (EFI). UEFI, een uitgebreide en verbeterde versie van EFI, wordt in de praktijk als EFI verkocht.
Enkele grotere bedrijven die BIOS-software en -chips produceren zijn onder meerAmerican Megatrends (AMI) enPhoenix Technologies. Een bedrijf dat in de jaren 80 en 90 van de twintigste eeuw veel van de BIOS-chips fabriceerde wasAward Software.
↑Deze laatste keuze kan vanzelfsprekend alleen worden gemaakt, wanneer de pc geen stand-alone is, maar in een netwerk zit en zijn informatie van de centrale server haalt.