Avicenna dicteerde bij leven zijn autobiografie aan zijn vriend en leerlingAbu 'Ubayd al-Juzjani, die tot de dood van Avicenna bij hem bleef en de tekst aanvulde tot een complete biografie. De andere belangrijke bron is Ibn Funduq (Abu'l-Hasan Bayhaqi, overleden rond 1170) die een hoofdstuk aan hem wijdt inTatimma siwan al-hikma. Latere bronnen zoals Ibn Khallikhan (overleden 1281) steunen rechtstreeks of onrechtstreeks op de twee eerste bronnen. Van de autobiografie/biografie zijn manuscripten in verschillende versies overgeleverd.[3]
Ibn Sina werd in februari 980 geboren in Balkh, nuAfghanistan.[4] Zijn vader was gouverneur namens de Perzische dynastie van deSamaniden. Uit een door hem zelf gedicteerde autobiografie blijkt dat Ibn Sina op 10-jarige leeftijd deKoran en een groot deel van dePerzische poëzie uit zijn hoofd kende. Hierdoor stond hij bekend als eenwonderkind. Op de jonge leeftijd van zeventien genas hij deemir van de SamanidenNoeh ibn Mansoer, waarna hij toegang kreeg tot de uitgebreide bibliotheek van de emir. Naar zijn eigen zeggen was hij onderwezen in alle takken van de wetenschap toen hij de leeftijd van achttien bereikte.
Na de dood van zijn vader begon Ibn Sina een periode van filosofie, studie en reizen. Hij bezocht plaatsen alsGorgan,Qazvin,Hamadan enIsfahan.
Door zijn wetenschappelijke werken kreeg Ibn Sina verschillende (bij)namen, waaronderShaikh Al-Ra'ies,Hujjat Al-Haqq,Sharaf Al-Mulk enImam Al-Hukama. Hij schreef als een van de eersten over besmettelijke ziekten ensoa's en beschreef quarantaine om verspreiding van ziekten te voorkomen. Hij schreef onder andere over het klinisch testen vanmedicijnen, het diagnosticeren van symptomen van ziekten en over de symptomen en complicaties vansuikerziekte. Ibn Sina beschreef ook de invloed van de kwaliteit van water en voedsel op de gezondheid. Hij toonde aan dat het bloed hethart binnenkomt om vervolgens door het hele lichaam te worden gepompt. Hij voerde de verdoving in voor operaties en maakte onderscheid tussen centrale en perifere aangezichtsverlamming.
Ibn Sina overleed in 1037 inHamadan (Iran) en is daar begraven.
DeAbbasidische dynastie had in 762 de nieuwe hoofdstadBagdad gesticht en aldaar een grote impuls gegeven aan literatuur en wetenschap in de Arabische taal. Tegen de 10de eeuw trad enerzijds een politiek verval in, waardoor afgelegen provincies zoalsTransoxanië in Oost-Perzië (het domein van de Samaniden) steeds meer onafhankelijk optraden; anderzijds viel Bagdad ten prooi aan religieuze orthodoxie, en weken veel geleerden (waaronderSyrische christenen en Perzische aanhangers van hetzoroastrisme, maar ook onafhankelijk denkende moslims) uit naar Perzië: deze periode wordt door sommige geschiedschrijvers dePerzische renaissance genoemd.[5]
De SyriërIbn al-Khammar was in Bagdad opgevoed als Christen. Na een bezoek aan de prins vanChorasmië werd hij samen metAl-Biruni weggevoerd naar het hof van sultan Mahmoed inGhazni. Al-Khammar wordt 'de tweedeHippocrates' genoemd en genoot een felle bewondering door Avicenna, die schrijft: "moge God ons toelaten hem te ontmoeten, in ons voordeel of in het zijne."[5]
Een andere geneesheer-filosoof wasAbu Sahl 'Isa ibn Yahya al-Masihi ('de Christen'), geboren in Gorgan maar opgevoed in Bagdad. Na zijn terugkeer naar Chorasmië sloot hij een nauwe vriendschap met Avicenna, en het zou kunnen dat hij als diens leermeester optrad in sommige domeinen die hun beiden interesseerden. Toen sultan Mahmoed de prins het bevel gaf alle beroemdheden van diens hof naar hem te zenden, vluchtten al-Masihi en Avicenna. Tijdens die vlucht kwam al-Masihi om in een zandstorm.[6]
Daarnaast bevatal-Mubahatat ("de discussies") een collectie brieven die filosofische gedachtenwisselingen weergeven enerzijds tussen Avicenna, Bahmanyar en Abu l-Qasim, en anderzijds tussen Avicenna en Ibn Zayla.[7]
Avicenna was goed op de hoogte van het werk van de Griekse filosofen, waarschijnlijk via Arabische vertalingen. Met name bekritiseerde hij Plato's argumenten volgens dewelke wiskundige objecten (zoals getallen) ideeën zijn die een onafhankelijk bestaan leiden van hun begrip door mensen; maar vooral de positie van Aristoteles krachtens dewelke getallen potentieel in de materie bestaan. Avicenna merkte op dat de menselijke geest zich oneindige rijen getallen kan voorstellen, terwijl die onmogelijk waarneembaar zijn in de realiteit. Ook bij Pythagoras en zijn volgelingen stelt Avicenna een onhoudbare koppeling vast tussen een getal en zijn waarneembare manifestaties.[8]
Voor Avicenna is een getal het resultaat van een creatieve bewerking van de menselijke geest: het getal 2is de handeling van het combineren van twee afzonderlijke eenheden. In die zin vormt zijn werk een voorafspiegeling van de filosofie van de wiskunde zoals veel later uiteengezet doorGottlob Frege.[8]
De meest uitgebreide verhandeling over fysica van Avicenna isAl-Sama al-tabi'i, het eerste onderdeel van het tweede deel van Al-Sjifa. Het is weliswaar geen commentaar op, of een interpretatie van, defysica van Aristoteles (waarmee Avicenna in vertaling vertrouwd was), maar vormt zijn eigen versie van een wetenschap waarvan het onderwerp traditioneel werd afgebakend door dat werk van Aristoteles. Hij behandelt in het bijzonder de begrippen materie, vorm, natuur, beweging, plaats en tijd. Daarnaast bestaan van zijn hand een achttal minder uitputtende verhandelingen over afzonderlijke disciplines binnen de natuurwetenschappen.[9]
↑Oliver Leaman:History of Islamic philosophy, p. 231. Routledge, New York, 2001.
12(en)Afnan, Soheil M.(2016 - eerste editie 1958 George Allen & Unwin).Avicenna: His Life and Works. Routledge, Londen, New York,"1. Persia in the Tenth Century",pp. 39-56.ISBN 978-1-138-94056-7.
↑(en)Afnan, Soheil M.(2016 - eerste editie 1958 George Allen & Unwin).Avicenna: His Life and Works. Routledge, Londen, New York,"2. Life and Works of Avicenna",pp. 64.ISBN 978-1-138-94056-7.
↑(en)Reisman, David C.(2002).The Making of the Avicennan Tradition: The Transmission, Contents, and Structure of Ibn Sina's al-Mubahatat (The Discussions). Brill, Leiden,"Introduction",pp. 9.ISBN 90-04-12504-3.
12(en)Tahiri, Hassan(2016).Mathematics and the Mind: An Introduction to Ibn Sina's Theory of Knowledge. Springer, Cham.ISBN 978-3-319-25236-0.
↑(en)Lammer, Andreas(2018).The Elements of Avicenna's Physics: Greek Sources and Arabic Innovations. De Gruyter, Berlijn,"Introduction",pp. 1-2.ISBN 978-3-11-054358-2.
