Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Naar inhoud springen
Wikipediade vrije encyclopedie
Zoeken

Ararat (berg)

Coördinaten39° 42 NB, 44° 18 OL
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ararat
Ararat gezien vanuit Artaxata, kijkend naar het zuidwesten
Ararat gezien vanuitArtaxata, kijkend naar het zuidwesten
Hoogte5137 m
Coördinaten39° 42 NB, 44° 17 OL
LiggingArmeens Hoogland
Anatolië,Turkije
Typestratovulkaan
Laatste uitbarsting1840[1]
Ararat (Turkije)
Ararat
(en)Global Volcanism Program, Smithsonian Institution
Portaal Portaalicoon Aardwetenschappen

DeArarat (Turks: Ağrı Dağı,Armeens: Արարատ,Koerdisch: Çiyayê Agirî,Perzisch: آرارات,Hebreeuws: אררט) is met 5.137 meter de hoogste berg vanTurkije[2] en hetArmeens Hoogland. De meteeuwige sneeuw bedektevulkaan ligt in het oosten van het land, in de provincieIğdır, dicht bij de grenzen metIran enArmenië, en niet ver vanNachitsjevan (Azerbeidzjan). De Turkse naam Ağrı is afgeleid van hetKoerdische woordAgirî dat "vurig" betekent, verwijzend naar het vulkanisme.[3] De stad en provincieAğrı, waarIğdır eerder een onderdeel van was, dragen dezelfde naam. Sinds 2004 is de berg een Turks nationaal park met als naamNationaal park Ağrı Dağı.

Naast de hoogste top van 5.137 meter heeft de berg een lagere top van 3.896 meter in het zuidoosten, die vanaf dezelfde basis omhoog rijst enKleine Ararat ofMount Sis wordt genoemd.[2]Armeniërs noemen de hoogste top somsMasis (Armeens: Մասիս).

Geologie

[bewerken |brontekst bewerken]
De locatie van de Ararat op een kaart van het huidige Turkije

Turkije ligt in een gebied met een complexetektonische structuur. Het grootste deel van Turkije wordt gevormd door deAnatolische Plaat, die wordt ingeklemd tussen deArabische Plaat in het zuiden, en deEuraziatische Plaat in het noorden en oosten.Anatolië beweegt ten opzichte van de Euraziatische plaat westwaarts. DeNoord-Anatolische Breuk ten noorden van het Anatolische blok is een erg actievesinistralezijschuivingsbreuk.Geologen zijn het niet eens over de precieze bewegingen en de geologische activiteit van oostelijk Turkije (dat ook wel het Armeense Hoogland wordt genoemd) waar de berg Ararat zich bevindt.

Destratovulkaan Ararat is opgebouwd uit lagenlava entufsteen. Archeologische expedities hebben de overblijfselen vanaardverschuivingen enlavastromen gevonden. De Ararat vertoont geenvulkaankrater. Boven de 4200 meter is het grootste deel van hetstollingsgesteente bedekt door eenijskap van ongeveer 44 km², die een maximale dikte van 90 meter heeft. Tussen de Grote Ararat en de Kleine Ararat strekt zich eenlavaplateau uit. De basis van de Grote en Kleine Ararat heeft een oppervlakte van ongeveer 1000 km². Vanaf de top van de Grote Ararat loopt in noordoostelijke richting deAhorakloof, een afgrond met een daling van totaal 1825 meter.[2]

Na het ontstaan van de twee Araratvulkanen vonden er meerdere erupties op de flanken plaats, met als gevolg een grote hoeveelheidaskegels enlavakoepels rondom de Grote Ararat en op de westelijke flank van Kleine Ararat. In een later stadium werden de grotepyroclastische kegels lager op de hellingen gevormd.

De vorming van de Ararat is geologisch moeilijk te achterhalen, maar het typevulkanisme en de positie van devulkaan doet vermoeden dat bij het sluiten van deTethysoceaan tijdens hetNeogeensubductie-gerelateerd vulkanisme is opgetreden, zoals zich dat langs de plaatgrenzen van de Euraziatische enAfrikaanse en Arabische platen vanCabo de Gata tot aan deKaukasus voordeed.

Ararat gezien vanuitIğdır

In vergelijking met veelandere vulkanen is het hoogteverschil tussen de top van de Ararat en zijn omgeving zeer groot. De Ararat rijst 3500 meter boven het omliggende Anatolische hoogland uit en domineert de wijde omgeving. Over de precieze hoogte van de vulkaan lopen de meningen uiteen, sommige bronnen houden het op 5165 meter. Andere bronnen, waaronderEncyclopædia Britannica[2] en deSRTM, gaan uit van een de iets geringere hoogte van 5137 meter en tonen aan dat deze hoogte meer accuraat is.[4]

Het is niet bekend wanneer de laatsteuitbarsting van de Ararat plaatsvond, er zijn geen historische of recente waarnemingen van grootschalige activiteit vastgelegd. De laatste eruptie zal ergens in de laatste 10.000 jaar hebben plaatsgevonden. Het lijkt erop dat de Ararat actief was in het derdemillennium voor Christus; onder depyroclastische stromen heeft menartefacten uit de vroegeBronstijd gevonden, evenals de overblijfselen van menselijke lichamen.[1]

Wel is bekend dat Ararat in juli 1840 werd opgeschud door een groteaardbeving, waarvan de effecten het grootst waren in de omgeving van de Ahorakloof. Een onstabiel deel van de noordelijke helling stortte in en hierbij werden eenkapel, eenklooster en een dorp onder het puin bedolven. Volgens sommige bronnen is Ararat toen ook uitgebarsten, zij het onder degrondwaterspiegel.[1]

Symboliek

[bewerken |brontekst bewerken]

Bijbelse betekenis

[bewerken |brontekst bewerken]
De zondvloed (± 1514) doorHieronymus Bosch

Sommige gelovigen beschouwen de Ararat als eenheilige berg, omdat volgens deHebreeuwse Bijbel deark van Noach landde op de berg Ararat, toen het water van dezondvloed zakte. De letterlijke tekst luidt:

Op de zeventiende dag van de zevende maand liep de ark vast op het Araratgebergte. Het water zakte voortdurend verder, en op de eerste dag van de tiende maand werden de toppen van de bergen zichtbaar.[5]

De term die de Hebreeuwse Bijbel hier gebruikt voor het Araratgebergte is hetHebreeuwse הָרֵי אֲרָרָט,hare ararat en betekent letterlijk de bergen van Ararat. De consensus onder historici en bijbelwetenschappers is dat Ararat de Hebreeuwse naam was vanUrartu, de geografische voorloper vanArmenië. Het woord duidde in die tijd waarschijnlijk een groter gebied aan en zeker niet specifiek de berg Ararat. Pas veel later werd de hoogste berg van het gebergte, die de Armeniërs "Masis" (Armeens: Մասիս) noemden, de Ararat genoemd en in hetwesters christendom algemeen beschouwd als de plaats waar de ark van Noach landde en mogelijk nog lag.[6][7]

Zie meer over deze identificatie in het artikelArk van Noach (schip)

Ararat-anomalie

[bewerken |brontekst bewerken]

Vanuit veelalfundamentalistischchristelijke encreationistische kringen wordt het verhaal van de zondvloed letterlijk genomen. Diverse archeologische expedities zijn dan ook georganiseerd om overblijfselen van de ark van Noach op de berg te vinden. Met Ararat-anomalie wordt een deel van de Ararat aangeduid; een opvallende structuur in de noordwestelijke hoek van het westelijke plateau. Voorstanders van het idee dat de ark op de berg ligt worden gesteund door de waarnemingen van bootachtige structuren. Dergelijke vormen opluchtfoto's veroorzaakten opschudding in de jaren 50 van de 20e eeuw. Er werden in 1949 voor het eerst foto's van gemaakt door de Amerikaanse luchtmacht. Omdat het gebied op Turks-Russische grens lag, kreeg het militaire aandacht en werd het als geheim geclassificeerd.

Zes afbeeldingen werden er onder deFreedom of Information Act in 1955 vrijgeven aanPorcher Taylor. Taylor was een professor aan de Universiteit van Richmond in Virginia en was gespecialiseerd insatellietobservatie en diplomatie. Op deze foto's is deArarat-anomalie voor het eerst te zien. Later zijn er ook nog beelden gemaakt van de anomalie door deIKONOS-satelliet, deSPOT van de Franse ruimtevaartorganisatieCNES en deKH-9-satelliet van de CIA.

De anomalie ligt op een hoogte van ongeveer 1980 meter, 2,2 kilometer ten westen van de top. Uit foto's blijkt dat de structuur op de rand van een steil aflopende helling ligt. Volgens sommige bronnen zouden de (op een schip lijkende) structuren de overblijfselen van Noachs ark zijn. Uitsatellietbeelden is af te leiden dat de vermeende ark ongeveer 310 meter lang is - zo groot als de hedendaagsevliegdekschepen.[8]De structuur die uit de lucht op een schip lijkt, blijkt op de grond een geologische structuur die wordt veroorzaakt door eenpareidolie ingesteentelagen.[9]

Volgens deDefense Intelligence Agency (DIA) zijn er lineaire zijdes te onderscheiden in hetgletsjerijs onder de sneeuw en sluiten ze niet uit dat deze door mensen gemaakt zouden kunnen zijn.[10]

Jerevan, met op de achtergrond de Ararat

Het Armeense volk ziet al sinds vroeger tijden met eerbied op naar de Ararat als een spiritueel vaderland. Vandaag de dag is de berg het nationaal symbool van Armenië en staat tevens in hetwapenschild van dit land.[11] In de hoofdstadJerevan en vanuit veel andere plaatsen in Armenië zijn de twee toppen van de Ararat te aanschouwen.[12] Armeensekunstenaars beelden de Ararat af in onder andereschilderijen,gravures enbackgammonborden.

HetArmeense wapenschild, met in het midden de Ararat
Republiek Armenië 1918Armeense SSR 1922Armeense SSR 1977Armenië 1992

Ararat op bankbiljetten

[bewerken |brontekst bewerken]

Beklimming

[bewerken |brontekst bewerken]

Voor zover bekend werd de Ararat voor het eerstbeklommen in 1829 door de Duitse onderzoekerFriedrich Parrot.[15][16] De Ararat is het beste te beklimmen in denazomer, in de periode van juli tot en met september. Het is voor buitenlandsebergbeklimmers moeilijk om van de Turkse autoriteiten toestemming te krijgen voor de beklimming.[17]

De zuidelijke route is de enige toegestane, alhoewel er tevens goede routes op de oostelijke helling liggen. De klim is lang, maar vanuit het zuiden is de route relatief makkelijk als men gebruikmaakt van stijgijzers en pickels. Bergbeklimmers doen er meestal drie dagen over om de top te bereiken, terwijl de terugweg meestal in één dag wordt afgelegd. Kampen worden ingericht op twee specifieke locaties op de helling, die zich op hoogtes van 3200 meter en 4200 meter bevinden.Muilezels dragen hetvoedsel vanaf het startpunt - een verlaten dorpje met de naamElikoyu - naar het eerste kamp. Een groot deel van de route loopt over eenbergkam. Zo wordt de Ulkergletsjer vermeden die door de kloven in de diepte schuift. Het rotsachtige pad is duidelijk gemarkeerd. Boven de 5000 meter liggen de permanente ijsvelden, waar goedklimmateriaal (stijgijzers, pickels en touwen) onontbeerlijk is. Via een lange bergkam bereikt men de top, die weinig meer is dan een afgeronde heuvel die gemarkeerd wordt doorsteenmannetjes.

De beide pieken van Ararat weergegeven in een driedimensionaal model van de regio, gezien vanuit het noorden

Important Bird Area

[bewerken |brontekst bewerken]

De berg en omgeving zijn aangewezen alsImportant Bird Area doorBirdLife International vanwege het belang voor significante populaties van dealpenheggenmus,alpenkauw,Kaspisch berghoen,lammergier,rotskruiper ensneeuwvink.[18]

De Ararat in de westerse cultuur

[bewerken |brontekst bewerken]
De Tienduizend Martelaren van Ararat van de Italiaanse schilderVittore Carpaccio

De tienduizendmartelaren van de Ararat waren, volgens een middeleeuwse legende,Romeinse soldaten die zich onder leiding van de heiligeAcaciusbekeerden tot hetchristendom en daarom op bevel van de Romeinse keizer werdengekruisigd op de berg Ararat.[19] De martelaren worden herdacht door deRooms-Katholieke Kerk maar - ondanks de ligging van de Ararat - niet door deoosters-katholieke kerken of deArmeens-Apostolische Kerk. Het wordt over het algemeen aangenomen dat de kruisiging niet in werkelijkheid heeft plaatsgevonden.Ondanks dat het verhaal twijfelachtig is was het onderwerp erg populair tijdens deItaliaanse renaissance. Zo maakte deVenitiaanse schilderVittore Carpaccio het schilderij "De Tienduizend Martelaren van Ararat".

In 2002 verscheen de filmArarat, een hedendaags verhaal over het maken van een historisch drama over deArmeense genocide tussen 1915 en 1918, en hoe dit het leven verandert van een 18-jarige man die ingehuurd is als chauffeur tijdens de productie.[20]

Externe links

[bewerken |brontekst bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
  1. 123Global Volcanism Program - Ararat.Gearchiveerd op 8 oktober 2021.
  2. 1234Britannica.com - Artikel over Ararat.Gearchiveerd op 8 mei 2015.
  3. Betekenis van Ararat/Ağri Daği.Gearchiveerd op 29 december 2012.
  4. Diverse geografische kaarten van de berg
  5. Genesis 8:4-5 (NBV)
  6. Howard F. Vos (1982):Flood (Genesis), in Geoffrey W. Bromiley (uitg.):International Standard Bible Encyclopedia: E-J (fully revised ed.), Wm. B. Eerdmans Publishing, pag. 319
  7. Lee Spencer, Jean Luc Lienard (2005):The Search for Noah's Ark, Southwestern Adventist University.Gearchiveerd op 15 mei 2021.
  8. CNN.com - satelliet zoomt in op het mysterie van Noachs ark.Gearchiveerd op 23 juni 2020.
  9. geologische structuur van de Ararat-Anomalie.Gearchiveerd op 31 augustus 2021.
  10. "Insight on the News", 20 november 2000.Gearchiveerd op 22 november 2011.
  11. Wapenschild van Armenië.Gearchiveerd op 28 oktober 2021.
  12. Briannica.com - Jerevan met de Ararat op de achtergrond.Gearchiveerd op 3 januari 2010.
  13. https://web.archive.org/web/20090912135853/http://www.hyeetch.nareg.com.au/republic/currency_p1.html Currency and Stamps of Armenia
  14. Voorbeeld van (1972-1986) 100 lire biljet
  15. Reise zum Ararat, Berlijn 1834, 2 delen
  16. Century Magazine - Volume 48.Gearchiveerd op 28 januari 2019.
  17. Beschrijving van een beklimming.Gearchiveerd op 7 mei 2021.
  18. (en)Important Bird Area factsheet: Ağrı Mount.BirdLife International(2025).Geraadpleegd op13 november 2025.
  19. De tienduizend martelaren op de Katholieke Enceclopedie.Gearchiveerd op 9 december 2021.
  20. IMDB.com - Info over de filmArarat.Gearchiveerd op 7 december 2021.

Mediabestanden
Zie de categorieMount Ararat vanWikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
·Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet) ·Sjabloon bewerken
Wandelroutes in Turkije

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ararat_(berg)&oldid=70629742"
Categorieën:
Verborgen categorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp