.jpg)
Antiochië Arabis was een van de drie steden inMesopotamië met de naam Antiochië.[1] Het gaat om de huidige stadViranşehir, in Oost-Turkije, in de provincieŞanlıurfa.
De naam ‘Arabis’ is verwarrend. Deze naam komt vanPlinius de Oudere in de Klassieke Oudheid. Het was ongewoon dat Plinius een stad in noordelijk Mesopotamië omschreef als ‘Arabisch’ daar waar Romeinen de naamArabia voor een meer zuidelijk gelegen streek gebruikten.[2] Waarschijnlijk was Plinius de Oudere niet bekend met de grenzen vanOsroene, een brokstuk van het enormeSeleucidenrijk.[3]
Toen deSeleuciden heersten over het Midden-Oosten stichtte Nikanor, gouverneur van Mesopotamië, de stad (4e eeuw v.Chr). Van deze gouverneur verhaalt geen andere Romeinse geschiedschrijver, enkel Plinius de Oudere. Nikanor gaf de stad de naam Antiochië als eerbetoon aan de dynastie der Seleuciden, waar meerdere koningen met de naam Antiochus voorkwamen.
Antiochia Arabis lag op de weg tussen de twee andere steden in Mesopotamië met de naam Antiochië.[4] In het westen lag Antiochia aan de rivier Callirrhoë, ookEdessa genoemd. In het oosten lag Antiochia aan de rivier Mygdon, ookNisibis genoemd. Zowel de rivier Callirhoë als Mygdon zijn zijrivieren van deEufraat, een grote stroom in Mesopotamië.
Antiochia Arabis was de kleinste van de drie steden met de naam Antiochië gelegen in Mesopotamië. Volgens historici kan de naam Antiochia Arabis eenvoudig wijzen naar Edessa of naar Nisibis, doch hiervoor zijn er onvoldoende argumenten. Alleszins wijst het verlies van de naam Antiochië in de drie steden op de tanende invloed van de Seleuciden in Noord-Mesopotamië.[5] Dit verlies trad op in de 1e eeuw v.Chr en nadien in de 1e eeuw n.Chr. toen Parthen, Armeniërs, Perzen en Romeinen de streek binnenvielen. De stad Antiochia Arabis werd meerdere malen verwoest. Na de Seleuciden kwamen nieuwe namen in gebruik voor de stad, naargelang de bevolkingsgroep.