| Alexander Helios | ||
|---|---|---|
 | ||
| Algemene informatie | ||
| Geboortedatum | 25 december 40v.g.j. | |
| Geboorteplaats | Alexandrië | |
| Overlijdensdatum | onbekend | |
| Overlijdensplaats | Rome | |
| Werk | ||
| Beroep | soeverein | |
| Familie | ||
| Familie | Ptolemaeën | |
| Vader | Marcus Antonius | |
| Moeder | Cleopatra VII | |
| Broers en zussen | Ptolemaeus Philadelphus,Ptolemaeus XV Caesarion,Iullus Antonius,Marcus Antonius Antyllus,Antonia minor,Antonia maior,Cleopatra Selene II,Antonia | |
| De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt dieinformatie bewerken. | ||
Alexander Helios (40 - ~25 v.Chr.) was een zoon vanMarcus Antonius enCleopatra VII en de tweelingbroer vanCleopatra Selene II. Hij was een halfbroer vanPtolemaeus XV Caesarion, de zoon vanJulius Caesar bij Cleopatra.
Alexander Helios en Cleopatra Selene werden eind 40 geboren,[1] vermoedelijk inAlexandrië. Toen Marcus Antonius hen eind 37 voor het eerst zag, erkende hij hen als zijn kinderen.[2] VolgensPlutarchus gaf hij hen bij die gelegenheden ook hun bijnamen Helios (vanἥλιος "zon") en Selene (vanσελήνη "maan").[3]
De beide namen Alexander - een naam die in oorsprong herinnert aanAlexander de Grote - en Cleopatra waren onder dePtolemaeën vrij gangbaar en plaatsen de tweeling dan ook duidelijk in de lijn van de Ptolemaeïsche dynastie.
In36 had Marcus Antonius een korte veldtocht geleid inArmenia, waarbij de Armeense koningArtavasdes II zich aan Antonius onderwierp. Zodra Antonius Armenia weer verlaten had, koos Artavasdes echter (opnieuw) de zijde van deParthen, de aartsvijanden van Rome in het oosten, met wie Artavasdes familiebanden had.
In34 probeerde Marcus Antonius Artavasdes langs diplomatieke weg opnieuw aan zijn zijde te krijgen, door een verloving aan te bieden van Alexander Helios - op dat moment zes jaar oud - met de dochter van Artavasdes (die dan uiteraard verder zou worden opgevoed bij Marcus Antonius). Artavasdes weigerde echter, waarop Marcus Antonius ten strijde trok tegen Armenia en Artavasdes gevangennam.
De overwinning werd in de herfst van 34 groots gevierd, niet met eentriomftocht in Rome, maar in Alexandrië. Als een oosters despoot, gezeten op een gouden troon, schonk Antonius privileges en titels aan Cleopatra en hun kinderen. Alexander Helios werd bij deze gelegenheid benoemd tot koning (of eigenlijkkoning der koningen, de oude Parthische koningstitel) van Armenië,Medië enParthië (anticiperend op een voorgenomen, maar nooit geslaagde veldtocht tegen de Parthen).[4] Daarbij kleedde Antonius Alexander in oosterse stijl, zoals het een vorst uit Medië (het oudePerzië) betaamde.[5] In Rome sprak men schande van de wijze waarop Antonius zijn overwinning vierde en zag men het als een schoffering,[6] waarOctavianus handig gebruik van maakte in zijn propaganda tegen Marcus Antonius.[7]
Alexander Helios heeft overigens nooit daadwerkelijk over Armenia geregeerd. Bij de Donaties van Alexandrië (zoals Alexanders triomf de geschiedenis is ingegaan) was hij nog te jong om te regeren en tegen de tijd dat hij oud genoeg was, was de politieke situatie totaal veranderd.
Na de dood van zijn ouders in30 (in de nasleep van deSlag bij Actium) werd Alexander samen met Cleopatra Selene en zijn vier jaar jongere broerPtolemaeus Philadelphos naar Rome overbracht en meegevoerd in detriomftocht vanOctavianus (augustus29).[8] De kinderen werden toegewezen aanOctavia, de zus van Octavianus en vroegere echtgenote van Marcus Antonius, die hen opvoedde samen met haar eigen kinderen.[9]
Over het verdere leven van Alexander Helios is niet veel bekend. Wel valt uit de beschrijving vanCassius Dio op te maken dat hij nog leefde op het moment dat zijn tweelingzus trouwde metJuba II, omstreeks 25 v.Chr.[10] Uit het stilzwijgen in de antieke bronnen over Alexanders verdere lotgevallen, met inbegrip van een huwelijk of huwelijksplannen, terwijl deze voor Marcus Antonius' andere kinderen wel zijn overgeleverd, concludeert men gewoonlijk dat hij niet lang na deze gebeurtenissen overleden is.