Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Naar inhoud springen
Wikipediade vrije encyclopedie
Zoeken

Alan Turing

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Alan Turing
Alan Turing in 1951
Alan Turing in 1951
Persoonlijke gegevens
Volledige naamAlan Mathison Turing
Geboortedatum23 juni1912
GeboorteplaatsMaida Vale
Overlijdensdatum7 juni1954
OverlijdensplaatsWilmslow
Beroepinformaticus,[1] cryptograafBewerken op Wikidata
Lid vanRoyal SocietyBewerken op Wikidata
Academische achtergrond
Alma materKing's College(1931; 1934),[2]Princeton-universiteit(1937; 1938), Sherborne School(1926; 1931),[2] Hazlehurst Community Primary School(1926)[3]Bewerken op Wikidata
ProefschriftSystems of Logic Based on Ordinals†Bewerken op Wikidata
Promotor(s)Alonzo ChurchBewerken op Wikidata
Archieflocatie(s)Sherborne School,[4] King's College Cambridge archive[5]Bewerken op Wikidata
Wetenschappelijk werk
Vakgebied(en)Wiskunde,Informatica,Logica,Mathematische biologie,Cryptografie
Bekend vanOn Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem, Computing Machinery and Intelligence, Intelligent Machinery,stopprobleem,Turingmachine,Turingtest,Turingvolledigheid,Church-Turing-hypothese,universele Turing-machine, Symmetric Turing machine, non-deterministic Turing machine,bombe, probabilistic Turing machine, Turing degreeBewerken op Wikidata
Prijzen en erkenningenFellow of the Royal Society(1951),[6][3] Officier in de orde van het Britse rijk(24 juni 1946),[7] Smith's Prize(1936)Bewerken op Wikidata
Website
Handtekening

Alan Mathison Turing (Londen,23 juni1912Wilmslow,7 juni1954) was eenwiskundige, computerpionier eninformaticus, mathematisch bioloog en logicus uit hetVerenigd Koninkrijk. Hij was zeer invloedrijk in de ontwikkeling van detheoretische computerwetenschap, door de concepten vanalgoritme enberekenbaarheid te formaliseren met de door hem ontwikkeldeturingmachine, waardoor hij kan worden beschouwd als een pionier van de modernecomputer.

Leven

[bewerken |brontekst bewerken]

Jeugd en studie

[bewerken |brontekst bewerken]

Alan is inMaida Vale, inLonden, geboren. Hij was het tweede kind van Julius Mathison Turing en Ethel Sara Stoney en had één oudere broer: John Turing. Julius werkte voor de Indian Civil Service, die hem inBrits-Indië plaatste. Daar ontmoette hij Ethel, met wie hij later in het huwelijk trad. Door de overzeese tewerkstelling van hun vader groeiden Alan en John op in verschillende pleeghuizen. In die pleeghuizen werden originaliteit, wetenschap en expressie ontmoedigd. Desondanks las Turing in zijn jeugd het boekNatural Wonders Every Child Should Know, waarover hij later zei dat het een grote invloed op hem had gehad.[8]

Turing studeerde vanaf 1931wiskunde aan deUniversiteit van Cambridge. Hij kwam terecht in een wereld vandeïsme en intellectuele uitdagingen. In 1935 maakte hij kennis met het zogehetenEntscheidungsproblem en publiceerde hij zijn artikelOn Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem. Dit beslissingsprobleem laat zich als volgt omschrijven: "bestaat er eenalgoritme waarmee bewezen kan worden of een wiskundige bewering waar is of niet?" (is het antwoord op een logische vraag berekenbaar?). In 1936 kwamen Turing en, onafhankelijk van hem, ookAlonzo Church, tot de conclusie dat het algemene antwoord 'nee' luidt onder bepaalde voorwaarden: deChurch-Turing-hypothese.

Persoonskaart van Alan Turing als promovendus aanPrinceton University (1936)

Op basis van dit artikel bedacht Turing de Logical Computing Machine. Dit gedachte-experiment werd later deturingmachine genoemd. Na Cambridge werkte Turing van 1936 tot 1938 bij Church aan dePrinceton-universiteit in deVerenigde Staten. Daarna keerde hij terug naarCambridge.

Tweede Wereldoorlog

[bewerken |brontekst bewerken]
Door Turing ontwikkeldebombe inBletchley Park

Ten tijde van deTweede Wereldoorlog werkte Turing in het geheim bij deGovernment Code and Cipher School, gehuisvest op het landgoedBletchley Park. Dit was de Britse crypto-analytische dienst, die als doel had onderschepte gecodeerde berichten van de Duitsers te ontcijferen, zodat degeallieerden de vijand een stap voor konden zijn. Turing maakte deel uit van een team dat succesvol voortbouwde op het werk van de Poolse wiskundigenMarian Rejewski,Henryk Zygalski en Jerzy Różycki, die een decoderingsapparaat hadden uitgevonden dat de codes kon ontcijferen die door hetEnigma-apparaat, een Duits coderingssysteem, waren gegenereerd. De ontcijfering van de Enigma wordt vaak aangehaald als een van de grootste prestaties in de Tweede Wereldoorlog die de alliantie de uiteindelijke overwinning zou hebben gebracht.

Na de Tweede Wereldoorlog

[bewerken |brontekst bewerken]

Na de oorlog werkte Turing aan de universiteit vanManchester, waar hij de Deputy Director of the Computing Laboratory werd. Hij bouwde de Automatic Computing Engine (ACE). In 1950 publiceerde Turing in het tijdschriftMind een artikel getiteldComputing Machinery and Intelligence. Hierin beschreef hij zijnturingtest, een methode om te onderzoeken of de intelligentie van een machine te onderscheiden is van menselijke intelligentie.

Hij bleef ook in het geheim werken voor GCHQ, tot hij daar in 1948 wegens zijn homoseksualiteit geweerd werd, omdat hij daardoor door de geheime dienst als een veiligheidsrisico werd beschouwd.

Turing werd voor zijn vitale bijdragen aan de oorlogsinspanning in 1945 geëerd met de benoeming totOfficier in deOrde van het Britse Rijk, en in 1951 werd hij voor zijn belangrijke bijdragen aan de wiskunde gekozen tot lid (fellow) van deRoyal Society. DeA.M. Turing Award wordt algemeen gezien als de hoogste onderscheiding in de informatica. Na de oorlog werkte Turing tevens aan wiskundige modellen voor de ontwikkelingsbiologie, onder meer hoe kleurpatronen op de huid ontstaan.

Vervolging en overlijden

[bewerken |brontekst bewerken]

In 1952 werd Turing gearresteerd wegens homoseksuele handelingen (die tot 1967 in Engeland voor mannen strafbaar waren) en veroordeeld, waarbij hij kon kiezen tussen een experimentelechemische castratie gedurende een jaar, of eengevangenisstraf. Turing koos het eerste. De hormonen waarmee hij werd geïnjecteerd, leidden onder meer totborstvorming.

Op 7 juni 1954 werd hij dood aangetroffen met een appel, die, naar beweerd werd, metcyanide vergiftigd was. Er wordt over zijn dood veel gespeculeerd. De officiële doodsoorzaak iszelfmoord, maar er wordt beweerd dat hij door de Engelse geheime dienst is vermoord, omdat hij te veel zou weten over geheime codes en daardoor een te groot veiligheidsrisico werd.[9]

In juni 2012 liet de Turingexpert Jack Copeland op een congres weten dat Turings dood een ongeluk kan zijn geweest. De appel zou, volgens deze bron, nooit op cyanide zijn onderzocht. Bovendien waren er in Turings gedrag kort voor zijn dood geen aanwijzingen dat het niet goed met hem ging. Ook is bekend dat Turing thuisexperimenten met cyanide uitvoerde, waarbij hij slordig met dit materiaal zou zijn omgegaan. In ieder geval bleek, uit de autopsie, een blootstelling aan cyanide de doodsoorzaak.[10]

In zijn (niet getrouw verfilmde) Turingbiografie brengt wiskundige en schrijver Andrew Hodges de mogelijkheid naar voren dat Turing inderdaad zelfmoord heeft gepleegd, maar zijn 'experimenten' gebruikte om voor zijn moeder de gedachte open te laten dat zijn dood een ongeval was.[11]

Werk

[bewerken |brontekst bewerken]

Turing verrichtte tijdens zijn leven veel belangrijk werk. Het belangrijkst waren zonder twijfel zijn theoretische vorderingen op het gebied van deberekenbaarheid (deturingtest) en de ontwikkeling van deturingmachine, een mechanisch model van berekening en berekenbaarheid, en daarmee een model voor eencomputer.

Het bekendst bij het grote publiek is zijn betrokkenheid bij het kraken van deEnigma-code tijdens de Tweede Wereldoorlog. Turing ontwikkelde debombe, waarmee de Enigma-code kon worden gekraakt, waardoor de Britten onder andere op de hoogte waren van de locaties van Duitse onderzeeërs.

Eerbewijzen; postuum eerherstel

[bewerken |brontekst bewerken]
Standbeeld van Alan Turing in Manchester
Standbeeld van Alan Turing inMilton Keynes. Het door Stephen Kettle in opdracht van de Amerikaanse miljardair Sidney Frank gemaakte beeld weegt 1,5 ton en bestaat uit een half miljoen stukjes leisteen uit Wales
  • In 1966 werd deA.M. Turing Award ingesteld, die gezien wordt als de hoogste onderscheiding in de informatica.
  • In de jaren 1980 schreef Hugh WhitemoreBreaking the Code, een toneelstuk over het leven van Alan Turing, metDerek Jacobi in de hoofdrol. In 1989 werd de Nederlandse versie (De verbroken Code) in de regie van Jo Dua op de planken gebracht. De hoofdrol werd gespeeld doorWillem Nijholt.
  • In 2001 werd ter nagedachtenis aan Turing hetAlan Turing-monument onthuld. Het bevindt zich in de buurt van Canal Street, dehomobuurt van Manchester. In Ipswich werd door een vriend, Chrispin Rope, eveneens een herdenkingsmonument opgericht, waarvan de vormgeving de wiskunde verbeeldt.
  • Eveneens in 2001 werd het kraken van de code verfilmd onder de titelEnigma, gebaseerd op de romanEnigma uit 1995 vanRobert Harris. In deze film speeldeDougray Scott de rol van de briljante wiskundige Thomas Jericho, maar die rol was gebaseerd op de figuur van Alan Turing.
  • In 2006 werd door de Nederlandse ondernemerPieter Geelen deTuring Foundation opgericht, een stichting die zich inzet voor goede doelen.
  • In 2009 publiceerde de Zweedse schrijverDavid Lagercrantz een biografische thriller over Turing,Syndafall i Wilmslow, waarvan de Nederlandse vertaling verscheen in 2016 met als titelDe val van Turing.
  • Omstreeks 2009 gingen er stemmen op in het Verenigd Koninkrijk die pleitten voor een postuum eerherstel.[12] In september dat jaar heeft premierGordon Brown namens de regering postuum excuses aangeboden aan Alan Turing.[13][14]
  • Op 24 december 2013 verleende koninginElizabeth II Alan Turing gratie en werd zijn veroordeling wegens homoseksualiteit uit de boeken geschrapt.[15]
  • In 2014 kwam de Brits-Amerikaanse filmThe Imitation Game uit over het leven van Turing. Hij wordt hierin gespeeld doorBenedict Cumberbatch.

Op 23 juni 2021, Turings verjaardag, bracht deBank of England een 50pondbiljet met zijn portret. Hiermee verstootte hij de wetenschappersMatthew Boulton enJames Watt van het biljet, zij stonden daar vanaf 2 november 2011 afgebeeld. Turing is uitgekozen uit een shortlist van 12 mogelijke kandidaten te weten:Mary Anning,Paul Dirac,Rosalind Franklin,Stephen Hawking,William &Caroline Herschel,Dorothy Crowfoot Hodgkin,Ada Lovelace &Charles Babbage,James Clerk Maxwell enSrinivasa Ramanujan.[16][17]

Publicaties

[bewerken |brontekst bewerken]

Verzamelde werken

[bewerken |brontekst bewerken]
  • Collected Works of A. M. Turing, 1992.
  1. Mechanical Intelligence, ed. Darrel Ince, 1992,ISBN 0-444-88058-5
  2. Morphogenesis, ed. P. T. Saunders, 1992,ISBN 0-444-88486-6
  3. Pure Mathematics, ed. J. L. Britton, 1992,ISBN 0-444-88059-3
  4. Mathematical Logic, eds. R. O. Gandy and C. E. M. Yates, 2001,ISBN 0-444-50423-0.

Berekenbaarheid, beslisbaarheid en turingmachine

[bewerken |brontekst bewerken]

Zuivere wiskunde

[bewerken |brontekst bewerken]
  • On the Gaussian Error Function, King's College Fellowship dissertation (1935).
  • Equivalence of Left and Right Almost Periodicity, J. London Math. Soc. 10, pp 284-285 (1935)
  • Finite Approximations to Lie Groups, Ann. of Math. 39 (1), pp 105-111 (1938)
  • The Extensions of a Group, Compositio Math. 5, pp 357-367 (1938)
  • A Method for the Calculation of the Zeta-Function, Proc. London Math. Soc. (2) pp 180-197 (1943, submitted 1939)
  • Rounding-off Errors in Matrix Processes, Quart. J. Mech. Appl. Math. 1, pp 287-308 (1948)
  • The Word problem in Semi-Groups with Cancellation, Ann. of Math. 52 (2), pp 491-505 (1950)
  • Some Calculations of the Riemann Zeta-function, Proc. London Math. Soc. (3) pp 99-117 (1953)
  • "The Chemical Basis of Morphogenesis",Philosophical Transactions of The Royal Society of London, series B, volume 237, p. 37–72, 1952.

Trivia

[bewerken |brontekst bewerken]
  • Er wordt weleens gezegd dat het logo vanApple Inc. (een appel met een hap er uit) een verborgenhommage aan Alan Turing is. Volgens de biograaf van Turing, Andrew Hodges, is dit niet het geval.[18] Ook Rob Janoff, ontwerper van het Applelogo, spreekt dit tegen.[19]

Websites

[bewerken |brontekst bewerken]
Voetnoten
  1. http://www.smh.com.au/nsw/morning-express/morning-express-tuesday-june-10-20140609-39tl6.html.
  2. 12Alan Turing (Unwin paperbacks 2015).
  3. 12MacTutor History of Mathematics archive.
  4. Alan Turing OBE, PhD, FRS (1912-1954) The Old Shirburnian Society.
  5. The Turing Digital Archive home page.
  6. Oxford Dictionary of National Biography; ODNB-identificatiecode: 36578.
  7. The London Gazette 37617; pagina('s): 3124.
  8. A Hodges.Alan Turing — a short biography, 1995.Gearchiveerd op 8 november 2021.
  9. Leavitt, David(2006).The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer. W. W. Norton, New York.ISBN 0-393-05236-2.Gearchiveerd op23 september 2021.
  10. 'Dood grondlegger informatica mogelijk toch geen zelfmoord', NU.nl, 24 juni 2012.Gearchiveerd op 19 november 2021.
  11. Hodges, Andrew (1983). Alan Turing: the enigma. New York: Simon and Schuster.ISBN 0671492071.
  12. VPRO Noorderlicht,Eerherstel voor Turing geëist, 1 september 2009
  13. Kraker van nazi-codes krijgt eerherstel Het Nieuwsblad - 11/09/2009.Gearchiveerd op 25 december 2013.
  14. (en)Reactie Gordon Brown op de petitie (gearchiveerd)
  15. Computer-pionier Alan Turing krijgt postuum pardon.Gearchiveerd op 29 november 2021.
  16. (en)Alan Turing will be the face on the £50bankofengland.co.uk, 15-07-'19; geraadpleegd: 17-07-'19 .Gearchiveerd op 19 november 2021.
  17. (nl)Britse bank zet computerpionier Alan Turing op 50 pondbiljetnu.nl, 17-07-'19; geraadpleegd: 17-07-'19.Gearchiveerd op 19 november 2021.
  18. Andrew Hodges,"Wondrous Light: 1952-1954", The Alan Turing Internet Scrapbook, last updated september 2003, last accessed August 2007.Gearchiveerd op 19 november 2021.
  19. Rob Janoff,, Interview with Rob Janoff, designer of the Apple logo.Gearchiveerd op 6 december 2021.
Mediabestanden
Zie de categorieAlan Turing vanWikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Alan_Turing&oldid=70499580"
Categorieën:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp