Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Naar inhoud springen
Wikipediade vrije encyclopedie
Zoeken

1983

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Dit artikel gaat over het jaar 1983. Voor het muziekalbum van Joost Klein, zie1983 (album).
1983
Eeuwen:19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw
Decennia:1970-1979 · 1980-1989 · 1990-1999
Jaren:<< · < · 1982 · 1983 · 1984 · > · >>
Maanden:jan ·feb ·mrt ·apr ·mei ·jun
jul ·aug ·sep ·okt ·nov ·dec
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:2736MMDCCXXXVI
Armeense jaartelling:1432 – 1433
ԹՎ ՌՆԼԲ – ՌՆԼԳ
Chinese jaartelling:4679 – 4680
己戌 – 庚亥
Christelijke jaartelling:1983MCMLXXXIII
Ethiopische jaartelling:1975 – 1976
Hebreeuwse jaartelling:5743 – 5744
Hindoekalenders:
-Vikram Samvat2038 – 2039
-Shaka Samvat1905 – 1906
-Kali yuga5084 – 5085
Iraanse jaartelling:1361 – 1362
۱۳۶۱ – ۱۳۶۲
Islamitische jaartelling:1403 – 1404
١٤٠٤ – ١٤٠٣
Maçonnieke jaartelling:5982 – 5983
1983 naar onderwerp
Lijst van landen
Geboren
Overleden
Atlantisch orkaanseizoen
Auto's
Film
Muziek
Sport (categorie)
Gregoriaanse kalender van 1983

Het jaar1983 is een jaartal volgens dechristelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

[bewerken |brontekst bewerken]
januari
  • 1 – In de Vlaamse faciliteitengemeenteVoeren (België), wordt de omstreden FranstaligeJosé Happart geïnstalleerd als burgemeester. Burgemeester Happart weigert echter Nederlands te leren, wat in strijd is met deBelgische Grondwet.
  • 1 – Het United States Department of Defense Advanced Research Projects Agency (ARPA) verandert haar netwerkprotocol van NCP naarTCP/IP en markeert daarmee het begin van hetinternet zoals we het nu kennen. Het internetprotocolIP is een afspraak over de wijze waarop computernetwerken met elkaar communiceren.
  • 2 – De Engelse politie maakt bekend dat op3 december1982 de grootste bankroof uit de geschiedenis heeft plaatsgevonden. De buit bedraagt 10 miljoenBritse pond.
  • 5 – HetWarschaupact stelt deNAVO een niet-aanvalsverdrag voor. De reactie is lauw.
  • 8 – Een grote opstand breekt uit in de beruchteSing Sing-gevangenis in New York.
  • 9 – Amerikaanse wetenschappers stellen voor het eerst ergens in het heelal eenzwart gat vast. Het is 150.000lichtjaar van de aarde verwijderd.
  • 17 –Nigeria gaat vanwege economische en politieke problemen bij verrassing over tot het uitwijzen van twee miljoen illegale buitenlanders. Van hen bestaat ongeveer de helft uitGhanezen. In grote wanorde wordt iedereen gedwongen het land binnen een paar dagen te verlaten.
  • 19 – Miljoenen Grieken gaan de straat op uit protest tegen de inkomenspolitiek van de regering van premierAndreas Papandreou.
  • In januari worden in Nederland de eerste drie patiënten geregistreerd metaids.
  • 23 – De eerste aflevering vanThe A-Team wordt uitgezonden.
  • 24 – In Rome krijgen 32 leden van deRode Brigades levenslang, aan het einde van het proces over de ontvoering van en moord op de voormalige Italiaanse premierAldo Moro, in de lente van1978. Nog eens 27 verdachten krijgen kortere vrijheidsstraffen, vier mensen worden vrijgesproken.
  • 26 – Vanuit deVS wordt de in Nederland gebouwdesatellietIRAS gelanceerd, die met veel succes astronomisch onderzoek zal doen aan infrarode bronnen in hetheelal.
februari
maart
april
mei
juni
  • 1 – De bevelvoerder van dePalestijnse strijdgroepEl Fatah inLibanon,Mussa Awad, maakt bekend dat hij zich heeft aangesloten bij de opstand tegen het beleid vanPLO-leiderYasser Arafat. Mussa Awad en anderen zoeken de harde confrontatie metIsraël.
  • 8 – De 19de topconferentie van deOrganisatie voor Afrikaanse Eenheid kan in deEthiopische hoofdstad alleen maar doorgang vinden doordat het lidPolisario, de bevrijdingsbeweging die in de voormalige SpaanseSahara (West-Sahara) strijd voert voor onafhankelijkheid vanMarokko, afziet van deelname.
  • 9 – InPortugal vormtMario Soares een centrumlinkse coalitie van socialisten (PS) en sociaaldemocraten (PSD), na een groot verkiezingsverlies van rechts.
  • 13 – Het Amerikaanse ruimteschip Pioneer 10, gelanceerd in1972, verlaat het zonnestelsel. Er worden nog steeds signalen van opgevangen.
  • 14 – DeEG-ministers die ontwikkelingssamenwerking in hun portefeuille hebben, worden het inLuxemburg eens over eenbudget voor de komende twee jaar ten behoeve van onmiddellijke hulpmaatregelen tegen de honger in de wereld.
  • 16 – In deSovjet-Unie wordtJoeri Andropov nu ook tot voorzitter van het partijpresidium gekozen. In recordtijd heeft hij daarmee de drie belangrijkste ambten van staat en partij verworven: president, secretaris-generaal van de partij en voorzitter van de verdedigingsraad.
  • 22 – De Deense ‘belastingrebel’Mogens Glistrup wordt negen jaar na het begin van de behandeling van zijn zaak tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld, vanwege belastingontduiking. Ook verliest hij zijn parlementszetel.
  • 23 – De geboorte van de eerste Belgische reageerbuisbaby inLeuven.
  • 24 –Syrië wijstPLO-leiderYasser Arafat uit. Dat is een reactie op de verwijten van Arafat dat Syrië de opstandige elementen binnen El Fatah zou hebben geholpen.
  • 26 – Bij de vervroegde parlementsverkiezingen inItalië lijden de christendemocraten het grootste verlies uit hun bestaan als partij en leveren zes procent in. Nog steeds zijn ze echter de grootste partij van het land, vóór de communisten.
juli
augustus
september
  • 1 – EenZuid-Koreaans passagiersvliegtuig wordt boven hetRussische grondgebied neergeschoten. Alle 269 passagiers en bemanningsleden komen om het leven. (Korean Air-vlucht 007).
  • 10 –Jon Brower Minnoch, de zwaarste man en de op een na zwaarste mens die ooit geleefd heeft, met als hoogst behaalde gewicht 635kilogram, sterft aanMorbide obesitas op 41-jarige leeftijd.
  • 17 – DeBende van Nijvel overvalt de winkelColruyt inNijvel. Resultaat zijn 3 doden (1 agent en het koppel Fourez-Dewit).
  • 17 – DeRussische minister van Buitenlandse ZakenAndrej Gromyko ziet af van deelname aan de op 20 september beginnendeAlgemene Vergadering van deVN inNew York, omdat zijn veiligheid niet kan worden gewaarborgd. De Amerikaanse regering heeft de Russische luchtvaartmaatschappijAeroflot landingsrecht in New York ontzegd, als reactie op het neerhalen van het Zuid-Koreaanse passagiersvliegtuig door het Sovjet-leger inSiberië.
  • 18 - Het duel in de eredivisie (voetbal) tussen Ajax en Feyenoord eindigt in 8-2; de grootste zege ooit van Ajax op Feyenoord. Van Basten scoort 3x, Olsen 2x.
  • 19 –Saint Kitts en Nevis wordt onafhankelijk.
  • 21 – Tijdens een massabetoging inManilla tegen presidentFerdinand Marcos van deFilipijnen opent de politie het vuur: er vallen 11 doden en 247 gewonden.
  • 23 – inLeek opent deGroninger Commissaris van de KoningenHenk Vonhoff declickets-fabriek. Clickets zijn magnetische balletjes die kortstondig een rage veroorzaakten waardoor er honderden miljoenen stuks van worden verkocht. De onderneming zou echter in een financieel debacle eindigen, waarvan vooral bedenker G. Sebastiaan Vos de dupe werd.
  • 24 – InMonza, Noord-Italië, wordt het proces afgerond inzake de giframp inSeveso (1976). Diverse verantwoordelijken krijgen gevangenisstraffen tot vijf jaar.
  • 25 – deIJmuiderspoorlijn wordt voor reizigersvervoer gesloten door deNederlandse Spoorwegen, nadat het moderniseringsplan en verlegging van de lijn definitief is afgewezen door minister Neelie Smit-Kroes. De lijn wordt ook wel IJmondlijn genoemd. Het goederenvervoer zal het nog uithouden tot 1995.
  • 27 – HetGNU-project wordt de eerste keer gepubliceerd op verschillende nieuwsgroepen.
  • Frankrijk stuurt troepen naarTsjaad om deLibische invasie te weerstaan.
  • 30 – Het Grootsch Leidsch HeerenDispuut ExpresZo wordt opgericht.
oktober
Vredesdemonstratie op 29 oktober 1983 in Den Haag
  • 1 – Volgens het persbureauTASS demonstreren inMoskou 800.000 mensen tegen de voorgenomen plaatsing van Pershing II's enkruisraketten in West-Europa.
  • 5 – De Poolse vakbondsleiderLech Wałęsa krijgt deNobelprijs voor de Vrede toegekend. De grote geldprijs die aan de onderscheiding is verbonden, wil Wałęsa ter beschikking stellen van deRooms-Katholieke Kerk inPolen.
  • 6 – De AmerikaanGino Perez is al de achtste beroepsbokser dit jaar die na een gevecht komt te overlijden.
  • 7 – Uitglijder van hetOpenbaar Ministerie in Nederland bij een grootschalige inval bijTai chi-groep in muziekschool inAmsterdam wegens onterechte verdenking kinderverwaarlozing.
  • 8 –Simon Carmiggelt schrijft, een dag na zijn 70e verjaardag, zijn laatste "Kronkel" inHet Parool.
  • 9 – Bij eenbomaanslag op eenZuid-Koreaanse regeringsdelegatie inRangoon (Myanmar) komen 21 mensen om, onder wie vier Koreaanse ministers.
  • 11 – InChili wordt de zesde nationale protestdag voor het eerst door de militaire regering toegestaan; in de hoofdstadSantiago komen circa 100.000 betogers op de been.
  • 17 – Nadat in september inBelgië isgestaakt tegen de kortingen op de lonen, beginnen nu zeven weken stakingen van deambtenaren in heelNederland, uit protest tegen de voorgenomen korting van 3,5 procent op het salaris. Vuilophalers, personeel van hetopenbaar vervoer en PTT-diensten, politie en brandweer voeren actie. ActieleiderJaap van de Scheur, voorzitter van de ambtenarenbondAcop, wordt een nationale beroemdheid.
  • 17 – In België wordt het eerstekraslot geïntroduceerd:Presto van deNationale Loterij.
  • 19 – De radicale premier vanGrenada,Maurice Bishop, komt om bij een staatsgreep van de nog radicaler vicepremier Bernard Coard.
  • 22 – DeMetropolitan Opera inNew York viert het 100-jarig bestaan.
  • 23 – Op het hoofdkwartier van deAmerikaansemariniers bij het vliegveld vanBeiroet wordt eenbomaanslag gepleegd, waarbij 241 Amerikanen worden gedood. Tegelijkertijd ontploft een bom bij hetFranse hoofdkwartier, waarbij 58 Fransen worden gedood.
  • 23 – Zeer grote vredesbetoging vindt in Brussel plaats (vanaf Brussel Zuid richting Brussel Noord) tégen de installatie vankruisraketten van de NAVO op Belgisch grondgebied met een 400.000-tal betogers volgens de organisatoren (120.000 volgens de politie).
  • 25 – Er landen troepen van deVS en zesCaraïbische buurstaatjes opGrenada, naar verklaard wordt om een tweedeCuba in de regio te verhinderen.
  • 28 – Door een technische fout tijdens het opblazen van de schachttoren 3 van deStaatsmijn Emma worden vele gebouwen in de omgeving beschadigd.
  • 29 – InDen Haag vindt de grootste demonstratie uit deNederlandse geschiedenis plaats. Aan de demonstratie tegen het plaatsen vankruisraketten opVliegbasis Woensdrecht doen ongeveer 550.000 mensen mee. Tot de sprekers behoort verrassendprinses Irene.
  • 30 – De eerste democratische verkiezingen inArgentinië na zeven jaar militaire bezetting.
  • 31 – Het BritseLagerhuis spreekt zich met 362 tegen 218 stemmen uit vóór plaatsing van de Amerikaanse kruisraketten inEngeland. Veertien dagen later is het eerste van deze atoomwapens geïnstalleerd en inzetbaar.
november
  • 2 – Twee derde van de blanke kiezers inZuid-Afrika toont zich er in eenreferendum voorstander van dat 'Aziaten en kleurlingen' meer betrokken worden bij het politieke bedrijf. De zwarte meerderheid blijft zoals steeds zonder enige invloed. De VN verklaren half november de aanpassing van de Zuid-Afrikaanse grondwet onaanvaardbaar.
  • 6 –Turkije beleeft de eerste parlementsverkiezingen sinds de militaire machtsovername in1980. Slechts enkele partijen is het toegestaan kandidaten te stellen. De overwinning gaat naar deconservatieve ‘Moederlandpartij’.Turgut Özal wordt premier.
  • 8 –Aardbeving in Luik met een sterkte van 5,0 op deschaal van Richter. Hierbij vallen twee doden en tientallen gewonden.
  • 9 –Freddy Heineken wordt, samen met zijn chauffeurAb Doderer,ontvoerd.
  • 9 – Het Franse parlement ratificeert hetRijn-zoutverdrag, dat een einde moet maken aan de lozingen door de Franse kalimijnen en de Zwitserse en Duitse chemische industrie in deRijn.
  • 15 –Rauf Denktaş roept in het Turkse gedeelte vanCyprus het onafhankelijk staatjeNoord-Cyprus uit. AlleenTurkije erkent zijn regering.
  • 17 – Oprichting van hetZapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger inChiapas,Mexico.
  • 18 – Het Amerikaanse Congres keurt voor1984 een recordbegroting voordefensie goed van 249,8 miljard dollar.
  • 22 – Het parlement vanNoorwegen spreekt zich met een meerderheid van één stem uit vóór plaatsing van nieuwe middellange-afstandsraketten in Europa.
  • 23 – Bij de ontwapeningsgesprekken inGenève over middellange-afstandsraketten breekt deRussische delegatie de onderhandelingen af zonder dat een afspraak wordt gemaakt over hervatting daarvan. Intussen arriveren de eerstePershing II-raketten in deBondsrepubliek Duitsland.
  • 25 – Onder bemiddeling van Syrië en Saoedi-Arabië komen de verschillende Palestijnse strijdgroepen inTripoli een bestand overeen. In december zal de omstredenPLO-leiderYasser Arafat de stad verlaten.
  • 27 – Bij de grootste demonstratie uit de geschiedenis vanUruguay gaan in de hoofdstadMontevideo 400.000 mensen de straat op om te betogen voor herstel van de democratie, vrijheid en werk.
  • 30 – Na drie weken komt de politie op het spoor van de schuilplaats enFreddy Heineken enAb Doderer worden bevrijd.
  • 30 –Microsoft brengt de eersteMS-Word-versie op de markt.
  • Nederland wordt getroffen door een ambtenarenstaking. Wekenlang wordt het huisvuil niet opgehaald en de post niet bezorgd.
december
  • 8 – De voormaligeBritse minister van buitenlandse zakenLord Carrington wordt zonder tegenstemmers gekozen tot nieuweSecretaris-generaal van de NAVO en opvolger vanJoseph Luns die in1984 zal vertrekken.
  • 8 – Er komt ook een einde aan de gesprekken over begrenzing vanstrategische bewapening en tweezijdige troepenbeperking in Europa.
  • 9 – De dertien landen van deOPEC worden het eens over bevriezing van de prijs vanaardolie en over een systeem vanquoteringen. De meeste landen zullen zich echter niet aan de afspraken houden.
  • 17 –IRA-bomaanslag op hetLondense warenhuisHarrods, waarbij zes mensen om het leven komen.
  • 17 – In de laatste wedstrijd van de kwalificatieronde voor hetEK voetbal 1984 wintSpanje met 12-1 vanMalta, net voldoende om zich te plaatsen ten koste van Nederland. Er gaan stemmen op dat spelers van Malta zijn omgekocht.
  • 17 – Bij een wraakactie wordt deAmsterdamseseksclubCasa Rosso in brand gestoken; vijftien mensen komen om in de vlammen.
  • 19 - Start vanstakingen bij Billiton en Suralco in Suriname.
  • 20 –PLO-leiderYasser Arafat en 4.000 aanhangers zitten al vanaf half november door rebellen uit eigen gelederen ingesloten in deLibanese stadTripoli. Onder druk van de wereldopinie kunnen ze worden geëvacueerd met vijfGriekse schepen.
  • 29 – DeVS kondigen aan dat ze op zo kort mogelijk termijn uit deUNESCO zullen stappen, omdat dieVN-organisatie overmatig gepolitiseerd is en een ongebreidelde groei in de financiële behoefte vertoont.
zonder datum

Film

[bewerken |brontekst bewerken]
ZieFilm in 1983 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Muziek

[bewerken |brontekst bewerken]

Klassieke muziek

[bewerken |brontekst bewerken]

Het jaar staat in het teken van het eind 1982 verschenen albumThriller vanMichael Jackson. Regelmatig worden singles van het album uitgebracht, die stuk voor stuk boven in de hitparades terechtkomen. Op 25 maart bereikt Michael Jackson een nog groter publiek, in een liveoptreden tijdens het concertMotown 25: Yesterday, Today, and Forever. Terwijl hijBillie Jean zingt, voert hij voor het eerst demoonwalk uit, die in zijn verdere carrière zijn handelsmerk zal zijn.

Bestverkochtesingles in Nederland:

  1. The Shorts –Comment ça va
  2. Irene Cara –Fame
  3. Billy Joel –Goodnight Saigon
  4. Doe Maar –Pa
  5. Nena –99 Luftballons
  6. Stars on 45 –Stars on 45 proudly presents The Star Sisters
  7. Michael Jackson –Beat It
  8. UB40 –Red Red Wine
  9. Lionel Richie –All Night Long (All Night)
  10. Culture Club –Karma Chameleon

Bestverkochtealbums in Nederland:

  1. Michael Jackson –Thriller
  2. Doe Maar –4us
  3. David Bowie –Let's Dance
  4. BZN –28 Golden hits
  5. The Kids from Fame –The Kids from Fame
  6. Spandau Ballet –True
  7. Nena –Nena
  8. Het Goede Doel –België
  9. Kinderen voor Kinderen –Kinderen voor Kinderen 4
  10. BZN –Desire

Literatuur

[bewerken |brontekst bewerken]

Beeldende kunst

[bewerken |brontekst bewerken]

Bouwkunst

[bewerken |brontekst bewerken]

Geboren

[bewerken |brontekst bewerken]
ZieLijst van personen geboren in 1983 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Overleden

[bewerken |brontekst bewerken]
ZieLijst van personen overleden in 1983 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Weerextremen

[bewerken |brontekst bewerken]
  • 30 januari: Eentornado veroorzaakt schade in de streek van Attert, nabij Martelange.
  • maart: Zoals in 1912 kennen we tijdens deze maand maart geen enkele vorstdag in Ukkel.
  • 6 april: Onweders veroorzaken schade in Henegouwen en in het centrum van het land, met windstoten tot 120 km/h in Gosselies.
  • 26 april: In 24 uur valt 59 mm regen in Dessel, met heel wat schade in de streek.
  • april: April telt 16 onweersdagen (normaal: 7).
  • 2 mei: Een tornado veroorzaakt schade in de streek van Nassogne.
  • mei: Mei met hoogste luchtdruk: 1021,8 hPa (normaal 1015,5 hPa).
  • lente: Lente met laagste zonneschijnduur: 273,1 (normaal 545,9 u).
  • lente: Na 1979 lente met hoogst aantal neerslagdagen: 74 (normaal 52,8).
  • 23 juni: In 7 min 16 mm regen in Wijgmaal (Leuven).
  • 24 juni: In één uur 75 mm in Soumoy (Cerfontaine).
  • 25 juni: In één dag 103 mm in Sainlez (Fauvillers).
  • 27 juli: Hagelbuien met grote hagelstenen veroorzaken schade in de provincie Luik.
  • 1 augustus: Tornado met schade in Sart-Bernard (Assesse).
  • augustus: Augustus met laagste neerslagtotaal: een neerslagtotaal met 10,4 mm (normaal 74,4 mm).
  • 24 oktober: De temperatuur daalt in Rochefort tot –6,8 °C.
  • 15 november: Minimumtemperatuur –10,0 °C in Koersel (Beringen) en –12,8 °C in Rochefort.
  • 27 november: Storm boven West-Europa kost in België een tiental mensenlevens. Tweede krachtigste windstoot van de eeuw in Ukkel: 151 km/h.

Bron: KMIGegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

  • Natste lente sinds het begin van de metingen in 1906 t/m ten minste 2024: 282 millimeter.[1]
Bronnen, noten en/of referenties
  1. ↑Natste 12 maanden aaneen ooit gemeten.KNMI(3 juni 2024).Geraadpleegd op11 augustus 2024.
Zie de categorie1983 vanWikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=1983&oldid=70233981"
Categorie:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp