Movatterモバイル変換

Naar inhoud springen

1665

Koppelingen bewerken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

1665

Eeuwen:	16e eeuw · 17e eeuw · 18e eeuw
Decennia:	1650-1659 · 1660-1669 · 1670-1679
Jaren:	<< · < · 1664 · 1665 · 1666 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen

Ab urbe condita:		2418MMCDXVIII
Armeense jaartelling:		1114 – 1115 ԹՎ ՌՃԺԴ – ՌՃԺԵ
Chinese jaartelling:		4361 – 4362 辛辰 – 壬巳
Christelijke jaartelling:		1665MDCLXV
Ethiopische jaartelling:		1657 – 1658
Hebreeuwse jaartelling:		5425 – 5426
Hindoekalenders:
-Vikram Samvat		1720 – 1721
-Shaka Samvat		1587 – 1588
-Kali yuga		4766 – 4767
Iraanse jaartelling:		1043 – 1044 ۱۰۴۳ – ۱۰۴۴
Islamitische jaartelling:		1075 – 1076 ١٠٧٦ – ١٠٧٥
Maçonnieke jaartelling:		5664 – 5665
Juliaanse kalender van 1665
Gregoriaanse kalender van 1665

Bernard von Galen

Het jaar1665 is het 65e jaar in de17e eeuw volgens dechristelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

[bewerken |brontekst bewerken]

Slag bij Lowestoft, doorHendrik van Minderhout.

februari

15 - Première van het blijspelDon Juan vanMolière.

maart

17 -Auke Stellingwerf wordt benoemd tot eersteluitenant-admiraal vanFriesland.
20 -Tegh Bahadur wordt gekozen tot goeroe van de Sikhs.
maart - deTweede Engelse Oorlog breekt uit. De meeste Europese machten sympathiseren met de Republiek (behalve Munster en Portugal) maar houden zich erbuiten.

april

19 - Heiligverklaring vanFranciscus van Sales doorPaus Alexander VII.

mei

mei - DeAmsterdamse schouwburg wordt na een grondige modernisering heropend met de première van het spel "D'ondanckbare Fulvius en getrouwe Octavia" vanCatharina Questiers.

juni

13 - De Nederlandse vloot wordt in deSlag bij Lowestoft zwaar verslagen door de Engelsen onder leiding van dehertog van York.

juli

15 -Cees Evertsen wordt benoemd tot luitenant-admiraal en bevelhebber van de Zeeuwse vloot in plaats van zijn broerJohan Evertsen, die in de publieke opinie de schuld krijgt voor de nederlaag tegen de Engelsen.

augustus

11 -Michiel de Ruyter krijgt het opperbevel over de gezamenlijke vloot van de Republiek.
12 - Deslag in de Baai van Bergen wordt gevoerd nadat een Engels flottielje een Hollandse handelsvloot heeft overvallen. Met steun van de Noren (tegen de wil van hun Deense koning) kunnen de Hollanders de Engelsen verdrijven.
13 - De eerstebolvormige sterrenhoop, later bekend alsMessier 22, wordt ontdekt doorJohann Abraham Ihle bij waarnemingen vanSaturnus.
17 - Om meer planters aan te trekken krijgt de Joodse gemeenschap inSuriname van de Engelse overheid vrijheid van godsdienst, mogelijk ook het recht een synagoge en een school te stichten.

september

23 -Bernhard von Galen, bisschop vanMunster, valt de Republiek binnen met geheime steun van Engeland: begin van deEerste Munsterse Oorlog.
26 - DePestepidemie in Londen bereikt zijn hoogste punt, met 7.165 sterfgevallen in de vorige week.

december

5 - Een zware noordwesterstorm veroorzaakt op verschillende plekken in het Nederlandse gewest Holland dijkdoorbraken en overstromingen.
10 - Het NederlandseKorps Mariniers wordt opgericht door de nieuwe opperbevelhebber ter zeeMichiel de Ruyter en raadspensionarisJohan de Witt.
december - De manisch-depressieve joodSabbatai Zevi wordt door grote mensenmassa's erkend alsMessias. In heel Europa heerst Messiaanse opwinding.

zonder datum

Robert Hooke suggereert een golftheorie van het licht.
De onenigheid overOranje leidt tot incidenten. De matrozen van deGouda dwingen hun kapitein voor aanvang van de slag het rood-wit-blauw door de prinsenkleuren te vervangen. Maar in het algemeen is er steun voor de gebroedersCornelis enJohan de Witt, zelfs in de pro-Oranje-bolwerken zoalsFriesland enZeeland.
De Engelsen nemenSint Eustatius,Saba,Essequebo enPomeroon in, maarCuraçao houdt stand.

Muziek

[bewerken |brontekst bewerken]

Jean-Baptiste Lully componeert de ballettenLes gardes enLa naissance de Vénus.

Literatuur en publicaties

[bewerken |brontekst bewerken]

Molière schrijftDom Juan.
Joan Blaeu te Amsterdam geeft de "Grooten Atlas" uit: 600 kaarten in 9 banden.
In Engeland wordt een Latijnse vertaling van de sterrencatalogusZidji Djadid Sultani vanUlug Bey uitgegeven. Het origineel stamt uit1437.
In Londen verschijnen dePhilosophical Transactions of the Royal Society of London, het eerste tijdschrift ter wereld dat volledig aan de wetenschap is gewijd. Enkele maanden eerder verscheen het FranseJournal des scavans.
Jacob van Meurs geeft deChina Illustrata vanAthanasius Kircher uit.

Beeldende kunst

[bewerken |brontekst bewerken]

Gezicht op Haarlem (1665)Jacob Isaacksz. van Ruisdael, Kunsthaus, Zürich
Buste van Lodewijk XIV (1665)Gian Lorenzo Bernini, Château de Versailles

Bouwkunst

[bewerken |brontekst bewerken]

Schielandhuis, Rotterdam (1665)Pieter Post?
Boerderij, Ewijk (1665)

Geboren

[bewerken |brontekst bewerken]

januari

6 -Karel Lodewijk van Nassau-Saarbrücken, graaf van Nassau-Saarbrücken (overleden1723)

februari

6 -Anna,koningin van hetVerenigd Koninkrijk vanaf 1702 (overleden1714)

maart

8 -George August Samuel van Nassau-Idstein, vorst van Nassau-Idstein (overleden1721)

juni

5 of6 -Nicolas Bernier, Frans componist (overleden1734)

datum onbekend

Nicolaus Bruhns, Duits componist en organist (overleden1697)
Benedikt Anton Aufschnaiter, Duits componist (overleden1742)

Overleden

[bewerken |brontekst bewerken]

januari

12 -Pierre de Fermat (57), Frans wiskundige

mei

31 -Pieter Saenredam (67), Nederlands kunstschilder

juni

13 -Egbert Bartolomeusz Kortenaer (ca. 60/61), Nederlands admiraal en zeeheld
13 -Jacob van Wassenaer Obdam (54/55), Nederlands admiraal

september

12 -Jean Bolland (69), Zuid-Nederlands jezuïet en hagiograaf
17 -Philips IV (60), koning van Spanje (1621-1665)

november

19 -Nicolas Poussin (71), Frans kunstschilder

december

27 -Madame de Rambouillet (77), Frans salonnière

Zie de categorie1665 vanWikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=1665&oldid=70184656"

1665

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp