Uns Huusswien stammt vun dat Wildswien af. De Swien freet meist allens. Dorwägen köönt se ok ut’nDrang födert warrn. De eersten Huusswien hebbt se inAnatolien holen, wat in deTörkie liggt. Dat was in dat7. Johrdusend v. Chr. In Middeleuropa gifft dat Funnen ut dat4. Jahrdusend v. Chr., ut deSwiez, woneem se dat Torfswien (Sus scrofa palustris) funnen harrn.
Bet to dat18. Johrhunnert hen wörrn de Swien meist as half wild holen. Se güngen op de Mast, besünners in’tEkenholt (Eckermast). Later keem dat denn, dat de Swien in’n Stall holen wörrn. In deökoloogsche Landweertschop warrn de Swien nu wedder mehr na de Natuur holen un hebbt’n grötter Rebeet, sünd dat hele Jahr buten un hebbt lütte Ünnerstännen op de Swienswisch. Dat gifft denn ok betere Swien, un dat Fleesch is’n leckere Köst.
Na ene Drachttiet vun 115 bit 118 Daag smitt de Söög sess bit twölf Farken.
De He vun dat Swien is de Ever, Beer, Beernt, Höcker, Kujel oder Kemp, de Se heet Söge, Söög, Su, Sau oder Mutt. De Lütten, dat sünd de Farken, de laterhen ok woll Löper oder Faselswien nöömt weert. De Farken heet denn ok woll Bigg, Bigge, Pugge, Kötken, Pölk oder Kodde. Hett de Ever de Klöten afsneden kregen, denn heet he Borg oder Foor.
Kristoffer Hatteland Endresen:Saugut und ein wenig wie wir: eine Geschichte über das Schwein. Westend-Verlag, Frankfurt/Main 2022,ISBN 978-3-86489-357-5.
Mark Essig:Lesser Beasts: A Snout-to-Tail History of the Humble Pig. Basic Books, 2015,ISBN 978-0-465-05274-5.
Ingo König, Ingeborg Tschinkel, Heinz Scheller:Schweinebesamung. Biologie, Technik, Organisation. Deutscher Landwirtschaftsverlag, Berlin 1971.
Lyall Watson:„The whole hog“. Exploring the extraordinary potential of pigs. Profile Books, London 2004,ISBN 1-86197-736-0.
Gustav Adolf Henning, Fotos: Georg Fischer:Schweine: Der große Wurf. In:Geo-Magazin. Hamburg 1979,5, S. 112–132. Informativer Erlebnisbericht mit vielen Details über Zucht und Verwertung der Hausschweine.ISSN 0342-8311
