DeRepubliek vun Namibia (fröher bekannt as „Süüdwest-Afrika“) is en Land in dat süüdwestlicheAfrika, an de Küst vun denAtlantik. Namibia warrt begrenzt dörAngola unSambia in’n Norden,Botswana in’n Oosten unSüüdafrika in’n Süden.
Vun dat late19. Johrhunnert bit to’nEersten Weltkrieg is dat Land endüütscheKolonie ween. Dorna stünn Namibia unner Verwaltung vun Süüdafrika. Unafhängig wurrn is dat Land in dat Johr1990. Dor is Namibia en vun de jungsten Natschonen in de Welt mit.
1966 hett deSWAPO en krieg um de Unafhängigkeit gegen Süüdafrika anfungen. Man eerst1988 hett Süüdafrika tostimmt, de Verwaltung över dat Land af to geven. Unafhängig wurrn is dat Land 1990, man deWalvisbaai hett Süüdafrika eerst1994 an Namibia aftreden.
Hööft vun’n Staat is dePräsident. He warrt all fiev Johr vun de Inwahners wählt. Hööft vun deRegeerung is dePremierminister, de vun den Präsidenten anstellt warrt. De SWAPO is de gröttste Partei in’t Land.
Namibia warrt in’n Osten dör deKalahariwööst un dör Botswana, in’n Süden dör denOranjestroom un Süüdafrika un in’n Norden dör denKunenestroom, denOkavangostroom un Angola begrenzt. DeCaprivistreek is en Landstreek vun 459 up 50 km, de in’n Noordosten, wat twuschen Angola, Sambia un Botswana liggen deit un in’n osten ok anSimbabwe grenzt.
Namibia is mehr as 825.000 km² groot. Dor gifft dat ganz verscheden Landschoppen, as Wooldsavannen, Barglänner,Wösten un Halfwösten. Wat deGeologie angeiht, kann Namibia as een vun de öllsten Delen vun den afrikaanschen Kontinent ankeken weern. Lang, ehr dat de ResenkontinentGondwana tostanne kamen weer, sund in de Gegend vun dat hüdige Afrika twee Plateaus formt wurrn. Dat weern de Kongo- un de Kalahari-Kraton. De leste hett grote Delen vun dat hüdige Namibia innahmen. Dat Fasteland vun Gondwana, wat dormols ut Delen vun Afrika,Süüdamerika,Australien,Indien un deAntarktis bestahn hett, is eerst bi 550 Mio. Johre later tostanne kamen as Folg vun tektoonsche Perzessen. Sowat vör 150 Mio. Johren is Gondwana ut’neen braken un so sünd denn de hüdigen Kontinenten tostanne kamen.
Wat de Geografie angeiht, warrt dat Land updeelt in veer grote Delen: De dröge un unfruchtboreNamib-Wööst, de langs de Küst vun’n Atlantik liggen deit un twuschen 80 un 130 km breet is, dat zentrale Plateau, wat sik mit en Hööchde vun in’n Dörsnitt 1100 m överNN wiethen utreckt un denn de Sietlänner in’n Norden, wo ok deEtoscha-Pann mit tohöörn deit. In den westlichen Deel vun dat zentralplateau liggt ok dat Land sien hööchsten Barg. Dat is deBrandbarg mit 2561 m Hööchde.
Dat Klima vun Namibia is to’n groten Deel subtroopsch-kontinental. Dat beduut: Hier is dat meist warm un dröge.
De wichtigsten Klimazonen sünd:
Sanddüün in de Namib to de Schummertied
Dat Namibwösten in’n Westen vun dat Plateau. Hier regent dat bannig minne. In düsse Gegend weiht dat ganze Johr hendör en starken, warmen Wind. De Temperaturen kladdert ok in’n Winter faken över 25°C, ofschoonst dat in’e Nacht ok freren kann. Unnerscheden in de Temperatur vun mehr as 20°C kaamt avends un morgens jummers wedder vör.
In de Kuntreien vun dat zentrale Hoochland kann dat faken bitter koolt weern. Man Snee fallt bloß ganz raar. In’n Summer sünd Dezember un Januar de warmsten Maanden mit Temperaturen vun mehr as 30°C.
DeKalahari-Wööst stimmt, wat dat Weer angeiht, to’n groten Deel mit de namib övereen., bloß, dat dat hier en beten mehr Regen gifft.
In denCaprivistreek gifft dat regelmatigen Regen, dorto allerhand Strööm un Beken mit troopsche Regenwolden. De Luftfochtigkeit is hier hooch.
Direktemang an de Küst vun den Atlantik steiht dat Klima unner Indruck vun denBenguelastroom. Faken gifft dat dickenNevel, weil düsse Stroom dorför sorgen deit, dat de süüdwestlichen Winnen afköhlt weert. Man vunwegen de slanke Kondensatschoon kaamt keen Regenwulken tostanne. In Summer gifft dat hier bloß matige Temperaturen un inÄn Winter is dat koolt. Dat Water is selten mehr as 15°C warm.
En Utsicht över den westlichen Geschäftsbezirk vun Windhuk
DeBueree is jummers noch de Grundlaag vun de Weertschop in Namibia. So um un bi de Hälft vun de Lüde in Namibia leevt vun de Landweertschop. Man dat Land kann sik nich sülms versorgen. WeertvulleDevisen verdeent Namibia dör denBargbo. Hüdigendags weert um un bi 20% vun datBBP vun den Bargbo tohopenbröcht. Wat dat Utföhren vun nich-energeetschen Mineralien angeiht, steiht Namibia in Afrika an veerte Stäe. Bi den Afbo vunUran steiht Namibia in de ganze Welt up Platz fiev. Annere wichtige Produkten sündDiamanten,Loot,Zink,Tinn,Sülver unWolfram.
Dat Inkamen pro Kopp liggt in Namibia fievmol höger, as in de armsten Länner vun Afrika, man liekers leevt de meisten Namibiers in Armoot. De wichtigsten Upgaven vun de Weertschop in dat Land sünd de grote Arbeitslosigkeit, en Tominn an utbillte Facklüde, de unglieke Verdelung vun dat Inkamen un ok, dat grote Delen vun de Weertschop in de Hand vun Utlänners liggen deit.
Namibia is en vun de dünnst besiedelten Länner up de ganze Eer, ofschoonst de Inwahners vun 600.000 in dat Johr1961 sik vermehrt hefft up 2.083.405 in dat Johr2007. De Inwahners verdeelt sik hööchst unegol över dat Land hen. Dat gifft en grote Tahl vun verschedene Völker. De gröttste Deel vun de Namibiers leevt in de fruchtbaren Landstreken in’n Norden un in de Städer.
49,8% vun de Inwahners höört to dat Volk vun deOvambo. Dor hannelt sik dat um enBantu-Volk bi, wat in de nöördlichen Gemarken vunOmusati,Oschana,Ohangwena unOschikoto leven deit. Annere Völker, de to de Bantu-Gruppen tohöörn doot, sünd deKavango in de Gegend mit densülvigen Naam, deHerero in de Gegend vunOthozondjupa, deHimba inKunene un deCaprivianers in den Caprivistreek.
In Namibia leevt ok bi 80.000 witte Lüde vun europääsche Afkumst. De meisten vun jem sündAfrikaners (Buren). Se snackt, tohopen mit de Klöörlingen unRehoboth-BastersAfrikaansch asMudderspraak. En annere wichtige Grupp mank de Witten sünd de 25.000 Namibiers, de utDüütschland afstammen doot. In’n Norden vun’t Land gifft dat denn ok noch bi 5.000 Lüde utPortugal (sunnerlich Minenarbeiders un Siedlers).
Amtssprake in Namibia is alleen manEngelsch. Man all annere Spraken weert vun den Staat ok gellen laten. Um un bi 60% vun de Inwahners könntAfrikaansch snacken.Hoochdüütsch is na Afrikaansch de Spraak, de in Süüd- un Middelnamibia an’n meisten bruukt warrt. Dat gifft so bi 20.000 bit 30.000 Lüde, de Düütsch as Mudderspraak snacken doot. Dor kaamt denn noch en paar Hunnerdusend Minschen to, de snackt Düütsch as tweete Spraak. In de Weertschop un bi denTourismus vun Namibia speelt Düütsch en wichtige Rull. Ok in deTopographie is Düütsch wichtig: Veel Oorts- un Stratennaams in Namibia sünd düütsch.Köken-Düütsch, en eenfache Umgangsspraak oderPidginspraak, wat in de düütsche Kolonialtied upkamen is, warrt hüdigendags noch vun um un bi 15.000, tomeist ole, Namibiers snackt.
Hüdigendags hett sik um un bi de föffte Deel vun de Inwahners vun Namibia mit denHIV-Virus ansteken. Dorüm warrt dat Levensöller, wat de Lüde in’n Döörsnitt schaffen könnt, wieter dalsacken.1980 hett dat bi 58 Johre legen, nu sünd dat bloß noch 38 Johre. De Striet gegenHIV/AIDS kümmt in düt Land nich so recht vöran. To’n Deel liggt dat an kulturelle Egenarden, to’n Deel an grote Problemen bi dat Versorgen vun AIDS-Patienten mit Medizin.
.jpg)
