Methan (oderMethylwaterstoff) is enGas ahn Röök un Klöör. Dat Woort kummt woll ut dat Greeksche Μεθάνιον αέριον (Methanion Aerion) un wiest, dat ok de Greken al vun das licht tünnern Gas wüssen. So geev dat inLüttasien Öörd, woneem Methangas-Borns tünnern weern. En Vulkanrebeet, woneem dat Methanborns geev, hett na dat Gas den NaamMethana.
Dat Gas ist dat eenfacksteAlkan un de eenfacksteKohlenwaterstoff överhaupt. SienSummenformel is CH4, wobi de C-H-Binnen in de Ecken vun enTetraeder wiesen doot. Methan is de Hööftbestanddeel vunEerdgas,Biogas,Fuulgas un en bedüden Bestanddeel vunHoltgas. NaKohlenstoffdioxid is dat dat wichtigste vun Minschen freesetteDrievhuusgas, wobi Methan 20 bit 30 mol wirksomer is, man in lüttere Mengden in deAtmosphäär vörkummt. Dor reageert dat mitSuerstoff to Kohlenstoffdioxid un Water, wat aver teemlich langsom vör sik geiht. DeHalfweertstiet vun dissen Vörgang warrt op 14 Johr schätzt. Methan warrt asHeizgas bruukt un deent as Utgangsstoff för vele annereorgaansche Verbinnen. Bibioloogsche ungeologsche Vörgäng warrt Methan jümmer nee billt un freesett.
Methan is en Gas ahn Klöör un Röök. DeDicht vun Methan is lütter as de vunLuft, dorüm stiggt dat in de högeren Schichten vun deAtmosphäär. Methan verbrennt mit en blaue Flamm, de keen Sott afgifft, ünnerhollt dat Verbrennen aver nich. De Smöltpunkt vun Methan liggt bi -182°C un bi -161,7°C fangt dat an to kaken. Vun wegen sienunpolar Egenoort lööst sik dat Gas kuum in Water, man inEthanol unDiethylether lööst sik dat fein.
Methan kummt op vele Oort vör un warrt op de Eer jümmer nee billt. Un ok op annere Planeten gifft dat Methanvörkamen. Op Seebödden kann fastMethanhydrat vörkamen. De Methanvörkamen op de helen Eer warrt op 500 bit 3000 Gt C schätzt.[3][4] To’n Vergliek: De nawiesten Kohlenreserven bedrägt ruchweg 900 Gt C.[5] Man, üm de Kohlen aftoboen gifft dat noch nich recht en Middel. Dat Winnen vun Methanhydrat künn to’t Lösen vun’t Energieproblem bidrägen, man en groot Problem is, dat dorbi veel Methan in de Atmosphäär afgeven warrn de, wat denn wedder as gresig Drievhuusgas wirken un de globale Ophitten noch wieter verstarken de. Dordör weer denn noch mol wedder mehr Methan freesett. Butendem is dat Föddern vun Methanhydrat, also Methan, dat dör den hogen Druck un de depen Temperaturen an’n Seebodden to Methanhydrat tosamendrückt warrt, nich ahn Gefahr. Eerste Versöken, dat Methanhydrat to Föddern loopt al. De Folgen vun en Afbo in’n groden Rahmwn sünd opstünns noch nich klor. Enige Wetenschoppler vermodt, dat dordör deKontinentalhangen afrutschen künnen. De bestaht neemlich to’n groden Deel ut Methanies, dat dör dat Föddern unbestännig warrn künn.
Methan is de Hööftbestanddeel vunEerdgas, un maakt ruchweg 85–98% ut. Ok dat inSteenkohllagersteden inslatenGruvengas besteiht vör allen ut Methan.
Nattriesfeller sünd Öörd, woneem Methan freesett warrt.
Op de Welt warrt na en Schätzen jeed Johr 500 Millionen Tunnen Methan utstött, wovun üm un bi 70% vun de Minschen bidragen warrt. Ok dör den landweertschopplichen Anbo un de Veehtucht warrt Methan freesett. 39 dorvun gaht op dat Hollen vun Rinner torüch un 17% op den natten Anbo vunRies. in Düütschland sünd 1994 üm un bi 833.0000t Methan freesett worrn. De Konzentratschoon in de Atmosphäär is vun 1750 bit 2000 vun 0,8 op 1,75ppm anstegen.
Bi’t Fulen vunorgaansche Stoffen ünner Afsluten vun Luft inSümp oder an’n grund vun bannig dreckige Waters billt sikFuulgas (oder Sumpgas), wat en Mischen ut Methan un Kohlenstoffdioxid is.Biogas besteiht vör allen ut Methan (ruchweg 60%) un Kohlenstoffdioxid (ruchweg 35%), dor blangen bargt dat noch Waterstoff, Stickstoff un Swevelwaterstoff.
Wieter entsteiht Methan ok in depere Eerdschichten bi hoge Temperaturen un Drück. Ut disse Borns kummt de Methan, de bivulkaansche Aktivitäten freesett warrt.
Op annere Planeten is ok Methan nawiest worrn. In de Atmosphäär vun’nMars sünd dat blots ruchweg 10,5ppb. Normalerwies kann sik dat Gas nich in de Atmosphäär hollen, un opMeteoriten as Born gifft dat ok keen Henwiesen. Dorut warrt slaten, dat sik dat Methan op den Planeten nee billt hett. Dat künn en Henwies op Leven op’n Mars wesen, man ok vulkaansche Borns kaamt dorför in Fraag. Methanvörkamen gifft dat ok in de Athmosphären vunTitan,Jupiter,Saturn,Uranus,Neptun unPluto. Buten unsSünnsystem is Methan as eerst Molekül op annerePlaneten nawiest worrn.[6] In’t Weltall gifft dat Methan also in gröttere Mengden op Planeten, Kometen un Maanden.
Radarbild: Methanseen in de Neeg vun’n Titannoordpool
Op den SaturnmaandTitan herrscht bi -180°C un ruchweg 1,6bar Atmosphärendruck ungefähr de Tripelpunkt vun Methan. Dorüm kann Methan op den Maand in all dree klassische Phasen vörkamen. Dat gifft Wulken ut Methan, worut dat Methan regnen deit, wat sik in Strööm un Seen sammelt. Dor verdampt dat wedder un billt en slaten Methankreisloop, jüst so as dat mit den Waterkreisloop op de Eer vör sik geiht.
Man, för denOntario Lacus, wat en See dicht bi’n Süüdpool vun Titan is, is dat sworereEthan as Hööftbestanddeel nawiest worrn.
In’n März 2008 is Methangas to’n eersten mol op en Planeten buten uns Sünnsystem nawiest worrn, op den ExoplanetenHD 189733b vun’n Tyyp vun de hot Jupiters.
Dat gifft twee Oorden, ut Aluminumcarbid Methan to winnen, de aver tomeist blots in’tLabor bruukt warrt. De Synthees utKohlenstoffmonoxid hett sünnere Bedüdem, as op de Wies dat giftige Kohlenstoffmonoxid sinnvull bruukt warrn kann, ofschoonst dat normalerwies nich wünscht is. Man, de Born för’n Waterstoff stellt bi disse Synthees en Problem dor.
Methan kann mit de Luft en explosiv Mischen maken, wenn de Volumenandeel twüschen 4,4 un 16,5Prozent liggt. Gasexplosionen mit swore Naklapp kaamt jümmer wedder vör, wenn Gas utströömt, ahn dat een dat markt. Ok de gresigen Grunvengasexplosionen in Kohlenbargwarken (Slagweder-Explosion) kaamt vun Luft-Methan-Mischen. Methan is hoochtünnern un hett enFlammpunkt vun -188°C. DeTünnertemperatur liggt bi 600°C. Methanfatten schüllt an Steden opbewahrt warrn, wo goot lüft is. Tünnerborns mööt weghollen warrn un gegen elektrostaatsch Opladen schüll ok wat doon warrn. Tomeist warrt dat Gas ünner hogen Druck un tomeist bi siete Temperaturen opbewahrt. In Gasbuddels herrscht tomeist 150bar, in Tankerscheep sünd üm un bi -160°C.
Methan warrt bi depe Temperaturen fletig lagert, vun wegen dat dordör de Dicht bannig anstiegen deit. Bi’t Utströmen vun Methan kann dat doröm licht to Sehren dör Freren kamen.Giftig is Methan nich, man dat Opnehmen kann de Aten- (Hyperventilatschoon) un Hartfrequenz hooch setten. Kortfristig kann sieten Blooddruck, keen Geföhl in de Arms un Been, Slaapigkeit, Verwirren un Gedächtnisverlust utlöst warrn, wat all’ns op Suerstoffmangel torüch geiht. De Schaden blifft aver nich. Wenn sik disse Anteken wiesen doot, schall man opbest ut dat Rebeet weggahn un deep döraten. Wenn dat dorna nich beter warrt, mutt de Person in en Krankenhuus bröcht warrn.
De Verfall vun orgaansche Verbinnen dör Bakterien warrt hüüt jümmer mehr weertschopplich nütt, dordör dat utMest,Gülle,Kläärschlamm oder orgaanschen MüllBiogas wunnen warrt. Al fröher weer Methan dörPyrolys vun Holt wunnen (Holtvergasen).
Dat Biogas un de wieteren Methangasmischen warrt to’n Winnen vun Warms un Energie bruukt.Holtgas is in’nTweeten Weltkrieg to’n Andrieven vunAutomobilen bruukt worrn.
MitSuerstoff kann Methan ünnerscheedlicheReakschonen ingahn, afhangig dorvun, woveel Suerstoff togegen is. Blots wenn noog dorvun dor is, kann Methan vullstännig un mit de besten Energiebüüt verbrennen.[7]
Is aver nich noog Suerstoff dor, denn entstaht blangento Nevenprodukten, de nich wünscht sünd, asKohlenstoffmonoxid (CO) oderSott (C). Ok de Nüttenergie is in den Fall lütter.
Man, ok annere Stoffen reageert mit Methan. Enige vun disse Reakschonen sünd düchtig wichtig för de cheemsche Industrie, vun wegen dat de produkten dorut ’n grode Bedüden hebbt.
Reknermodellen vun’n Methanandeel an de Eerdbavenflach (baven) un in the Stratosphäär (ünnen)
Methan is en wichtigDrievhuusgas. DatWarmspotenzial vun 1kg Methan is, op’n Tietduer vun Hunnert Johren rekent, 25 mol höger as dat vun 1kgKohlenstoffdioxid.[8] Disse Tall hett ehr Grundlaag ut en Reeg vun Annahmen as to’n Bispeel de Afbosnelligkeit un kann je na Bewerten vun de Tall, de datIPCC angifft, üm bit to 20% afwieken. De tonehmen Hollen vun Rinner, de fakene Nattriesanbo un deEmissionen vunDeponiegas föhrt to en Verstarken vun’nDrievhuuseffekt.
För dat stännige Neebilln vun Methan sünd vör allen deMethanbillner verantwoortlich. En Huusrind stött an’n Dag ruchweg 120-250l Methan ut, vun wegen dat Methanbillner in’n Rinnermagen bi’t Opslitten vunZelluloos helpt. Ne’e Insichten wiest, dat Planten ok stännig Methan produzeert un dormit ok al jümmer to’n Methanandeel in de Atmosphäär bidragen hebbt.[9]
BlangenAmmoniak unWaterdamp weer Methan en wichtigen Bestanddeel vun de Ooratmosphäär. NaStanley Miller schall dat en bedüden Rull speelt hebben bi’t Tostannenkamen vun de Eerdatmosphäär. In en Versöök hett he disse Gasen een Week lang elektrische Entladungen utsett, wobi tallrieke orgaansche Verbinnen tostannenkamen sünd, dorünner okAminosüren.
In en Atmosphäär, de Suerstoff bragt, warrt Methan langsom oxideert, sünners dör deHydroxyl-Radikalen. Wenn dat eenmol in de Atmosphäär is, blifft en Methan-Molekül in’n Dörsnitt twölf Johren dor binnen.
↑S. Budavari et al. (1996): The Merck Index – Twelfth Edition, MERCK & CO., INC., S. 1018
↑ B. Buffet, D. Archer (2004):Global inventory of methane clathrate: sensitivity to changes in the deep ocean, in: Earth and Planetary Science Leters, Vol 227, S.185–199,(PDF)
↑ A. V. Milkov (2004):Global estimates of hydrate-bound gas in marine sediments: how much is really out there?, in: Earth-Science Reviews, Vol. 66, S.183–197Zitat-Fehler: Ungülligen Tag<ref>: ungüllige Naams, to’n Bispeel to veel.
↑ BP (2006):Quantifying energy – BP Statistical Review of World Energy, Juni 2006,
↑Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Solomon, S., D. Qin, M. Manning, Z. Chen, M. Marquis, K.B. Averyt, M.Tignor and H.L. Miller (eds.)], Chapter 2, Table 2.14. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA.(PDF)
↑Ute Kehse (2006):Pflanzen mit schlechtem Atem,online
Reichelt Pfeifer:H2O & Co Organische Chemie. Ollnborg, München 2003,ISBN 3-486-16032-X (Kapitel över Methan un Informatschonen ok to de annern Alkanen)
Christian Felske:Minimierung von Restgasemissionen aus Siedlungsabfalldeponien durch Methanoxidation in Deponieabdeckschichten,ISBN 3-8322-2168-9
Christiane Werth:Zur Methanaktivierung in Salzschmelzen,ISBN 3-8322-2597-8
