DeHalogene sünd encheemsch Serie, de in datPeriodensystem op de rechten Siet in de 7.Hööftgrupp staht. Na de niege offizielle Indeelen na deIUPAC ist dat de 17. Grupp. De Begreep Halogen kummt ut degreeksche Spraak un is tosamensett utάλας (Solt) unγεννώ (tügen, maaken), wat tohopen denn översett warrn kann as „Stoff de Solt maaken deit“.
To de Halogene höört decheemsch ElementenFluor,Chlor,Brom,Jod un dat jur. schmeckendeAstat, wat noch nich so goot utforscht is un mitünner ok to deHalfmetallen rekent waart. Ünner dat Astat müss noch dat künstlich ElementUnunseptium kommen. Hett aver noch nümms schafft, dat hertostellen. Is ok nich ganz klor, of dat Element wirklich de Egenschoppen vun en Halogen hett vun wegen denrelativitischen Effekt. De eersten veer Elementen sünd aver stabil un teemlich wichtig in deChemie un in deBiologie.
Neven de Soltverbinnen mit de Metallen gifft dat noch annere wichtige Verbinnen mit de Halogenen. Dorto höört deHalogenwaterstoffen, de sik all goot inWater lösen dot un dorin mehr oder weniger starkeSüüren bilt. De bekanntste dorvon is deSoltsüür (HCl), ober an starksten is deJodwaterstoffsüür.
De Halogenen künnt ober ok Süüren maaken, wo Suerstoff mit binnen is. Mit Utnahm von dat Fluor, wovon dat blots dehypofluorig Süür gifft, könnt dat veer ünenrscheedlich Oorten wesen (X steiht för een Halogen):
- HXO – hypohalegonig Süür
- HXO2 – halogenig Süür
- HXO3 – Halogensüür
- HXO4 – Perhalogensüür
DeSüürstark wasst mit de Tall von de Suerstoffatomen un ok de oxideernd Wirken. De meisten von disse Suerstoffsüüren sünd ober nich stabil und verfallt gau.
Ober ok Verbinnen ünnereenanner gifft dat bi de Halogenen (X is een Halogen):
- XY – dorvon gifft dat alle Kombinatschoonen
- XY3 – Y is dorbi jümmers Fluor, eenzig Utnahm: ICl3
- XY5 – Y is jümmers Fluor
- XY7 – bit hüüt is blots IF7 bekannt.
DisseInterhalogenverbinnen sünd ünner normalen Ümstännen instabil oder reageert temlich fix.
