Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Zum Inhalt springen
WikipediaDat fre’e Nakieksel
Söken

Appels

Vun Wikipedia

Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünnerAppels (Belgien).

Appels, Appeln
Allerhand over Appels
Systematik
Ornen:Rosenhaftige (Rosales)
Familie:Rosenplanten (Rosaceae)
Ünnerfamilie:Spiraeoideae
Geslecht:Appels
Wetenschoplich Naam
Malus
(Mill.)

DeAppels oderAppeln (Malus) sünd enGeslecht mank deKarnaaftplanten (Pyrinae) un höört to deFamilie vun deRosenplanten (Rosaceae). To dat ganze Geslecht höört um un bi 42 bit 55Sorten to. Dor hannelt sik dat umBöme unStrüker bi, de ehrLoof afsmieten doot. Wassen doot se inHolt unUnnerholt in de matigen Zonen in’n Norden, inEuropa,Asien unNoordamerika. Ok en grote Antahl vunHybriden gifft dat, de een knapp ut’neen holen kann. De Appel, de in de ganze Welt wiet vor de annern Sorten bekannt is, is deHuusappel (Malus domestica). He speelt en grote Rull in denLandbo. Dat gifft avers ok en Reeg vun Sorten utOostasien, de dreegt blotFrücht so groot, asKassbeeren. Dor höört deJapanappel (Malus floribunda) to, man ok deKassbeerappel (Malus baccata) un deSmuckappel (Malus ×zumi). Se weert in Gemarken mit matigKlima asSmuckplanten paat’. DeGranatappels (Punica granatum) sünd mit de Appels nich wieter verwandt un dröövt dor nich mit dör’nanner smeten weern.

Wie Appels utseht

[ännern |Bornkood ännern]

Wie se wasst un wat for’n Loof se dreegt

[ännern |Bornkood ännern]

De Sorten ut dat Geslecht vun de Appels sünd summergröne Böme oder Strüker. DeBlöer stoht in’n Wessel un hefft en Steel. De Blattrand is meist utsaagt, hen un wenn blot mol glatt un towielen gifft dat Lappen. Dat gifft Sorten, de weern geern plant vunwegen de Blöer, de sik in’nHarvst purpur farvt.Biblöer gifft dat woll, man faken verdröögt se fröh.

De Appels ehreBlöten stoht enkelt oder inSchirmblöten. De Blötenblöer stoht in’n Krink um en Ass umto, se hefft meist de Form vun en platten Beker un sünd in’n Dörmeter 2 bit 5 cm groot. Se rüükt faken goot. De fiev grönenKelkblöer sünd ok noch an de Früchte to finnen. De fievKroonblöer stoht free und sünd witt, rosa oder root. In jede Blöte gifft dat allerhand (15 bit 50)Stoffblöer, mit witte Stofffadens un gele Stoffbüdels. DeFruchtknutten, de unnen ansitten deit, besteiht ut dree bit fievFruchtblöer. De dree bit fiev Greepe sünd man blot ganz unnen tosamen wussen. Dat gifft ok Tucht-Sorten, dor sünd de Blöten halv oder ganz füllt. Dor sünd de Stoffblöer denn in Blötenblöer ummuddelt wurrn, de utseht, as Kroonblöer.

Frücht un Saat

[ännern |Bornkood ännern]

Allerwegens bekannt sünd de mehr oder minner runnen Früchte, de een eten kann. Bi en poor Sorten smeckt se gräsig. Dat Fruchtfleesch wasst nich ut denFruchtknotten, man ut deBlötenass. In deBiologie warrt vundeswegen vunSchienfrüchte snackt. DeAppelfrucht is en sunnerliche Form vun deSammelhuutfrücht. EnHuutfrucht besteiht ut enFruchtblatt, dat mit sik sülms tohopenwassen deit. Binnen dat Fruchtfleesch warrt ut dat huutardige Fruchtblatt enKabuus, dat asPergament utsehn deit. De Saat is bruun oder swatt. Dor sitt en lütt beten vun giftigeCyanide in.

Systematik

[ännern |Bornkood ännern]
Malus ×asiatica, Blöten mit Kroonblöer.
So wasstMalus florentina.
Früchte vunMalus florentina.
Früchte vunMalus prunifolia.
Früchte vunMalus sikkimensis.
Blöten vunMalus transitoria.

De NaamMalus for dat Plantengeslecht is1754 dörPhilip Miller inGard. Dict. Abr., 4. Uplage, S. 835to’n eersten Mol bruukt wurrn.Synonyme forMalusMill. sündDocyniopsis (C.K.Schneid.)Koidz.,Eriolobus (.[1]

Dat gifft bi 42 bit 55Malus-Aarden. Hier weert se uptellt. Dor steiht denn jummers bi, wo se tohuse sünd. InChina gifft dat um un bi 25 Sorten, 15 vun jem sünd blot dor to finnen.Dat GeslechtMalus warrt in 8 Sektschonen (2006 un 2008 weern dor noch mol twee tokamen, vordem sünd dat blot 6 Sektschonen ween) updeelt:

  • SektschoonChloromeles: Dor höört blot noch dree Aarden in Noordamerika to:
    • Süüdlichen Wildappel (Malus angustifolia (Aiton) Michx.): tohuse in deUSA.
    • Söten Wildappel (Malus coronaria (L.) Mill., Syn.:Malus bracteata Rehder,Malus coronaria var.dasycalyx Rehder,Malus fragrans Rehder,Malus glabrata Rehder,Malus glaucescens Rehder,Malus lancifolia Rehder,Pyrus coronaria L.): tohuse in dat ööstlicheNoordamerika.
    • Savannen- oderPrärie-WildappelMalus ioensis (Alph.Wood) Britton: tohuse in dat westliche Noordamerika.
  • SektschoonDocyniopsis: mit blot veer Aarden in Asien:
    • Malus doumeri (Bois) A.Chev. (Syn.:Malus formosana Kawak. & Koidz.,Malus laosensis (Cardot) A.Chev.,Pyrus doumeri Bois): tohuse in China,Taiwan,Laos unVietnam.
    • Malus leiocalyca S.Z.Huang: tohuse in China.
    • Malus melliana (Hand.-Mazz.) Rehder: tohuse in China.
    • Wullappel (Malus tschonoskii (Maxim.) C.K.Schneid.): tohuse inJapan.
  • SektschoonEriolobus (Seringe) C.K.Schneid.: Mit de enzige Aart:
  • SektschoonFlorentinae Cheng et al.[2]:
    • Malus florentina (Zuccagni) C.K.Schneid. (Syn.:Malus crataegifolia (Savi) Koehne)
  • SektschoonGymnomeles: Mit um un bi sess Aarden:
    • Kassbeerappell, ok Sibirschen Wildappel oder Beerenappel nömmt (Malus baccata(L.) Borkh. (Syn:Malus pallasiana Juz.,Malus sibirica (Maxim.) Kom.,Malus daochengensis C.L.Li,Malus rockii Rehder,Malus jinxianensis J.Q.Deng & J.Y.Hong,Malus xiaojinensis M.H.Cheng & N.G.Jiang): tohuse inOostasien.
    • Hall sien Appel (Malus hallianaKoehne): tohuse inJapan un China.
    • Teeappel oder Chinees’schen Wildappel (Malus hupehensis (Pamp.) Rehder: tohuse in China.
    • Malus mandshurica (Maxim.) Kom. ex Skvortsov (Syn:Malus cerasifera Spach,Malus sachalinensis Juz.,Pyrus baccata var.mandshurica Maxim.,Malus baccata ssp.mandshurica (Komarov) Likhonos,M. baccata var.mandshurica (Maxim.) C.K.Schneider): tohuse in Oostasien.
    • Malus sikkimensis (Wenz.) Koehne ex C.K.Schneid.: tohuse in’nHimalaja.
    • Malus spontanea (Makino) Makino
  • SektschoonMalus: Mit um un bi ölben Aarden un en Reeg vun Hybriden:
    • Malus chitralensis Vassilcz.
    • Japaan’schen Wildappel, ok Korallenappel nömmt (Malus floribunda Sieb. ex Van Houtte): tohuse in Japan.
    • Malus muliensis T.C.Ku
    • Kaukasusappel oder Orientaal’schen Appel (Malus orientalis Uglitzk.), tohuse in’n süüdlichenKaukasus - Blangen M. sieversii tweet wichtigsten Vorweser vun den Kulturappel
    • Malus prunifolia (Willd.) Borkh.: tohuse in China.
    • Malus pumila Mill. (Syn.:Malus communis Poiret,M. dasyphylla Borkhausen,M. dasyphylla var.domestica Koidzumi,M. domestica Borkhausen,M. domestica subsp.pumila (Mill.) Likhonos,M. pumila var.domestica C.K.Schneider,Niedzwetzki-AppelM. niedzwetzkyana Dieck ex Koehne,M. sylvestris ssp.mitis Mansfeld,Pyrus malus L.,P. malus var.pumila Henry), (westlich Asien, Zentralasien un Oosteuropa)
    • Asiaat’schen Wildappel, ok Altai-Appel (Malus sieversii (Ledeb.) M.Roem., Syn.:Malus kirghisorum Al.Fed. & Fed.,Malus turkmenorum Juz. & Popov), tohuse in de Barge vun Zentralasien vunTadschikistan bit Westchina – wohrschienlich wichtigst Stammform vun den Kulturappel.
    • Chinees’schen Appel (Malus spectabilis (Aiton) Borkh.), (Asien, wohrschienlich China)
    • Holtappel oder Europää’schen Wildappel (Malus sylvestris (L.) Mill.), westlich Asien un Europa – na nee’ste Unnersöken wohrschienlich keen Stammform vun den Kulturappel, man unner Umstänn dor inkrüüzt. **Malus zhaojiaoensis N.G.Jiang
    • Malus ×adstringens Zabel (=M. baccata ×M. pumila)
    • Malus ×arnoldiana (Rehder) Sarg. ex Rehder (=M. baccata ×M. floribunda, Syn.:Malus floribunda var.arnoldiana Rehder)
    • Malus ×asiaticaNakai (Syn.:Malus ringo Sieb. ex Carrière): tohuse in China, dor gifft dat allerhand Sorten for den Frucht-Anbo.
    • Malus ×astracanica hort. ex Dum. Cours. (=M. prunifolia ×M. pumila)
    • Huusappel (Malus domestica Borkh.), kummt an un for sik utAsien. De Stammformen sünd wohrschienlich de Die Stammformen sind wahrscheinlich derAsiaatsche Wildappel (M. sieversii) un deKaukasusappel (M. orientalis). Dat warrt ok annahmen, dor weern al fröh Formen vunM. dasyphylia undM. praecox mit inkrüüzt.
    • Malus ×hartwigii Koehne (=M. baccata ×M. halliana)
    • Malus ×magdeburgensis Hartwig (=M. pumila ×M. spectabilis), (Düütschland, tofällig funnen biMeideborg)
    • Malus ×micromalus Makino (=M. spectabilis ×M. baccata): warrt in China wiethen anboot.
    • Purpurappel (Malus ×purpurea (A.Barbier) Rehder, =M. ×atrosanguinea ×M. pumila, Syn.:Malus floribunda var.lemoinei É.Lemoine,Malus floribunda var.purpurea A.Barbier,Malus ×purpurea f.eleyi (Bean) Rehder,Malus ×purpurea f.lemoinei (É.Lemoine) Rehder,Malus ×purpurea var.aldenhamensis Rehder)
    • Malus ×robusta (Carrière) Rehder (=M. baccata ×M. prunifolia, Syn.:Malus microcarpa var.robusta Carrière)
    • Malus ×scheideckeri Späth ex Zabel (=M. floribunda ×M. prunifolia)
  • SektschoonSorbomalus (Zabel) C.K.Schneid.
    • Malus bhutanica (W.W.Sm.) J.B.Phipps (Syn.:Malus toringoides (Rehder) Hughes)
    • Oregon-Wildapfel (Malus fusca (Raf.) C.K.Schneid. (Syn.:Malus diversifolia (Bong.) M.Roem.,Malus rivularis (Douglas) M.Roem.), (noordwestlich Noordamerika)
    • Malus kansuensis (Batalin) C.K.Schneid.: tohuse in dat westliche China.
    • Malus komarovii (Sarg.) Rehder: tohuse in China un in dat nöördlicheKorea
    • Malus maerkangensis M.H.Cheng et al.
    • Malus sargentii Rehder, (Japan)
    • Malus toringo (Sieb.) de Vriese (Syn.:Malus sieboldii (Regel) Rehder), (östliches Asien, Japan)
    • Malus transitoria (Batalin) C.K.Schneid. (Syn.:Malus bhutanica (W W.Sm.) J.B.Phipps), (noordwestliche China)
    • Smuckappel (Malus ×zumi (Matsum.) Rehder), keen Wildform bekannt; dat gifft allerhand Sorten, to’n Deel mit bunte Blöer.
    • Malus ×atrosanguinea (hort. ex Späth) C.K.Schneid. (=M. halliana ×M. toringo)
  • SektionYunnanenses (Rehd.) G.Z.Qian[3]: Mit blot veer Aarden, de blot man in China vorkaamt:
  • höört nich to en Tribus to:
    • Malus brevipes (Rehder) Rehder (blot ut Kultur bekannt)
    • Malus ×platycarpa Rehder (USA)
    • Malus ×sublobata (Dippel) Rehder (=M. prunifolia ×M. toringo, Syn.:Malus ringo var.sublobata Dippel)
    • Malus ×soulardi

Literatur

[ännern |Bornkood ännern]
  • J. P. Robinson, S. A. Harris, B. E. Juniper:Taxonomy of the genus Malus Mill. (Rosaceae) with emphasis on the cultivated apple, Malus domestica Borkh. In:Plant Systematics and Evolution. 226, 2001, S. 35–58.
  • Verena und Markus Füllemann, Alex Baenninger:Faites vos pommes! Eine Art Kulturgeschichte des Apfels. 1997,ISBN 3-7165-1070-X.
  • Gu Cuizhi (Ku Tsue-chih), Stephen A. Spongberg:Malus in deFlora of China. Volume 9, S. 179.(online) (Afsnitt Beschrieven un Systematik)
  • Rolf Bühl et al.:Mehr Freude am Garten. Zier- und Nutzpflanzen für drinnen und draußen. (div. Afsnitte to allerhandUngoot). VerlagDas Beste, Stuttgart 1978

Kiek ok bi

[ännern |Bornkood ännern]

Weblenken

[ännern |Bornkood ännern]
Appels (Malus). Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat biWikimedia Commons.
OpWikiquote gifft dat Zitaten to, över oder vun„Apfel“ (hoochdüütsch).
Wiktionary Wiktionary: Appel – Bedüdensverklaren, Woortherkamen, Synonymen, Översetten

Belege

[ännern |Bornkood ännern]
  1. Genus: Malus Mill. Indrag bi GRIN
  2. Taxonomic study of Malus section Florentinae (Rosaceae), In:Botanical Journal of the Linnean Society, Volume 158, Issue 2, 2008, S. 223–227.
  3. G.-Z. Qian, L.-F. Liu & G.-G. Tang:A new section in Malus (Rosaceae) from China. In:Annales Botanici Fennici. Volume 43, Number 1, 2006, S. 68–73.(PDF_Online)
Vun „https://nds.wikipedia.org/w/index.php?title=Appels&oldid=1031813
Kategorie:
Verstekene Kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp