Ruslaand, officieel deRussische Federaosie (Russisch:Россия, Российская Федерация,Rossija, Rossijskaja federacija), is et grootste laand ter wereld mit 17.075.200 kwadraotkilometer, gedieltelik legen inEuropa en gedieltelik inAzië. Et laand leit liekewel vanuut een poletiek perspektief in Europa, omdat de belangriekste dielen d'r-van in et Europese diel liggen. Ruslaand het et zeuvende grootste antal inwoners van alle lanen ter wereld. Ruslaand greenst anNoorwegen,Finlaand,Estlaand,Letlaand,Litouwen,Polen,Wit-Ruslaand,Oekraïne,Georgië,Azerbeidzjan,Kazachstan,China,Mongolië enNoord-Korea. Et laand vormde van1917 tot1991 asRussische Sociaolistische Federaotieve Sovjetrippebliek (RSFSR) et hat van deSovjet-Unie, en is vandaegededag een onofhaankelik laand mit lidmaotschop van etGemienebest van Onofhaankelike Staoten. Diplomaotisch zien gelt Ruslaand as de opvolgstaot van de Sovjet-Unie. De Russische muntienhied is deroebel.
Staotsheufd en regeringsleider isVladimir Poetin
Nao de inmekeerstotting van de Sovjet-Unie kreeg et ni'je Ruslaand een bult minder anzien dan de veurmaolige Sovjet-Unie. Inoktober2005 wodde d'r bericht dat de bevolking van Ruslaand mit een half miljoen daeld was, tot 143 miljoen. Ruslaand is nog altied et laand mit et hoogste antal immigranten.
Veurdat etkristelike tiedpark begon, leefden d'r in et zuden van et hudige Ruslaand en in Oekraïne onorganiseerde stammen, zoas deProto-Indo-Europeërs en deSkythen. Van de dadde tot de zesde ieuw naoKristus wodden de steppen daor onderlopen deur opienvolgende nomadische invaosies, zoas deur deHunnen enAvaren. Tot de achtste ieuw was et zudelike gebied in hanen van deChazaren, eenTurkisch volk dat allieerd was mit deByzantienen en vanuut Ruslaand een reeks oorlogen voerde mit deArabische Kalifaoten.
DeVrogge Oost-Slaven kregen de overhaand in hudig West-Ruslaand vanof de zeuvende ieuw. Halverwege de negende ieuw kwam d'r op uutnodiging, een groepScandinaviërs, deWarangen, om as heersende elite dienst te doen, mitNovgorod asheufdstad. Ok al nammen de heersers de Slavische kultuur gauw op, toch overleefde de Warangische dynastie een flink antal ieuwen. In die tied was deOosters-Orthodoxe Karke adopteerd, en was de heufdstad in 882 nao Kristus veerder naor et zuden verplaetst, naorKiev in 't hudige Oekraïne.
In disse tied wodde et woordRhos, ofRuś veur et eerst bruukt om de Warangen en heur Slavische volk mit an te duden. In de tiende en de elfde ieuw woddeKiev-Ruś et grootste en meest welvaorende laand van Europa, vanwegen de haandel mit beidend Europa én Azië.
De uutmekeerstotting van ni'je haandelsroutes naor et Oosten in de tied vanKruustochten het in de twaolfde ieuw mitwarkt an de ondergaang en ofbrokkeling van Kiev-Ruś.
In de twaolfde en de dattiende ieuw wodde een groot antal van de Slavische bevolking votdreven naor et zwaor beboste noorden, naor et zonuumdeZaleśje (Aachter-et-bos) deur konstante invaosies van nomadische Turkische stammen, zoas deKiptsjaken enPetsjenegs. Daor in et noorden ontstonnen de opvolgstaoten van Kiev-Ruś: DeRippebliek Novgorod enVladimir-Suzdal. De omkrieten van de revier deWolga wodden hielemaole overneumen deur deWolga-Bulgaoren en heur moslimstaot.
Over de volgende ieuwen wodden de Slavische hertogdommen van etZaleśje om de zoveul tied anvallen, plunderd en veroverd deurMongoolse nomadenlegers, die onderdiel vormden van deGoolden Horde, et Sino-Mongoolse riek dat in de vroggere ieuwen deurKublai Khan opzet was, en zich uutstrekte vanPeking in et oosten tot vlak aachter etOeralgebargte in Ruslaand. In disse tied kwam veur et eerst een verschoeving tussen Russen,Wit-Russen enOekraïners: bi'j heur die in et oosten onder konstante anval van de Mongolen (okTataren) kwammen, ontwikkelde de tael staorigan richting etRussisch. In et westen en et zuden, in de gebieden die annekseerd wodden deur etGroothertogdom Polen-Litouwen ontstonnen etWit-Russisch en etOekraïens.
Disse tied wodt in Ruslaand anduud as etMongoolse juk - de Russsiche hertogdommen verleuren heur onofhaankelikhied an de Tataarsechans, die hoge belasting opeisten en de grotere steden om de zoveul tied plunderden. Dit het d'r-toe leided, dat tiedens de volledigemiddelieuwen Ruslaand machteloos was en him ekonomisch niet ontwikkelen kon. Allend Novgorod enPskov in et noordwesten wol et lokken de Tataoren buten te holen, en zels om onofhaankelikhied van Polen-Litouwen en van deTeutonen te blieven beholen.
Now dat et Mongoolse riek staorigan uutmekeerviel ontwikkeldeMoskou him van een klein dörp tot ien van de weinige grotere steden van Ruslaand, en bi'j de veldslag op etSnippenveld in1389 begon et aende van et Mongoolse juk. De vaal vanKonstantinopel in 1453 leide d'r-toe, dat de Moskou-Russen heur stad as et laeste bolwark van et "echte"kristendom, etorthodoxie, gongen zien. In de woorden vanIvan Kalita (Ivan Geldbudel, groothertog van Moskovië 1456 - 1505):Et eersteRome is valen, en et twiede Rome, Konstantinopel, ok: Moskou is et dadde Rome en d'r komt gien vierde. Dezelde Ivan veroverde een bult van de omliggende Russische hertogdommen, en nam de titel "Groothertog van alle Ruslanen".
Begin zestiende ieuw wodde de Russische adel vormd, de kaste vanbojaren, die van de Moskovische groothertog landeri'jen kregen,peerden, en legers, mit et doel Moskovië te verdedigen tegen deKrim-Tataren in et zuden, en aandere Turkische stammen, overbleven van et uutmekeervalen Mongoolse Riek.
Ivan de Verschrikkelike, officieel kroond as eerstetsaar van Ruslaand (et woord is ofleid van etLatienseCaesar) in1547 veroverde de laeste onofhaankelike Russische rippeblieken en hertogdommen, annekseerde de moslim-turkische lanen rond deWolga en op deKrim, en begon et perces Russische macht zo veer meugelik uut te breiden naor et oosten deurKozakkenregimenten over de Oeral te sturen. Ien ieuw laeter woddeAlaska ontdekt deurBering, en was Ruslaand et grootste laand ter wereld wodden.
De Russische Federaosie omvatte sund1992 89 gebieden mit een uutienlopende staotus, an et aende van2005 weren et d'r nog 88:
Archangelsk —Astrachan —Irkoetsk —Jekaterinenburg —Kaliningrad —Kazan —Krasnodar —Krasnojarsk —Moermansk —Moskou —Nizjni Novgorod —Novgorod —Novosibirsk —Oefa —Omsk —Penza —Perm —Petrozavodsk —Pskov —Rostov an de Don —Samara —Saratov —Sunt-Petersborg —Tomsk —Tsjeljabinsk —Tver —Vladivostok —Vologda —Voronezj —Wolgograd
Ruslaand het een groot antal religies, mar is overwegend atheïstisch. DeRussisch-Orthodoxe Karke is ok nao 1991 de meest dominante kristelike religie bleven in Ruslaand, mar het veul anhang verleuren tiedens et kommunisme. Veul etnische Russen bin niet meer religieus, mar staon nog wel sympathiek tegenover disse karke, die ok een grote kulturele betekenis had het veur de Russische geschiedenis. Deislam volgt op de tweede plak. Anadere religies omvatten verschillendeprotestaanse karken en deooldgeleuvigen,boeddhisme,jodendom,rooms-kattelicisme ensjamanisme. Overarving van geleuven vient over et algemien plak langes etnische lienen: etnische Russen bin vaeke Russisch-orthodox en Turkse en Kaukasische volken bin vaeke islamitisch.Neopaganisme kriegt veural de laeste tied anhangers onder meensken van Slavische oorsprong.
- ↑https://www.nationsonline.org/oneworld/population-by-country.htm
- ↑Met deKrim
.svg)