| Baskisk |
Persentazies met Baskiessprekkers in t Baskenlaand |
| Land | Spanje enFrankryk |
| Antal spreakers | 665.800 |
| Dialekten | vyve: |
| Språkindeyling | Språkeiland |
| Skrivt | Latynsk |
Baskisk (selv segt de spreakersEuskara, wat se uutsprekt as[eus̺ˈkaɾa]) is de språke van etbaskenvolk. Et wördt küerd in etBaskenland, ne streake in noordoustSpanje en süüdwestFrankryk. Sou'n 25,7% van alle basken kan et, en se spreaket et in alle deylen van de streake (665.800 van de 2.589.600).[1] 614.000 woanet in Spanje, en de oaverige 51.800 in Frankryk.
As et geyt oaver in wat vöär deylen van Spanje en Frankryk as se baskisk küert, reakent sedree olde provincys in Frankryk en veer in Spanje.Modersprekkers woanet in een aneyneslöäten gebeed, wat besteyt uut deylen van de spaanskeSelvstürende Gemeenskappen van et Baskenland enNavarre, en in et westen van et franske département van deAtlantiske Pyreneen. De baskiskeSelvstürende Gemeynskap is ne ambtelike eynheyd binnen et tweylandelike etnografiske Baskenland, med dår by in ereakend, de spaanske provinsysBiskaye,Gipuzkoa enÁlava, dee beståt as afsünderlike politik-ambtelike streaken.
In disse provinsys en vöäle deylen van Navarre woanet vöäle etniske basken kort by mekander. Toch was et Euskara töt seaker an de 90'er jåren van et20ste jårhunderd sowat totaal verdweynen uut et grötste deyl vanÁlava, westerlike deylen van Biskaje en et middelste en südelike deyl van Navarre. In süüdwest Frankryk warrenLabourd,Leag Navarre, enSoule de olde baskenprovincys. Se wörden med een paar streaken meyr tehoupe maked töt eyndépartement in1790 med den nameBasses-Pyrénées. Dissen naam wör nog töt 1970 gebruked.
In de 60'er jåren van et 20ste jårhunderd untwikkelden deAkademy vöär de baskiske språke eenStandaard Baskisk. Dit wör gebruukt in et underwys,skryverye enmedia. Dit sind rechtevoort ook de vöärnaamste steades van gebruuk. In et underwys hangt et gebruuk van de språke van skole töt skole af van wat vöär underwysmodel se volget. De meyste baskiske skolen in Spanje volget Model D, wårby alle väkke in et baskisk geaven wordet (behalve "spaanske språke en skryverye" wat vanselvs in et spaansk geyt). In Frankryk gevt et de baskiske skole Seaska en de tweyspråkelike skole Ikasbi. Disse bedet baskisk lesmateriaal an, mer hebbet et swår ümdat der weinig geld vöär is en et öär ambtelik lastig emaked wördt.
Nöast disse standaardiseerde språke sind der nog vyv baskiske höövddialekten:biskajaansk,gipuzkoaansk enhougnavarreesk in Spanje ennavarreesk-lapurdiaansk en sSuberoaansk in Frankryk. Disse kryget öären name van de olde provincys, mär de dialektgrensen loupet nit lyk up med de provincygrensen.
- ↑IV. Inkesta Soziolinguistikoa Gobierno Vasco, Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco 2008,ISBN 978-84-457-2775-1
.JPG)