Inval van de barbaren (1887) deurUlpiano Checa, waorop deHunnen Rome binnenvaaltRomeins bronzen bieldtien van een gevangen eneumenGalliër (2de ieuw nao Chr.)
Eenbarbaar (uutGrieks βάρβαροςbarbaros, mv. βάρβαροιbarbaroi) is iene die eziene wördt asonbeschaafd of primitief. 't Begrip "barbaren" wördt vake gebruukt as ginneralisatie op basis van een populairstereotype, beveurbield veur een volk det eziene wördt as minder beschaafd of minder netties, veur een (technologisch) minder ontwikkelde cultuur of veur een sociale klasse. Det kan een groep buten de eigen samenleving wezen of daorbinnen. De term is nogal ies gebruukt veur oorlogszuchtige volken, veural as die der een meernomadische lèvensstiel op naohölden en inienen 't bezadigde wereldtien van verfiend, verstedelijkt volk kwamen verrinneweren, zoas deHunnen of deVikings. 't Kump ok veur det barbaren idealiseerd wördt asedele wilden. 't Begrip van de simpele mar nobele barbaar was al in ummeloop onderGriekse enRomeinse schrievers.
In de mederne cultuur koomt fantasiebarbaren veur zoasRobert E. Howard zienConan de Barbaar. Howard beschreef de barbaar Conan hieltied as veule schaarper en lèvenskrachtiger as de beschaafde volken, die neerezet wördt as wiek en decadent. Zokke ideeën bint al te vienden bij een klassieke schriever asTacitus, die miende det onder barbaarse volken morele weerden te vienden waren die de Romeinen in vrogger tieden ekend hadden, maar deur heur decadente beschaving kwiet ewörden waren.
In feguurlijke zin wördt 't begrip wal toeëpast op iene die roeg, wried of ongevulig is; een klabiender van een vent of vrommes. Van een "cultuurbarbaar" wördt epraot as der van iene emiend wördt det die (een bepaolde vörm van) cultuur, zoas keunst of kennis, niks in de rèken hef, en meugelk dingen doet die tegen culturele belangen of aoverwegings ingaot.
In 't Olde Griekenlaand wasbarbaros eenantoniem veurpolitēs (börger). 't Woord wördt verondersteld te komen van eenProto-Indo-Europese wörtel*barbar-, praoterije van butenlaanders die aj niet kunt verstaon; vergeliektSanskrietbarbara- (stamernd, niet-Arisch) enLatienbalbus (stamernd). De oorsprong zolonomatopeïsch wezen: onverstaonbere praot wördden weeregeven as de klaanken "bar, bar...". 't Begrip wördden mit een negatieve lading gebruukt veur alle volken die gien Grieks preuten en der gien Griekse gebruken op naohölden, zoas onder meer de Egyptenaren, de Parzen, de Meden en de Feniciërs, umme der heur aandersheid mit te benaodrokken. Ok wördden 't toeëpast op Griekse groepen die an de raand van de Griekse wereld lèefden en variaanten van 't Grieks preuten die as vrömd ervaren wördden.
De Romeinen, die technisch zölfbarbaroi waren, namen 't woord aover (asbarbarus) en gebruukten 't veur stammen of volken die 't mussen stellen zunder de verwörvenheden van de Griekse of Romeinse maotschoppije. Zo wördden 't toeëpast op beveurbield deGermanen, deKelten, deIberiërs, deThraciërs, deIllyriërs, deSarmaoten en deBerbers of Imazighen. De name "Berber" kump meugelijk van "barbaar", al stiet det niet vaste. In devrogmederne tied, en mangs ok later, gebruukten deByzantiense Grieken 't begrip "barbaren" schaamper veur deTörken.
Ok in aandere talen en culturen waren en bint begrippen in ummeloop die wal vertaald wördt as "barbaar". 'tChinese begrip 夷 (yi) wördt vake vertaald as "barbaren", mar ok as "butenlaanders", "ordinaire aandern", "wilde stammen", "onbeschaafde stammen" enzowieder. Sinds vierduzend jaor hef in de Chinese cultuur 't idee van "de barbaren" een bekend begrip ewest, mangs minder anwezig, mangs barre belangriek. Culturen en gebieden waor de Chinese keizer gien schöpper en schriever aover was, wördden aover 't algemien eziene as barbaars of onbeschaafd. Toen as de PortugezenJapan bezöchten, nuumden de Japanners heur 南蛮 (nanban), "barbaren uut 't zuden" (de Portugese schepen kwamen vanuut 't zuden an). De Nederlaanders, die later verschenen, wördden oknanban enuumd, of 紅毛 (komo), roodhaorigen.
