Īhuīcpa Huiquipedia, in yōllōxoxouhqui cēntlamatilizāmoxtli
Inintlahcuilolli nozotlahtoliztli cenca tepitzin. Ce ahnozo miaquintin huiquipediatequitqueh tequipanoah ipampa ce cualli tlahcuilolli.
Lutero in ihcuāc quipiyaya 46 xihuitl (Lucas Cranach in Huēhueh, 1529)
Ca machiliztli incristiana yōlpachihuiliztli īhuān tlateōmahuiztiliztli, ca tlatzīnichotīlli īpan tlayēccaquiliztli inReforma īnelhuayo. In tlahtōlli momoloca ītlocProtestatio iuhqui tēnēhualo ic tlapāpahtiltin tlācah īpanDieta de Speyer (1529 xihuitl) tēhuīcpa in necentlālīlli in achi mochintincatólica. In tlahtōlliprotestante (tlaneltoquilizihtlacoāni) quipiya cē chicāhuac nenecuilhuāztliantirromano auh achi miyacpa in tlatēctli neyōlpololiztica in necah in quitzomocyehyecoā quitepitōnoā ahmo nāmictli ahmo neneuhcāyōtl icRoma.In tēyacatih cuauhtzonyōtl īpan tlatzīntīlōniprotestantismo tlachīuhticah icluteranismo, iccalvinismo īhuānzwinglianismo.
InIglesia de Inglaterra quitlāliā netech tēīxneloliztli. Ca yehhuātl neloltīlo iccalvinistas ītloc ye uehcāuh tlamanitiliztli, māzō inīn mochi tlamanitiliztli quil mach nelihtōlo, ahmo ōquipatlac in teōyoh yōlpachihuiliztliprerreformistas. In tlahtōlliIglesia de Inglaterra ōquicelihticatca in ihcuāc ōpēhuac in mācuīlpōhualxihuitl XVII zan iuh īmachiyo in tēīxnāmicqui, ye nō īpanCatolicismo Romano ye nō īpanPuritanismo, in quēmmayān in tēuctliCarlos I quinelihtoā ītlahzolōca ītechprotestante teōmatiliztli. Zā tēpan inRestauración ōmopatlāhuac in tlamiliztli ic quinceliā in āquihqueh ahmo quitlamācāhuiliā ic nechīhualiztli inIglesia de Inglaterra. Ca āxcān in mācēhualcopa, panmatilo ca nelliprotestante inIglesia de Inglaterra mā tēl oncah miyacanglicanotlācah quicuācuecuechōz.
In tēyacatih īxconēxiliztli īpan tlatzīntīlōniprotestantismo ca yehhuātl zan ye nō mochi yōlcuēcuepqui:
Tēpan itiya inTlateōchīhualteōāmoxtli (Biblia) zan cē tzīntiliztli in tēnēxtīlli nelli.
In tēizcaltiliztlijustificación ic cel yōlpachihuiliztli.
Auh in nōhuiyānyoh teōpixcāyōtl in mochi tlamahcēuhqui.
InProtestantismo quinēzcāyōtiā īpan ahcoquīzaliztli inDios, quicuāxōchquetza in īmochīhualiz ic huīcpahuetziliztli īhuān intlatzīntīlōni tlahtlacōlli. Nō quicuāxōchquetza in chicāhualiztli tlācaīxtlamachiliztli ic ahcicānequi in īmachiliz in Dios, neneuhca quiquīxtiliā in īxconēxiliztli tlateōmahuiztiliztli īpancristianismo.