RPC:bárias agéncias (an chinés) An Taiwan: Cunseilho de Promoçon de l Mandarin An Singapura: Cunseilho pa la Promoçon de l Mandarin/Campanha pa la Fala de l Mandarin
Laléngua chinesa (an Hanyu 汉语 ó 漢語 ó 华语 ó 華語; an Zhōngwén 中文) ye na berdade uafamília de lénguas que pertence algalho campana-tibetano. Aprossimadamente la quinta parte de ls habitantes de laTierra fala algua forma de chinés cumoléngua materna, tornando la léngua chinesa la mais falada ne l planeta, ambora nun seia la mais difundida.[sin fuontes?]
Ye ualéngua tonal, eisolante i, basicamente, monossilábica, tendendo al monossilabismo percipalmente na bariante scrita, anquanto las bariantes faladas (notoriamente lmandarin) questuman fazer amplo uso de palabras dissilábicas i polissilábicas. Las raízes lexicales son, inda assi, todas monossilábicas.[sin fuontes?]
La léngua chinesa apersenta grande bariadade de dialetos, sendo tamanha la defrença antre eilhes a punto de muitos séren ancumprensibles antre si[sin fuontes?].
L léngua mantén l'ounidade por causa de l'ourige genética quemun i pul fato de la scrita ser quemun a todos eilhes, trascrebendo cunceitos al ambés de sonidos.
Ls percipales dialetos de l chinés son:
Mandarin, cunsidrado l léngua oufecial de la region deBeising i, teoricamente, falado an to la China, ancluindoTaiwan i tamien falado anSingapura;
La gramática de la léngua chinesa ye relatibamente mais fácele que la d'outras lénguas. L chinés nun ten trocas de género nin de númaro. Ls berbos manténen-se eimutables an todos ls causos i an todos ls tiempos gramaticales. Por eisemplo, l berbo Ser 是 (shi) nun se cunjuga, seia quien fur l sujeito ó l tiempo.
Ye mui frequente chamar-se als logogramas "eideogramas" ó "hieróglifos". Inda assi, ls eideogramas repersentan eideias i nun tanto palabras ó morfemas, sendo ralos ls sistemas de scrita de las lénguas houmanas berdadeiramente eideográficos.
Cada grafema eisolado ye lido cumo ua sílaba defrente. Quando la palabra ten dues sílabas, cada sílaba que la cumpone ye repersentada cun un grafema defrente.
Solo ua pequeinha percentaige de l total de campanagramas (outro nome paracarateres chineses) son rialmente eideogramas ó pitogramas. Por eisemplo: para se repersentar l'eideia de "brilho" cumbina-se las repersentaçones de 日,"sol", i 月,"luna", oubtendo-se l'eideograma 明. La repetiçon dun pitograma puode liebar a la criaçon dun eideograma. Ye l causo de 木,"arble", i de 林“bosque” i 森,“floresta”, criados atrabeç de la sue duplicaçon i triplicaçon, respetibamente.
L tipo mais quemun de carateres (80% a 90%, dependendo de ls outores) son ls semántico-fonéticos, custituídos, cumo l nome andica, por dous ó mais eilemientos, l fonético, qu'andica la pronúncia aprossimada, i l semántico, andicatibo de l seneficado, chamadoradical. Por eisemplo, an 河 hé ",riu" i 湖 hú "lago", ls trés traços a la squierda son l pitograma simplificado para riu, anquanto a la dreita se ancontra l'eilemiento fonético. Cumbinando 氵 "auga" i 木 mù oubtén-se 沐 mù, “labar l pelo”. Este método ye mui pordutibo pa la criaçon de nuobos carateres. Ls nomes de muitos de ls eilemientos de la tabela periódica son formados desta maneira. 钚 bù, "plutonho", ye custituído pul radical para "metal", 金 jīm, i pul cumponente fonético 不 bù ("nó"), ó, tal cumo se çcribe an chinés, "不 dá l sonido i 金 dá l seneficado".
Cula cumplexidade i bariadade d'oubjetos la séren nomeados, muitos acaban sendo zeignados por mais dunlogograma, de modo que ls carateres postos un al lado de l'outro gírun un nuobo seneficado. Por eisemplo, la palabra "cumputador" (電腦) ye repersentada culas palabras "eiletricidade" (電) i "cérebro" (腦).
La strutura fonológica chinesa, cumo de las demaleslénguas campana-tibetanas, ye caratelizada pula defrença na entonaçon de cada palabra. Assi, ua mesma sílaba puode tener seneficados cumpletamente dibersos, dependendo de l'entonaçon outelizada - cunferindo cierta musicalidade ne l çcurso de la fala. Debido a essa caratelística, nun eisiste aciento tónico. L númaro de tones possibles barie dun dialeto para outro. Ne lmandarin eisisten quatro tones i mais un quinto ton neutro. Ne lhakka eisisten seis tons, ne ltaiwanés, siete tones, i ne lcantonés, nuobe tones[sin fuontes?].