Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Ir para o conteúdo
Biquipédiala anciclopédia lhibre
Percura

Houmano

Ourige: Biquipédia, la anciclopédia lhibre.
Cumo lher ua caixa taxonómica
Cumo lher ua caixa taxonómica
Ser houmano

Classeficaçon científica
Reino:Animalia
Filo:Chordata
Subfilo:Bertebrata
Classe:Mammalia
Orde:Primates
Família:Hominidae
Subfamília:Homininae
Género:Homo
Spece:H. sapiens
Homo sapienes
Lineu, 1758

Lser houmano puode ser defenido an tenermosbiológicos,sociales icuncéncia. Biologicamente, lshoumanos son classeficados cumo laspeceHomo sapiens (latin parahome sábio,home racional), unpirmatabípede de la superfamíliaHominoidea tamien cun outrossímios:chimpanzés,bonobos,gorilas,ourangotangos igibones, para alhá de outras speces atualmente zaparecidas. L Homo sapienes tamien pertence a la famíliahominidae, família que tamien pertence l chimpanzé i outros.

Ls houmanos adotan ua postura eireta que dá la libartaçon de lnembros anteriores para la manipulaçon deoubjetos, ténen uncérebro bien zambolbido que les dá las capacidades deraciocínio abstrato,lenguaige iantrospeçon.

Lamente houmana ten bários atributos çtintos. Ye respunsable pula cumplexidade de lcumportamiento houmano, specialmente la lenguaige. Lacurjidade i la ouserbaçon científica lebórun al aparecimiento dua bariadade de splicaçones pa lacuncéncia i la relaçon antre lcuorpo i la miente. LaPsicologie (percipalmente laNeuropsicologie) tenta studar estas manifestaçones i relaçones zde l punto de bista científico. Las perspetibas religiosas giralmente dan amportança la eisisténcia duaalma cumo sendo la eisséncia de lser, normalmente ligada a la crença i adoraçon deDius, diuses óspritos. LaFilosofie tenta studar las perfundezas de cada ua destas perspetibas. LaArte, laMúsica i laLiteratura son muitas bezes ousadas cumo forma de spresson deste cunceitos isentimientos.

L ser houmano ye ua spece eiminentementesocial. Crianstruturas sociales cumplexas, cumpuostas de muitos gruposcoperantes icumpetidores. Estas struturas barian zde las naciones até al nible de lafamília, zde laquemunidade até alyou. La tentatiba de antencer i mudar l mundo al sou redror, possiblitou als houmanos zambolbirtecnologie iciéncia cumo un porjeto quemun i nun andebidual. Estas anstituiçones lebórun al aparecimiento deartefatos cumpartidos,crenças,mitos,rituales,balores inormas sociales que, ne l cunjunto, forman uacultura de grupo.

Treminologie

[eiditar |eiditar código-fuonte]
Mulhierinuit (1907)

Ne l giral, la palabrapessonas ye outelizada quando se quier falar dun grupo specífico deandebíduos. Inda assi, quando se quier falar dun grupo que ten parecençasétnica,cultural ó denacionalidade, outeliza-se l termopobo (eisemplos:pobo índio,pobo falante de pertués).

Lmachojubenil desta spece ye chamadorapaç. A lafémea jubenil dá-se l nome derapaza, . L termoHome,ye giralmente outelizado para referir l cunjunto de todos lssers houmanos (an cuntraste cunhome, l macho de la spece), tal cumo l termohoumanidade,raça houmana ógénero houmano. L termohoumano ye outelizado cumo sinónimo de ser houmano. Cumoadjetibo, l termohoumano, ten segneficado neutro, mas poderá ser outelizado para chamar la atençon de ls aspetos positibos de lanatureza houmana i ser sinónimo debeneboléncia (an cuntraposiçon cul termozumano).

A las bezes, anFilosofie, ye mantenida ua çtinçon antre las noçones deser houmanoHome) i depessona. L purmeiro trata la spece biológica anquanto que l segundo trata un agenteracional (ber, por eisemplo, la obra deJohn Locke,Ansaio subre l Antendimiento Houmano II 27, i la obra deEmmanuel Kant,Antroduçon a la Metafísica de la Moral). Segundo la perspetiba de John Locke, la noçon de pessona passa a ser la dua coleçon de açones i ouperaçones mentales. L termopessona poderá assi ser outelizado para falar de animales para para alhá de l Home, para falar de seresmíticos, uaanteligéncia arteficial ó un serstraterrestre. Ua amportante queston anTeologie i naFilosofie de la religion cuncerne an saber seDius ye ua pessona.

Anlatin,houmanus ye la formaadjetibal de l nomehomo, traduzido cumo Home (para ancluir machos i fémeas).

Biologie

[eiditar |eiditar código-fuonte]

Anatomie i Fisiologie

[eiditar |eiditar código-fuonte]
Ber artigopercipal:Cuorpo houmano
Eilustraçon antiga representando unscaleto houmano

L ser houmano apersenta locomoçon bípede cumpleta. Este fato premite la outelizaçon de ls nembros anteriores para la manipulaçon de oubjetos.

Ls houmanos barian an relaçon laaltura ipeso médio, cunsante la localizaçon i aspetos stóricos. Inda que l peso séia mui anfluénciado pulsgenes, ye tamien, mui anfluenciado puladieta ieisercício.

An cumparaçon culapiel d'outros primatas, la piel houmana ten menorpelaige. Laquelor de lpelo i de la piel ye anfluénciada pula persença depigmentos, chamadosmelaninas. La maiorie de ls outores acradita que l scurecimiento de la piel fui ua adataçon que eiboluiu cumo ua defesa cuntra laradiaçon solarultrabioleta (UV); la melanina ye ua sustáncia eificaç cuntra estaradiaçon. La quelor de la piel, an houmanos atuales, puode bariar zde lcastanho scuro até alrosa pálido. La çtrebuiçon geográfica de la quelor de la piel relaciona culs nibles ambientales de centeilhas UV. La quelor de l pelo i de la piel houmana ye cuntrolada, an parte, pul geneMC1R. Por eisemplo, lpelo ruibo i piel pálida de alguns ouropeus ye l resultado demutaçones ne l gene MC1R. La piel houmana ten la capacidade de scurecer (bronzeamiento) an repuosta a la sposiçon la centeilhas UV. La bariaçon na capacidade de bronzeamiento tamien ye mui cuntrolado pul gene MC1R.

Anatomie houmana, Museu Conde,Chantilly

Porque ls houmanos sonbípedes, la regionpélbica i lacoluna bertebral ténden a sofrer zgaste, criando deficuldades locomotoras an andebíduos más bielhos.

La necidade andebidual dua regular admenistraçon decomida ibubida ye bien amostrada na cultura houmana. La falha na oubtençon de quemido lieba al stado defame i eibentualmente al deeinaniçon, anquanto que la falha na oubtençon de bubida lieba a lazeidrataçon i al stado desede. Tanto la einaniçon cumo la zeidrataçon poderán liebar a lamuorte, se nun fúren cumbatidas: l ser houmano puode subrebibir para alhá de dous meses sin comida, mas solamente cerca de trés dies sin bubida (se nun tubir acesso a quemido que heidrate).

L tiempo médio desuonho que l home percisa ye de antre siete i uito horas por die, para unadulto, i de nuobe la dieç horas por die nunnino. Andebíduos más bielhos normalmente ténen suonhos de seis la siete horas i ls recén-nacidos puoden percisar de 18 a 20 horas diárias de suonho. Ye quemun, nas sociadades modernas, las pessonas drumiren menos que l neçairo. (Berpribaçon de l suonho.)

L cuorpo houmano stá sujeito a lamalinas i al porcesso deambelhecimento. LaMedecina ye la ciéncia que splora métodos para perserbar lasalude houmana.

Aparecimiento de la spece

[eiditar |eiditar código-fuonte]
Mapa de las purmeiras migraçones houmanas, de acordo cun análezes afatuadas al DNA mitocondrial (ounidades: milénios até al persente).
La perspetiba deste planisfério centra-se ne l pólo norte, para facelitar la cumprenson de las rotas de las migraçones.

D'acordo culas teories más quemumente aceites antre lsantropólogos atuales, lHomo sapienes tubo ourige nassabanas deÁfrica antre 130.000 a 200.000 anhos atrás[1], çcendendo de lHomo eretus, i tenerá colonizado laEurásia i laOuceanie hai 40.000, colonizando lasAméricas solo hai 10.000 anhos[2].

Tenendo an cunta que eisiste bida na Tierra hai más de 3,5 bilhones (109) d'anhos, puode-se dezir que esta spece ye mui recente. Para ua abaluaçon más clara, poderie fazer-se l seguinte paralelo: Se eisistisse bida hai 10 dies, l home tenerie aparecido ne l redadeiro minuto na África, hai un segundo na Eurásia i Ouceania, i solo hai 1/4 de segundo nas Américas.

LHomo sapienes acupou l lugar de lHomo neanderthalensis, de lHomo floresiensis i de outras speces çcendentes de lHomo eretus (que colonizou la Eurasie hai yá 2 milhones de anhos) por bias de la maior capacidade de reproduçon i maior cumpetitibidade puls recursos naturales.

La ourige de lHomo sapienes, cumo an todas las speces animales, ancontra-se hoije an die splicada pula teorie de laeiboluçon de las speces, baseada ne ls trabalhos deCharles Darwin i mui suportada por fatos científicos.

Nun cuntestoreligioso, la ourige de l Home ye splicada cun frequéncia cun algua forma de anterbençon debina, baseada solamente na fé de l crentes. De antre estas corrientes, çtácan-se, ne lMundo Oucidental, lCriacionismo, an sue forma más tradecional, i lZeinho Anteligente.

Refréncias

  1. Houman Ancestors Preça de casa:Homo Sapienes[lhigaçon einatiba] - URL cunsultado la1 de Febreiro de2007
  2. Templeton, Alan (2002)."Out of Africa again and again"Nature 416: 45 - 51.


Ber tamien

[eiditar |eiditar código-fuonte]
Este artigo ye unrabisco. Tu puodes ajudar la Biquipédiaacrecentando-lo.

Modelo:Eiboluçon Houmana

Sacado an "https://mwl.wikipedia.org/w/index.php?title=Houmano&oldid=101426"
Catadorie:
Catadories scundidas:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp