Zirkonium merupakan salah satuunsur dengan simbol ’’’Zr’’’ dannombor atom 40. Ia adalah antara jenislogam peralihan yang bersifat berkilat, berwarna kelabu keputihan, dan kuat menyerupaititanium. Zirkonium digunakan sebagai agen pengaloian berikutan sifatnya yang mempunyai rintangan tinggi. Ia tidak pernah dijumpai sebagai logam tulen ,tetapi diperolehi biasanya daripada mineralzirkon, yang boleh ditulenkan dengan menggunakanklorin. Zirkonium adalah buat pertama kalinya diasingkan dalam bentuk yang tidak 100% tulen pada tahun 1824 olehJöns Jakob Berzelius.Sehingga saat ini, kegunaan zirkonium dalam biologi masih belum diketahui. Zirkonium membentuk kedua-dua sebatianinorganik danorganologam sepertizirkonium dioksida danZirkonocena diklorida. Terdapat 5isotop yang wujud secara semula jadi, yang mana 3 adalah stabil manakala 2 adalah hampir stabil. Pendedahan yang sekejap terhadap serbuk zirkonium sudah mampu mengakibatkan radang kecil dan sebatian zirkonium yang disedut boleh mengakibatkangranuloma kulit dan paru-paru.
Zirkonium bersifat berkilat, berwarna kelabu keputihan, lembut,mulur dan boleh ditempa. Ia berada dalam keadaan pepejal pada suhu bilik, namun ia adalah tegar danrapuh apabila ketulenannya rendah. Dalam bentuk serbuk, zirkonium bersifat sangat mudah terbakar, tetapi dalam bentuk pepejal, ia tidak cenderung untuk terbakar. Zirkonium juga mempunyai rintangan yang tinggi dari pengaratan olehalkali,asid,air garam dan agen-agen lain. Walau bagaimanapun, ia akan melarut dalamasid hidroklorik danasid sulfurik, terutamanya apabilafluorin hadir. Aloinya denganzink akan menjadi magnetik pada suhu bawah 35 K.Takat lebur zirkonium ialah 1855 °C, dantakat didihnya pula ialah 4409 °C. Zirkonium mempunyaikeelektronegatifan 1.33 pada skala Pauling. Berbanding unsur-unsur lain dalamblok-d, zirkonium mempunyai keelektronegatifan keempat terendah selepasyttrium,lutetium danhafnium.
Disebabkan oleh rintangannya yang tinggi terhadap pengaratan, ia selalu digunakan sebagai agen pengaloian dalam bahan yang terdedah kepada agen pengaratan, seperti dalam alat pembedahan dan filamen. Zirkonium dioksida (ZrO2) digunakan dalam pembuatanmangkuk pijar makmal, relau bagas, dan bahan refraktori.Zirkon (ZrSiO4) dipotong untuk membentuk batu permata sebagai perhiasan. Zirkonium karbonat (3ZrO2CO2H2O) pernah digunakan dalam losyen, tetapi penggunaannya telah dihentikan kerana telah menyebabkan tindak balas teruk pada kulit dalam sesetengah kes. 90% zirkonium yang dihasilkan digunakan dalamreaktor nuklear kerana ia adalah penyerapneutron yang lemah dan sukar karat. Aloi zirkonium digunakan sebagai sebahagian daripada badan kapal angkasa kerana rintangan habanya yang tinggi. Ia bukan sahaja merupakan antara komponenpelelas (bahan untuk mengikis) sepertikertas pasir, malah, turut digunakan dalam senjata sepertiBLU-97/B Combined Effects Bomb (Bom Impak Gabung BLU-97/B) untuk kesan terbakar. Oksida zirkonium juga digunakan dalam sektor pergigian sebagai salut gigi kerana sifatnya dari segi biokompatibiliti, kekuatan, dan penampilan.
Mineral zirkon yang mengandungi zirkonium , atau variasinya yang lain (jargoon, hyacinth, jacinth, ligure), diutarakan dalam penulisan kitab Bible. Mineral tersebut tidak diketahui mengandungi unsur baru sehingga tahun 1789, apabilaMartin Heinrich Klaproth menganalisis jargoon dari kepulauanCeylon di Lautan India. Dia telah menamakan unsur tersebut sebagai Zirkonerde (zirkonia).Humphry Davy telah cuba untuk mengasingkan unsur ini melaluielektrolisis, tetapi gagal. Zirkonium (daribahasa Syiria ‘’zargona’’,bahasa Arab zarkûn,bahasa Parsi zargûn, yang bermaksud “seperti emas”) buat pertama kalinya diasingkan dalam bentuk yang tidak tulen sepenuhnya pada tahun 1824 olehBerzilius dengan memanaskan campurankalium dan kalium-zirkonium fluorida dalam proses pereputan yang kecil dalam tiub besi.Proses bar kristal (atau proses iodida) yang ditemui olehAnton Eduard van Arkel danJan Hendrik de Boer pada tahun 1925 merupakan proses industri pertama untuk penghasilan logam zirkonium tulen secara komersial. Proses tersebut melibatkan zirkonium tetraiodida terurai. Proses ini kemudiannya digantikan dengan proses yang lebih murah iaituproses Kroll yang dibangunkan olehWilliam Justin Kroll.
Termakan atau tersedut93Zr, isotop radioaktif, boleh meningkatkan risiko terkena kanser. Pendedahan yang sekejap terhadap serbuk zirkonium sudah mampu mengakibatkan radang, tetapi pemeriksaan perubatan hanya diperlukan apabila ia terkena pada mata. Sebatian zirkonium yang disedut boleh mengakibatkan granuloma kulit dan peparu. Aerosol zirkonium pula boleh menyebabkan granulomapulmonari. Pendedahan yang berterusan terhadap zirkonium tetraklorida menyebabkan peningkatan kadar kematian pada tikus dan tikus Belanda dan penurunanhemoglobin darah dan sel darah merah dalam anjing.
