Letusan freatik, juga dipanggilletupan freatik,letusan ultravulkania atauletusan wap-letupan, berlaku apabilamagma memanaskanair tanah atau air permukaan. Suhu melampau magma (di mana-mana dari 500 hingga 1,170 °C (930 hingga 2,100 °F)) menyebabkan penyejatan hampir serta-merta air menjadiwap, mengakibatkan letupan wap, air, abu, batu dan bom gunung berapi.[1] DiGunung St. Helens di negeri Washington, ratusan letupan wap mendahului letusangunung berapiPlinian1980.[1] Peristiwa geoterma yang kurang sengit boleh mengakibatkan gunung berapi lumpur.