Бүгд Найрамдах Хорват Улс |
|---|
|
Төрийн дуулал: "Lijepa naša domovino"
("Манай сайхан орон")
|
 Show globe Show map of Europe |
| Нийслэл ба томоохон хот | Загреб
45°48′N16°0′E / 45.800°N 16.000°E /45.800; 16.000 |
|---|
| Албан ёсны хэл | Хорват хэл[b] |
|---|
| Бичгийн систем | Латин[c] |
|---|
| Угсаатны бүлгүүд (2021) | |
|---|
| Шашин (2021) | |
|---|
| Ард түмний нэршил | |
|---|
| Төр засаг | Нэгдмэл парламентын бүгд найрамдах улс |
|---|
|
| Зоран Миланович |
|---|
| Андрей Пленкович |
|---|
| Гордан Яндрокович |
|---|
|
| Хууль тогтоох байгууллага | Хурал |
|---|
| Түүх |
|---|
|
| 7-р зуун |
|---|
| 925 |
|---|
| 1102 |
|---|
| 1 сарын 1, 1527 |
|---|
| 10 сарын 29, 1918 |
|---|
| 12 сарын 4, 1918 |
|---|
| 6 сарын 25, 1991[5] |
|---|
| 22 May 1992 |
|---|
| 11 сарын 12, 1995 |
|---|
| 4 сарын 1, 2009 |
|---|
| 7 сарын 1, 2013 |
|---|
|
| Газар нутаг |
|---|
• Нийт | 56,594 км2 (124) |
|---|
• Усны эзлэх талбай (%) | 1.09 |
|---|
| Хүн ам |
|---|
• 2021 тооллого |  3,871,833[6] (128) |
|---|
• Нягтаршил | 68.4/км2 (152) |
|---|
| ДНБ (ХАЧП) | 2023 тооцоо |
|---|
• Нийт | ▲ $163 тэрбум[7] (77) |
|---|
• Нэг хүнд ноогдох | ▲ $42,530[7] (45) |
|---|
| ДНБ (нэрлэсэн) | 2023 тооцоо |
|---|
• Нийт | ▲ $78 тэрбум[7] (77) |
|---|
• Нэг хүнд ноогдох | ▲ $20,537[7] (49) |
|---|
| ОТББИ (2020) | ▼ 28.3[8]
бага |
|---|
| ХХИ (2021) | ▲ 0.858[9]
маш өндөр · 40 |
|---|
| Мөнгөний нэгж | Евро (€) (EUR) |
|---|
| Цагийн бүс | UTC+1 (ТЕЦ) |
|---|
| UTC+2 (ТЕЗЦ) |
|---|
| Огнооны формат | өө. сс. жжжж. (МЭ) |
|---|
| Жолооны тал | баруун |
|---|
| Утасны томьёо | +385 |
|---|
| Домэйн нэр | |
|---|
Хорватын Бүгд Найрамдах Улс (хор.Republika Hrvatska) буюуХорват ньЗүүн ЕвропынБалканы хойгт оршихБүгд Найрамдах Улс юм. Баруун талаарааСловени, хойд талаарааУнгар, зүүн талаарааБосни ба Херцеговин,Серби улсуудтай хиллэнэ. Өмнө талд ньАдриатын тэнгис орших бөгөөдДубровник нь зүүн талаарааМонтенегротой хиллэдэг. Нийслэл ньЗагреб.
1991 ондЮгославын бүрэлдэхүүнээс гарч тусгаар тогтнолоо зарласан улс юм.
7-р зуунд хорватууд одоогийн нутагтаа суурьшжээ. Тэр үеэс 2 гүнлиг оршин тогтнож байсан юм.9-р зуунд хойд, баруун талаасааФранк, өмнө, зүүн талаарааВизантын довтолгоонд өртөх болсон бөгөөдИх Карлын аян дайнаар нэг хэсэг Франкийн эзэнт гүрний бүрэлдэхүүнд орж,католик шашинг хүлээн авсан байна. Тус улсын анхны хаанТомислав I Хорватыг нэгтгэж, хаант улс болгосон юм. Хорватын хаант улс нь 2 зууны турш тусгаар тогтнолоо хадгалан оршин тогтнож,Петар Крешимир IV,Звонимир хаадын үед хөгжил цэцэглэлтийн оргилдоо хүрч байжээ.
1102 онд Хорват, Далматийн хаан ширээнд Унгарын хаанЛасло I заларч, Хорват нь Унгарын холбоонд нэгдэв.
1526 онд Хорватын парламентХабсбургийн удмынФердинандыг хаан ширээнд өргөмжилсөн.ХаринАдриатын тэнгисийн эрэгт оршихДалмати нь10-р зууны сүүлээсВенецийн бүгд найрамдах улсын харьяанд байж,1815 ондВенийн хэлэлцээрээрАвстрийн Хаант Улсад нэгтгэгдсэн байна.
1918 онддэлхийн нэгдүгээр дайнд ялагдсанАвстри-Унгарын эзэнт улс унахад бүрэлдэхүүнээс нь гарсан Хорват өмнөд Славын үндэстнүүдийн холбоо байгуулах гэсэнСербийн Хант Улсын саналыг хүлээн авчСерби-Хорват-Словенийн хаант улс байгуулагдсан бөгөөд1929 онд улсынхаа нэрийгЮгослав болгон өөрчилжээ. Гэвч төрийн эрхийг Сербүүд атгаж байгаад эгдүүцсэн Хорватууд тэмцсээр1939 онд автономит эрхтэй болсон байна. Гэхдээ үүнд ханалгүй,Анте Павеличаар удирдуулсан үндсэрхэг үзэлтнүүдийн байгууллага болохУсташи байгуулагдаж,1941 ондНацист Герман тус улсад халдан ороход тэдний талд орж, Хорват, Далмати, Славони, мөнВойводина,Босни ба Херцеговины нэг хэсгийг багтаасанХорватын тусгаар улс гэгчийг байгуулсан байна.Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа социалист дэглэмтэй болсон Югослав нь удирдагчИосиф Броз Титогийн тэнцвэртэй удирдлагын үрээр хэлбэрээ хадгалж байсан ч түүнийг нас барсны дараа 1980-аад онд хорватуудын үндэсний үзэл эргэж сэргэв.
1990 онд Югослав улс олон намын системд шилжиж, анхны чөлөөт ардчилсан сонгууль явуулахад Хорватыг Югославаас тусгаарлах бодлого баримталдагСтепан Месичийн удирдсан нам Хорватын төрийн эрхэнд гарч, тусгаар тогтнох үйл явц эхлэв.
1991 оны6 сарын 19-нд тусгаар тогтнох талаар бүх ард түмний санал хураалт явуулж, ард түмний 78% нь дэмжсэн тул6 сарын 25-нд тусгаар тогтнолоо зарласан байна.
Хорватад сербичүүд олноор оршин суудаг тул Югославын талСербийн Краина автономит тойрог дахь сербичүүдээ хамгаалах нэрээр Хорватын нутагт халдаж,Хорватын тусгаар тогтнолын дайн эхэлсэн билээ.1995 онд дайн тус улсын ялалтаар өндөрлөсөн байна.
|
|---|
| Бүрэн эрхт улсууд | | |
|---|
| |
|---|
| |
|---|
Дотоод бүрэн эрхт
байдлын
тусгай бүс | | Финланд | |
|---|
| Норвеги | |
|---|
| Нэгдсэн Вант Улс | |
|---|
|
|---|
- 1 Европ ба өөр тивийн хоорондох уламжлалт хилийг хамардаг.
- 2 Соёл, улс төр, түүхийн шалтгаанаар Европ гэж тооцогддог боловч газарзүйн хувьд Баруун Азид байдаг.
- 3 Европын ойр орчмындалайн арлууд нь эх газрын тавиур дээр оршдоггүй ч тивтэй хамт бүлэглэгддэг.
|
.png)
