Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Jump to content
Wikipediate mātāpunenga utukore
Rapu

Aotearoa

Nō Wikipedia Māori
Aotearoa
New Zealand
Aotearoa/Niu Tīreni
Pīwari o AotearoaTohu o Aotearoa
PīwariTohu
Pepeha: kāhore kau
(Pepeha o mua "Onward")
Ngaringari:E Ihowa Atua
God Save The King1
Aotearoa
Aotearoa
Tāone matuaTe Whanganui-a-Tara
Pae:41°17′S174°27′E / -41.283,174.45
Tāone nui rawaTāmaki-makau-rau
Reo whaimanaIngarihi,Māori me teReo rotarota o Aoteroa3
Kāwanatanga
 ĀhuaKīngitanga-ā-ture
 KingiTiāre III
 Kāwana-tianaraCindy Kiro
 PirimiaChristopher Luxon4
Tū motuhakei teKīngitanga Kotahi 
 Tominiana26 Mahuru19075 
Rahi
 Katoa268,680 km² (75)
103,738 sq mi 
 Wai (%)2.1
Taupori
 Hakikea 2006 tau tata4,165,6006 (124 (2005))
 2006 kautenui4,143,2797
 Kiato15/km² (193)
39/sq mi
GDP (PPP)2005 tau tata
 Katoa101.685 miriona nuiUSD8 (58)
 Mā ia tangata24,797USD9 (27)
HDI  (2006) 0.936 () (20)
MoniTāra (NZD)
WāhiwāNZST10 (UTC+12)
 Raumati (DST)NZDT (UTC+13)
(Whiringa-ā-nuku ki Poutū-te-rangi)
Tohu ipurangi.nz
Tohu waea+64
1 Ka whakatangihiaGod Save The King i te aroaro o te Kingi, o te Kāwana-tianara rānei. 
2 Kei aTāmaki-makau-rau te rahi tāone nui ake; koia tonu te tāone manatōpū nui hoki.
3 Ko te reo Pākehā he reo-ā-motude facto; ko Māori rāua ko NZSL he reo-ā-motude jure.
4 Ehara i te tino mārama ko tēhea te rā i tū motuhake ai a Aotearoa; he maha ngā rā e hāngai ana.
5 Taupori tau whakaarohia nō te31 Hakihea2006 (tau tata). 
6 Tau whakamutunga o te kautenui o Aotearoa i te 2006, ehara tonu ko ngā manuhiri o tāwāhi. 
7 E 155.763 miriona nui NZD te GDP o te tau ki Poutū-te-rangi 2006 
8 E 37,896 NZD te GDP mā ia tangata mō te tau ki Poutū-te-rangi 2006.
9 He wāhi taima anō tōWharekauri, e 45 meneti i mua o te tuawhenua o Aotearoa.

He whenua, he kāhui moutere aAotearoa iTe Moana-nui-a-Kiwa. Ko ngā moutere matua koTe Ika-a-Māui ki te raki, koTe Wai-pounamu, arā Te Waka-a-Māui ki waenganui, meRakiura ki te tonga. Ko ngā whenua o roto o te Kīngitanga o Aotearoa ko ngā whenua moutere nei ko ngāKuki Airani, koNiue; he kāwanatanga ake o aua whenua, engari ka mau tonu he pānga wātea ki Aotearoa; koTokerau, me ngā wāhi kerēmetia rā o Antarctica ki ngā tahatai o te Moana o Ross. Ko Aotearoa he rōpū moutere e tū mokemoke ana, e roa rawa te tawhiti ki whenua kē. E 2000 kiromita te tawhiti kiAhitereiria, ko Te Tai-o-Rehua te moana wehe i aua whenua e rua. Ko ngā whenua e tū tata ana ki te raki koNiu Karetōnia, koWhītī, koTe Moutere Nōpoke, koTonga. Nō te tau kotahi mano iwa rau mā whitu (1907), ka whakatūria a Aotearoa hei whenua āhua tū wehe.

Ngā Ingoa

[takatā |takatā pūtake]

Ko Aotearoa te ingoa Māori o nāianei mō te motu. Engari i tērā atu rautau, ko "Aotearoa" tētahi o ngā ingoa mo Te Ika-a-Māui anakē. Koiarā i kī ai ngā tūpuna, "ki a tātou ngā iwi o Aotearoa me te Wai-pounamu". Nō ngā tau whakatūwhera o tērā rautau, arā nō te wā i mua i te Pakanga Tuatahi o te Ao, ka hurihia hei ingoa mō te motu katoa. Ko tētahi ingoa kāhore i te tino whakamahia i tēnei wā, koNiu Tīreni, arā te whakamāoritanga o "New Zealand". Ki ētahi, ko "Nū Tīrani" kē. Ko Aotearoa te ingoa e rangona whānuitia ana i tēnei wā.

Ngā Reo

[takatā |takatā pūtake]

E toru ngā reo ki Aotearoa: ko tereo Māori, ko teReo Ingarihi, ko te reo rotarota o Aotearoa. Engari he nunui ngā reo e kōrerotia ana e ngā tāngata maha o Aotearoa nei. Hei tauira, ko te reoHāmoa mete reo Rarotonga.

Tāngata

[takatā |takatā pūtake]

Taupori: 5,011,000 (Akuhata 2020).

Momo tāngata:Pākehā – 68.0%,Māori – 14.9%,Hainamana – 4.1%,Īnia – 3.6%,Hāmoana – 3.6%, "Aotearoana" – 1.6%,Māori Kuki Airani – 1.5%,Tongana – 1.5%,Whiripīno – 1.0% (Ngā Tatauranga 2013).

Whenua whānau: Aotearoa – 74.8%,Ingarangi – 5.4%,Haina – 2.2%,Īnia – 1.7%Ahitereiria – 1.6%,Āwherika-ki-te-tonga – 1.4%, Whītī – 1.3%,Hāmoa – 1.3% (Ngā Tatauranga 2013).

Hāhi: Katorika – 12.6%, Mihinare – 11.8%, Perehipitiriana – 8.5%, "Karaitiana" – 5.5%, Wēteriana – 2.6%, Petekoha – 1.9%, Papita – 1.4%, Mōmona – 1.0%, Rātana – 1.0%, Ringatū – 0.3%, Wheao ā-Hinaru – 2.3%, Wheao ā-Pūra – 1.5%, Wheao ā-Ihirama – 1.2%, kaore – 41.9% (Ngā Tatauranga 2013).

Tirohia hoki

[takatā |takatā pūtake]

Hoto ki waho

[takatā |takatā pūtake]
Tāone nui
Te Ika-a-Māui
Te Waipounamu
Takiwā
Te Ika-a-Māui
Te Waipounamu
Waho atu
Retrieved from "https://mi.wikipedia.org/w/index.php?title=Aotearoa&oldid=166783"
Wāhanga:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp