Tamin' ny fiandohan' nytetiandro rômana dia ny volana Marsa no voana voalohan’ ny taona, satria ny fiverenan' ny andro mahafinaritra no manamarika ny fiandohan’ ny vanim-potoanan' ny ady. Avy amin’ nyteny latinina hoeMartius ilay anarana, anarana nomen’ ny Rômana an' io volana io ho fanomezam-boninahitra an' iMarsa, andriamanitry ny ady.
NyJanoary no nislo azy ka lasa volana voalohany ao amin' ny tetiandro tamin' ny andron' iNoma Pômpilio (Numa Pompilius) na tamin' ny fanapahan' nyDecemviri manodidina ny taona 450 tal. J.K. Na izany aza, ny taona rômana dia fantatra amin' ny alalan' ny kônsoly roa, izay nandray ny asany tamin' ny 1 Mey sy 15 Marsa talohan' ny taona 153 tal. J.K., avy eo tamin' ny 1 Janoary taorian' io daty io.
Tamin’ nyAndro Antenatenany, ireo firenena kristiana dia mampiasa ny tetiandro joliana sady nampanomboka ny fanisana ny taona amin’ ny andro fety ara-pivavahana lehibe, toy ny 25 Desambra (fomban' ny fahaterahan’ i Jesoa), 25 Marsa (fomba flôrentina nafomban’ ny Fanambaràna), na dia amin’ ny Paska (fomban' ny Paska) toy ny any amin’ ny faritra frantsay sasany. Na izany aza, ny tetiandro tamin' ny Andro Antenatenany dia nanohy nampiseho ny taona araka ny fanao rômana, amin' ny tsanganana roa ambin' ny folo manomboka amin' nyJanoary ka hatramin' nyDesambra. Any Frantsa, ny Janoary no volana voalohany tamin' ny nanapahan’ ny mpanjaka Charles IX, tamin’ ny alalan’ ny Didin’ i Roussillon tamin’ ny 1564, fa hanomboka ny 1 Janoary ny taona. Ny papa Grrgôrio XIII dia nanitatra izany fepetra izany ho an’ ny firenena kristiana rehetra tamin’ ny fandraisana hampiasaina nytetiandro gregôriana tamin’ ny taona 1582.
Any amin' ny ankamaroan' ny firenena anyEorôpa (fa tsy anyAmerika Avaratra), ny Alahady farany amin' ny volana Marsa no andro fiovana mankamin' ny oram-pamantaranandron' ny fahavaratra, izany hoe izany hoe ny fiverenana amin' ny ora tena izy ao amin' ny hasin' ora. Any amin’ireo firenena na faritra tsy fahita firy any amin’ny ila-bolantany atsimo izay mbola mampihatra ny fiovaovan’ny toetr’andro, io alahady io ihany dia ny fiovan’ny toetr’andro amin’ny ririnina, izany hoe ny fiverenana amin’ny ora mahazatra avy amin’ny faritry ny ora.
_-_Musei_Capitolini_-_MC0058_(2).JPG)