ElBrasil (parnonzia in delportoghes brasilian: [braˈziu̯]), nomm offizialRepública Federativa do Brasil, a l’è ona nazion in de l’America del Sud. L’è el paes quell de cinch al mond per grandezza (8.514.876 km2, el 47% del continent) e per popolazion (206.081.432 abitant del ann 2016). L’è l’unegh paes de l’America dova el Portoghes l’è lalengua offiziala e el pussee grand pais al mond de lengua portoghesa; el Brasil l’è però vun di nazion pussee multiculturaj e cont la maggior diversidàa etnega, resultaa de cinch secoj de immigrazion e meticciaa (miscigenação).
El Brasil a l’è ona republega federala e presidenziala, definida in la Costituzion del 1988; el president, del 31 de agost del 2016, l’è elMichel Temer. El Brasil l’è formaa de 26 staa federaj e ondistrett federal. La capital l’èBrasília, in del center del paes, fada su del 1960.
La storia del Brasil d’incoeu la scomincia del 1500, quand ona flottaportoghesa, comandada delPedro Álvares Cabral, andaa foeura de la rotta per l’Africa e l’India, el arriva in sul litoral deBahia. El primm nomm offizial daa al Brasil l’è Terra da Santa Cruz, ma el nomm popolar l’era Terra do Pau-Brasil (Terra del Verzin, ona pianta (Caesalpinia echinata) cont legn pregiaa), del qual el vegn su el nomm Brasil. A partì de la metàa del secol quell de sedes i Portoghes fann su insediament e latifond per la coltivazion de la canna de zuccher, del cacao, e del caffè, e l’estrazion de l’or, e per lavorà deporten s’ciav de l’Africa. Del 1808 la cort portoghesa de la reginaMaria I, per fuggì a i guerrnapoleonegh, la sposta la capital de l’imper deLisbona aRio de Janeiro; quand del ann 1822 la cort la retorna inPortogall e el Brasil torna a vess domà ona colonia, i brasilian protesten e el prinzepp reggentPedro de Alcântara, cressuu anca luu in del Brasil, el proclama l’independenza del paes el 7 de settember de 1822; el 1 de december l’è incoronà imperadô de l’Imper del Brasil. Domà del 1888 i s’ciav devegnen person liber e del 1889 on colp de staa militar el proclama la Republega.
El territori del Brasil l’è traversaa de l’Equador e delTropegh del Capricorn; el paes el occupa ona vasta area in su la costa orientala de l’America del Sud e la pupart de l’intern del continent; el confina cont tucc i alter nazion sudamerican foeura delCile e de l’Ecuador. Per la sò estension e soratutt per i sò tant zonn geografegh e climategh different, el Brasil l’è on paes geograficament divers e quell al mond cont la maggior biodiversidàa de flora e fauna.
El Brasil l’è el paes quell de cinch al mond per grandezza, dree de laRussia, delCanada, de laCina e diStaa Unii. L’area total del territori brasilian l’è de 8.515.767,049 chilometer quadraa (km2), di quaj 55.455 hinn acqua. El territori l’è dividuu intra quatter zonn d’orari: UTC-2 in di isol atlantegh; UTC-3, l’orari “offizial” in la pupart del paes (tucc i staa di region Nordeste, Sudeste, e Sul, e Goiás, Pará, Amapá, e el Distrett Federal); UTC-4 in di staa de Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Rondônia, Roraima, e la pupart de Amazonas; UTC-5 in del staa de l’Acre e in del sudovest de Amazonas.
El Brasil l’è formaa de 26 staa e on distrett federal, ciamaa tucc insema “unidàa federativ”. I unidàa federativ a hinn mettuu insema in cinch grand region statistegh e per ona gestion de politegh pubblegh de interess comun a tucc i staa de on’area. I unidàa federativ cont i sò capitaj a hinn:
El Brasil l’è el paes quell de cinch al mond per populazion, dree de la Cina, de l’India, di Staa Unii e de l’Indonesia. La pupart di abitant la viv in di cittàa e la pupart l’è concentrada in su la costa de l’Est, del Sudest, e del Sud o in di montagn visin; al contrari, i dò region del Centro-Ovest e del Nord che hinn el 64% del territori del paes, gh’hann domà el 15% di sò abitant. San Paol l’è la cittàa pussee granda, center de on’area metropolidana cont pussee de 20 million de abitant; alter intra i cittàa pussee important a hinn Rio de Janeiro, Belo Horizonte, Recife, Brasília, Porto Alegre, Salvador, Curitiba, Belém e Manaus.
La composizion etnega del Brasil l’è varia, resultaa de secoj de meticciaa intra portoghes, indigen, african, e, de la fin del Vottcent, immigraa de l’Europa, de l’Asia, o del Medi Orient. El 10-15% de la popolazion la gh’ha origentaliana, la pupart del qual delVenet, delTrentin, o delFriul; la cittàa de San Paol la gh’ha pussee abitant de origen taliana cheRoma, la cittàa pussee granda d’Italia.
.jpg)
