Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Và al contegnud
WikipediaL'enciclopedia libera
Cerca

2012

De Wikipedia

ATENZIUN: quela pagina chì l'è scrivüda in püssee d'una variant del Lumbard
ÒCIO, che chèla pàgina ché l'è scrìcia 'n piö manére de Lumbàrt

'Se l'è sücess

[Modifega |modifica 'l sorgent]
LaCosta Concordia sbièza e pogiàda zó sö l'ìzola del Giglio
La fontàna de Piàsa Dànte aBèrghem töta öna candéla de giàs ol 3 de fevrér del 2012
  • 1 de fevrér: inEgìto aPórt Said, a la fì de la partìda, i tifùs de la squàdra de fùbal de la sità i è saltài dèt in del cap e i è 'ndàcc sóta la cürva di tifùs de l'ótra squàdra, chèla delCairo, per picài: l'è finìda con 74 mórcc e piö de 1.000 ferìcc. Sömèa che la polisìa l'àbie lasàt fà.
  • 4 de fevrér:
    • 'L và 'nàcc ol frècc récord sö töta l'Eüròpa, inÜcraìna i mórcc de frècc i pàsa urmài i 100, 'nPolònia i è piö de 20, ma ghe n'è pò ach inGermània e 'nAüstria e ach aMilà s'cónta ü barbù mórt de frècc in de la nòcc tra 'l 2 e 'l 3 defevrér.
    • AHoms, inSiria, düranta una repressiun vurüda del guvernu de Assad, vegnen cupaa 337 personn, anca se 'l president el smentiss e 'l dis che a cupài hinn staa i ribei.
  • 6 de febrar: la reginaElisabeta II del Regn Ünii la festegia i sò 60 agn de regn.
  • 7 de fevrér:
    • Ol TAS, ol tribunàl arbitràl del ispòrt deLosanna, dòpo 'l apèl de l'UCI, Üniù Ciclistica Internasionàla, e del WADA, l'agensìa mondiàla anti doping, l'à decidìt de squalificà per dù agn ol coridùr de bìcispagnölAlberto Contador che i gh'éra troàt in còrp del clenbuterolo ol21 de löi del2010. La squalìfica de dù agn la part a turnà 'ndrè dal5 de Agóst del2010, isé i è scancelàde töte i sò vitòrie egnìde dòpo e 'l pèrt ol Tour del 2010 che 'l và alAndy Schleck e 'l Gir del 2011 che 'l pàsa alMichele Scarponi che i éra riàcc segóncc.
    • Mohammed Nasheed, prim minister diMaldiv, el se dimet dopu i pressiun de part de l'upusiziun e de la pulizia, che tra l'alter l'ha ucüpaa la televisiun e la radiu de Stat.
  • 12 de fevrér: ol parlamèntgréch 'l dis de sé al pià del goèrno per mia fà falì ol paìs e aAténe 'l is-còpa fò ü quarantòt: i manifestàncc i se pìca co i polisiòcc e i dà föch a 45 palàs.
  • 13 de fevrér: in del procès a laEternit, ol tribünàl deTürì l'à condanàt a 16 agn de galéra 'lsguìser Stephan Schmidheiny e 'lbèlga Jean Louis Marie Ghislain de Cartier de Marchienne che i èra dù 'mportàncc dirigèncc de la dìta. I avrès fài negót per tègn de cónt la salüt di operàre e i avrès iscondìt che 'lamiànt l'è cancerògen tat che i mórcc per l'amiànt de la Eternit i sarès 2.191 e i malàcc 665, operàre de la dìta, ma ach zèt che la stàa de cà in di paìs intùren a i fàbriche: pròpe per chèsto i è stài condanàcc per omisiù dolùza de caütéle cóntra i 'ncidèncc söl laurà e dizàster dolùs. La decisiù del tribünàl de Türì la gh'avrès de fà giurisprudènsa, dezà che l'è la prìma sö chèsto argomènt e la pöderès dàga 'l là a tàte ótre càüze stèse in töt olmónt sùra de töt in chi pàis 'ndóe l'amiànt l'è amò dovràt al dè de 'ncö.
  • 14 de fevrér: ol goèrno Monti 'l dis de nò a la candidadüra de Roma a i zöch olìmpech del2020, de fati per ol goèrno l'è mia 'l momènt de spènt di gran sólcc, ma gh'è piötòst de tègn in ùrden i cóncc de stàto.
  • 17 de febrar: dimissiun del president tudeschChristian Wullf, dopu che l'era 'gnüü föra un scandul per un prestit che l'aveva ricevüü; el vint de febrar la canceleraAngela Merkel (che l'eva sustegnüü de brüt l'eleziun del Wulff) l'aceta che 'l növ president tudesch el sia elJoachim Gauck, un ex pastur prutestant che ghe pias anca a l'upusiziun.
  • 22 de fevrér: disàster feruviàr inArgentìna aBuenos Aires i mórcc i è 50 i ferìcc piö de 700 e de chès-ce 200 i è metìcc pròpe mal.
  • 25 de febrar:Ali Abdullah Saleh, el president delYemen, dopu i prutest pupular ch'eren scuminciaa in del 2011, el se dimet de la sua carega. El növ president del paes, numinaa düü dì dopu, l'è 'l sò segund,Abd Rabbuh Mansur Al-Hadi.
  • 2 de marz: in Iran a gh'è i eleziun del Parlament: già che i prugressista poden minga tö part a la cumpetiziun, a la fin di cünt l'è una sfida tra cunservadur. El vincc la faziun deAlì Khamenei, che inscì el bat el presidentMahmud Ahmadinejad.
  • 4 de mars: inRùsia a i elesiù presidensiàle 'l vèns olVladimir Putin a la prìma turnàda e 'l diènta presidènt per la tèrsa ólta. Per i contràre ghe sarès istàcc di 'mbroiàde 'n del vóto.
  • 14 de mars:inSguìsera öna coriéra la se s-cèntra cóntra 'l mür d'öna galerìa, i mör 22 s-cèccbèlgi e 6 ótre persùne che i éra drè a turnàa a cà dòpo öna vacànsa sö la nif.
  • 18 de marz:Joachim Gauck el vegn el növ president de laGermania, cunt una vutaziun de 991 preferenz (sura 1240) a l'Assemblea Federala Tudesca.
  • 19 de marz: aTulusa, inFrancia, un om el riva denanz a una scöla giüdea e 'l taca a sparà. Mören un prufessur (un rabin), i sò düü fiö e un alter bagai. La pistola la saria l'istessa che un quai dì prima l'aveva cupaa trii suldaa frances de urigin magrebina. Düü dì dopu el salta föra che l'om che l'ha faa 'stu massacher l'è vün che 'l dis de lavurà peral Qaida, e che 'l dis che l'ha faa quei rob chì per vendicà i fiulit palestines.
  • 22 de mars:
    • aTulùza, 'nFrànsa, dòpo piö de 30 ùre de asédio 'l mör ol Mohamed Merah, che l'avrès confesàt ciàr e nèt a ü giornalésta de ès istài lü a copà fò quach dé prìma di s-cetì ebrèi e ü sò profesùr, e prìma amò trì soldàcc francés uriginàre delMagrèb. Sèmper al giornalésta l'avrès dicc de ès ü militàn deAl Qaeda, ma sùra de töt che ghe dispiazìa de ìn mia copài fò amò de piö.
    • Cólp de stat di militàr inMali.
    • OlGiorgio Squinzi l'è 'l nöf presidènt deConfindustria, dòpo ì batìt 'lAlberto Bombassei.
  • 25 de marz: i eleziun inSenegal, scuminciaa afebrar cun viulenz e acüs d'imbröj, finissen cun la vitoria al balutasg del cap de l'upusiziunMacky Sall, giamò prim minister (2004-2007) del vegg presidentAbdoulaye Wade.
  • 26 de mars: ol minìster de la diféza de laSguìsera,Ueli Maurer, 'l dis che se laLumbardéa la dientès ü cantù sguìserper nóter 'l sarès mia ü probéma.

2 de Mas: aNew York in d'öna àsta de Sotheby's l'è 'ndàcia endìda öna di quàter còpie del quàder "Ol cridùr" del pitùrnorvegésEdvard Munch e l'è stàcia pagàda 119,92 miliù dedòlari, isé l'è dientàta l'òpera d'art piö pagàda al mónt.3 de Mas:

  • Prim de giügn -3 de giügn: per el VII Incunter Internaziunal di Famili, el papaBenedet XVI el vegn a Milan. L'è 'l terz papa in tüta la storia de la Gesa che 'l vegn a visità la cità lumbarda, dopuMartin V eGiuvann Paul II.
  • 2 de giügn: Hosni Mubarak, giamò president de l'Egit, el ven cundanaa a passà tüt el rest de la sua vita in presun per via di sò urdin ai suldaa de sparàgh adoss ai gent che prutestava l'an passaa cuntra el sò regim.
  • 3 de zögn
    • inNigeria in d'ün atentàt di terurIsti de Boko Aram cóntra öna céza i mör almànch 12 fedéi;
    • inNigeria 'l bùrla zó ün aèreo e i mör 153 persùne;
    • ai 9 e 20 de sìra ü fórt teremòt, 5.1 Richter, 'l colpés amò l'Emilia e la Lumbardéa.
  • 8 de giügn: el taca elcampiunaa eurupee de fulber, giügaa traPulonia eÜcraina.
  • 10 de zögn: i terurìs-cc islàmech i fà dù atentàcc cóntra i céze di cristià e per i cristià 'nNigéria l'è la segónda dümìnica de sanch de fìla. In del prim atentàt aBiu Town i terurìs-cc i sbàra sö i fedéi e i cópa almànch 5 persùne,Jos ü terurìst 'l s'è fà saltà 'n ària fò de la céza e pò di óter i và 'n céza a sbàra, tra bómba e balòtole i cópa 4 persùne. In di dù atentàcc i mör 9 persùne e de chès-ce tàte i è dòne e s-cècc.
  • 13 de giügn: l'ex president tünisinBen Alì l'è cundanaa a passà tüt el rest de la sua vita in presun per i sò urdin de sparàgh ai gent che prutestava in de l'an prima. Però lü al mument l'è inArabia, dunca i cundann servissen a nagot.
  • 17 de zögn:
    • i terurés-cc islàmech per la tèrsa dümìnica de fìla i fà di atentàcc cóntra di cèze 'n del nòrt de laNigéria. In de la sità deZaria, 'n del istàt deKaduna, ü terorést 'l se fà saltà 'n ària fò d'öna céza evangèlica, i mör tri fedéi, di óter terorés-cc i tìra di bómbe cóntra la catedràl catòlega de la sità e i cópa 4 is-cetì che i zögàa fò de la céza, i terorés-cc i vé fermàcc e copàcc da la zét rabiùza. Pò a Kaduna trè céze i vé ciapàde de mìra, amò di mórcc, ma sta ólta i cristià per fàghela pagà a i müsulmà i fèrma 'l tràfech sö l'autostràda perAbuja e i pàsa de màchina 'n màchiana a sircà i müsulmà per copài;
    • a i elesiù 'nGrécia 'l vèns ol partìt de Nöa Democrasìa e piö 'n generàl i paìs che i è per l'eüro;
    • inFrànsa al balotàgio i vèns i socialìsti che desperlùr i pasà 'l 50%; la pèrt i elesiù laSégolène Royal, menimà i rià 'n parlamènt di depütàcc delFront National.
  • prim del löi:
    • inKenya di terorés-cc islàmech i tìra di granàde in dò céze cristiàne e i cópa 17 fedèi che i pregàa;
    • olRoberto Maroni 'l diènta 'l segretàre federàl de laLega Nord;
    • aKiev la Spàgna la èns 4 a 0 cóntra l'Italia e la diènta, per la segónda ólta de fìla, campiùna d'Eüròpa.
  • 4 de lüj: i scienziaa del CERN de Ginevra ghe disen al mund intregh d'avè truvaa elbusun de Higgs, ciamaa anca de la gentla partesela de Diu.

6 de löi: inNigéria in del istàt delPlateau sentinér de terorés-cc islàmech i à tacàt i paìs cristià de Kakuruk, Kuzen, Ngyo, Kogoduk, Ruk, Dogo, Kufang, Kpapkpiduk, Kai e adóma in de la céza de Matsai i è stài troàcc 50 cadàer brüzàcc. I terorés-cc i è turnàcc al füneràl d'öna quach de chès-ce mórcc, i à sbaràt sö la zét e i à copàt amò 20 persùne e tra chès-ce i à copàt ol Gyang Dantong, ü senadùr cristià.

  • 6 de Óst:
    • inNigéria aOtite di terorés-cc islàmech i và dét in d'öna céza, i sèra fò i pórte per fà scapà nisü e i se mèt a sbarà sö i fedéi che i scólta la Mèsa de la sira: i ne cópa 19 e tànce i è i ferìcc.
    • elrover de la NASA ciamaa "Curiosity", spedii in del spazzi el 26 de nuvember del 2011, el riva finalment sü Mart, senza che ghe sia di gross prublema.
    • el salta föra che 'l marciadur italian (tirules)Alex Schwazer l'è staa becaa, ai esam antidoping del30 de lüj, a ciapà de l'EPO per cur mej. Per quest el CONI le scascia via e 'l ghe impediss de segütà a cur.
  • 12 de agust: finissen i Ulimpiad de Lundra.
  • 17 de agust: i cantant rüssNadežda Tolokonnikova,Ekaterina Samucevič eMarija Alëchina, member del grüp punk feministaPussy Riot, vegnen cundanaa a dü agn de presun per 'vè interot una messa a laCatedral de Crist Salvadur (aMusca) cul cantà una preghiera cuntra el president de laRüssiaVladimir Putin. El mund de la müsega internaziunal e quel di dirit üman el s'era s'ceraa cuntra el prucess, ma l'è servii a nagot.
  • 11 de setèmber: inLìbia aBengasi 'l vè copàt l'ambasciadùr diStacc ÜniccChris Stevens, ü diplomàtech e dù Marines che i mör sofegàcc dal föm dòpo che di manifestàncc islàmech i gh'à dài föch al consolàt. I manifestàncc i protestàa cóntra 'l filmInnocence of Muslims che 'l sarès, a sènt lur, blasfémo e che l'è stài giràt in diStacc Ünicc. Ol cadàer del ambasciadùr l'è pò stài portàt in gir in di stràde compàgn d'ü troféo da i manifestàncc islàmech.
  • 23 de setèmber: inNigéria ün atentadùr islàmech 'l se fà saltà 'n ària sö l'ös de öna céza catòlega de San Gioàn, aWunti: i mórcc i è trì e tra chès-ce öna dòna e ü s-cetì.
  • 24 de setember: laRenata Polverini, presidenta del Lazzi, la se dimet dopu ch'hin sultaa föra di scandul ligaa ai spes esageraa de un quai member de la sua magiuranza e dopu i pulemegh che n'hin vegnii föra anca a nivel naziunal.
  • 30 de setèmber: inKénya aNairobi di terorés-cc islàmech i tìra di granàde cóntra öna céza 'ndóe se tegnìa öna Mèsa per s-cetì tra i 6 e i 10 agn: 'l mör ü s-cetì e 3 i vé ferìcc.
Ol presidènt Hugo Chávez
Ol candidàt Henrique Capriles
  • 1 de utuber: ai eleziun ministrativ inGeorgia el vincc (e 'l vegn prim minister) el sciurBidzina Ivanišvili, un miliunari cunsideraa amis di Rüss (al cuntrari del presidentSaakašvili, che cuntra de lur gh'ha faa anca una guera, in del2008). El sò vice a l'è l'ex giügadur de balunK'achaber K'aladze.
  • 4 de utuber: scunter al cunfin traTürchia eSiria, in del cuntest de laguera civil che gh'è in del paes arabu (la Türchia la sustegna i ribei). I scunter següten anca in di dì dopu.
  • 7 de utùer: - inVenesuéla 'lHugo Chávez 'l vèns i elesiù col 54,4% e 'l diènta per la quàrta ólta 'l presidènt del paìs, però i sò opozìdùr, güidàcc dalHenrique Capriles Radonski, i pórta a cà ol rizultàt piö bù de sèmper.
  • 11 de utuber: el papa el derviss l'An de la Fed.
  • 14 de utùer:
    • in deldezèrt delNew Mexico 'l tùrna a mèt pé sö la tèra olFelix Baumgartner dòpo ès dientàt ol prim òm che 'l gh'è rìat a rómp ol mür del suòno. Per riàga l'è saltàt zó da ü balù aerostàtech riàt fìna 'n de la troposféra a piö de 39.000méter, isè l'à stabilìt ach ol nöf récord de sàlto col paracadüte.
    • aKaduna, inNigeria, öna bànda de làder e de delinquèncc la à dét in d'öna moschéa del pòst e la cópa fò piö de 20 persùne. De dré gh'è mia di rezù ligàde a la religiù, menimà 'l sömèa che i làder i völès vedicàs per cóme l'éra 'ndàcia a finì öna quach dè prìma, quàndo i è 'ndàcc in d'ü paìs del pòst per robà, ma la zét la s'è rioltàda e i à casài vià.
  • 14 de utùer: ol Papa Benedet XVI 'l proclàma 7 nöf sancc, tra chè-ce la gh'è laKateri Tekakwitha, la prìma sànta pelirósa de la céza catòlega.
  • 26 de utuber: l'ex prim ministerSilvio Berlüscun el vegna cundanaa in prim gradu a quatr'agn per frode fiscal.
  • 28 de utuber: ai eleziun regiunaisiciliann el vincc el candidaa delcentru-sinistraRosario Crocetta ma, per la prima völta in la sua storia, elMuviment 5 Stel l'è 'l prim partii, cun püssee del 18%. L'astensiun l'è del 53%.
  • 29 de utùer:
    • söl circuìto dePhillip Island olJorge Lorenzo 'l dientà campiù del mónt de laMoto Gp per la seónda ólta.
    • aNöa York 'l rìa la tempèsta Sandy che 'l làsa 5 milù de cà sènsa lüce, i se fèrma töcc i traspòrcc püblich, sùra de töt ol metró. Seràde fò töte i scöle, i müzèi, la sède del Onu, la bórsa deWall Street. I sità de Moonachie, Little Ferry e Carlstadt in delNew Jersey i è fìnide sotàqua e töcc i abitàncc i à dözìt lasà i sò cà dòpo che l'è egnìt fò 'l fiöm Hudson e gh'è pùra per öna centràl nücleàr. Ol presidèntBarak Obama l'à diciaràt dizastràcc i stacc de Nöa York e del Nöf Jersey. In töcc iStacc Ünicc i mórcc i è piö de 50.
  • 31 de utuber: el guvernu italian el dis de sì al taj di Pruvincc, che inscì passaran de 86 a 51, a partì del 2014. InLumbardia sparissen i pruvincc deCom eVares (tacaa insema), quela deLech (tacada aquela de Sundri),Munscia (che la turna aMilan, che la vegn unacità metrupulitana),Lod,Cremona eMantuva (tacaa insema).

Chi gh'è nassüü

[Modifega |modifica 'l sorgent]

Chi gh'è mort

[Modifega |modifica 'l sorgent]
Ann delsecol XXI
2001·2002·2003·2004·2005·2006·2007·2008·2009·2010·2011·2012·2013·2014·2015·2016·2017·2018·2019·2020·2021·2022·2023·2024·2025·2026·2027·2028·2029·2030·2031·2032·2033·2034·2035·2036·2037·2038·2039·2040·2041·2042·2043·2044·2045·2046·2047·2048·2049·2050·2051·2052·2053·2054·2055·2056·2057·2058·2059·2060·2061·2062·2063·2064·2065·2066·2067·2068·2069·2070·2071·2072·2073·2074·2075·2076·2077·2078·2079·2080·2081·2082·2083·2084·2085·2086·2087·2088·2089·2090·2091·2092·2093·2094·2095·2096·2097·2098·2099·2100
Utegnüü da "https://lmo.wikipedia.org/w/index.php?title=2012&oldid=1323982"
Categoria:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp