Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Naar inhoud springen
WikipediaDe vriej encyclopedie
Zeuke

Velaire nasaal

Van Wikipedia

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 'tMofers. Laeshie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


Develaire nasaal ofvelair naasklank is 'nemitklinker det in väöl gespraoke tale veurkump. 't Symboeal det bie 'tInternationaal Fonetisch Alfabet gebroek wuuertj is[ŋ].

Kènmirke

[bewirk |brón bewèrke]

De kènmirke vanne retroflexe nasaal zeen:

  • De meneer van oetspraok isocclusief, det mèntj det t'r wuuertj gemaak doordet de lóchstroum in 'tspraokkenaal wuuertj toegepaotj. Ómdet deze mitklinker ouch nasaal is, wuuertj de geblokkeerdje lóchstroum ómgelèdj dorenaas en is t'r 'nenasaal;
  • De oetspraokplaats isvelair, det inhèltj det t'r wuuertj oetgespraoke mitte baktóng taengen 't zaach verhieëmeldje;
  • Deartikulaasje is gewuuenlik stumhöbbendj, waat mèntj det destumbenj trille bieje oetspraok;
  • Hae is 'ne nasale mitklinker, waat mèntj det de lóch eweg kan kómme dore naas, zowaal ech allein dore naas (nasaal oetsjeijing) of dore naas en ouch de móndj;
  • Ómdet dees klank neet wuuertj gemaak door lóchstroum euveretóng, geldj de dichotomie van centraal taenge lateraal mitklinkers neet;
  • 't Lóchstroummechanisme is pulmonisch, det mèntj det de klank wuuertj gemaak door lóch die allein dore lónge en 't middereef wuuertj geduujdj, wie bieje meiste klenk.

Limbörgs

[bewirk |brón bewèrke]

In 't Limbörgs kump de bilabiale nasaal väöl veur, in alle dialekte. ie bieje angersonoranten in 't Limbörgs kan d'r verlingk waere wen de veuropkómmendje klinker 'ne klinker mitsleiptoean is ennen opvolgendje mitklinker 'nenobstruent is, wie inkrink [kr̥ɪ́ŋ̊:k] (hie is t'r ouch doorauslautverhärtung vannen obstruent döks stumloeas). Wen geine mitklinker völg is de palatale nasaal praktisch noeatj lank (juus wie depalatale nasaal); dit ómdet de velaire nasaal hie ummer 't gevolg is van verstoeating (vergeliekkrink [kr̥ɪ́ŋ̊:k] taengekring [kr̥ɪ̀ŋ]). De velaire nasaal is e gevolg vanne klankversjuving [ng] > [ŋg], mit auslautverhärtung nao [ŋk]; wo in 't Nederlandjs de [g] is aafgesleten is dae op 't Limbörgs bieje sleiptoean gebleven es [k] (vergeliek Limbörgsdink enzank mit Nederlandjsding enzang). De velaire nasaal is in 't Limbörgs 'n nasaal oetsjeijing. Gewuuenlik is de velaire nasaal stumhöbbendj in 't Limbörgs, behauveallofoon in stumloeas ómgaevinge.

Inne beginposiesje kump de palatale nasaal neet veur in Limbörgse irfwäörd en aaj lieënwäörd (entans veure meiste dialekte). Dit kump vanwaenge dñ allofonen oearsprónk dae allein inne midden en anen ènj van wäörd zich haet gególje. Waal kump t'r ininterjecties sómtieds veur ane begin van e waord.

Oetspraok nao posiesje
posiesjeIPAspèlling
begin([ŋɑˀ])(ngah)
tösse twieë klinkers['zɪŋə]zinge
allein anen ènj[tʊ̀ŋ]tóng
ènjcluster[bɑ́ŋ̊:k]bank
[brɪ̀ŋ̊k]bringk

De velaire nasaal kan waere gezeen es 'nen allofoon vannenalveolaire nasaal bie 'ne velaire kónteks:krink [kr̥ɪ́ŋ̊:k] /krɪ́n:(g)k/; wo me neet drek 'nen opvolgendje velaire klinker haet zów me 'm kónnen analyseren es /ng/ of /nɰ/:kring [krɪ̀ɲ] /krɪ̀ng ~ krɪ̀nɰ/. In hieël strikte zin vörmp t'r dus geifoneem inne Limbörgse dialekte. In taengestèlling toettepalatale nasaal is dees analysering aevel betrèkkelik zeldjzaam en wuuertj ane velaire nasaal meistes toch de staot van foneem toegekandj.

Juus wie bie de anger nasalen in 't Limbörgs wuuertj döks 'ne (zaachte) plosief oetgespraoke wen de nasaal wuuertj opgevolg door 'ne sibilant of fricatief.

 
Internationaal Fonetisch Alfabet
Mitklinkers
Plaats →
Meneer ↓
LabiaalCoronaalDorsaalLaryngeaal
BilabiaalLabiodentaalDentaalAlveolairPostalveolairRetroflexAlveolopalataalPalataalVelairUvulairGlottaal
Nasaal       m       ɱ       n       ɳ       ɲ       ŋ       ɴ
Plosiefp      bt      dʈ      ɖc      ɟk      gq      ɢ       ʔ
Sibilants      zʃ      ʒʂ      ʐɕ      ʑ
Fricatiefɸ      βf      vθ      ðɹ̝̊      ɹ̝ç      ʝx      ɣχ      ʁh      ɦ
Approximant       β̞       ʋ       ɹ       ɻ       j       ɰ       ʁ̞
Tik       ɾ       ɽ
Tril       ʙ       r       ʀ
Lateraal approximant       l       ɭ       ʎ
Lateraal fricatiefɬ     ɮʎ̥˔  ʎ̝
Klinkers
VeurCentraal-veurCentraalCentraal-achterAchter
Toei      yɨ      ʉɯ      u
Bao toeɪ      ʏɪ̈      ʊ̈ɯ̽      ʊ
Toe-middee      øɘ      ɵɤ      o
Midde      ø̞əɤ̞      
Aop-middeɛ      œɜ      ɞʌ      ɔ
Bao aopæ       ɐ       
Aopa      ɶä      ɒ̈ɑ      ɒ
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Velaire_nasaal&oldid=459940"
Categorieë:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp