Servië besteit oet drei gebeedsdeile:Klein-Servië, 't centraal deil vaan 't land, boe Serviërs hiel sterk in de mierderheid zien,Vojvodina, e gebeed in 't noorde mèt väölHongare en ander etnische minderhede, enKosovo, e gebeed in 't zuije mèt 'n sterk euverwegend Albanese bevolking. Kosovo en Vojvodina zien otonoomprovincies (Servisch:autonomna prokrajina, miervoudautonomne prokrajine), die politiek zelfbestuur höbbe. Kosovo, sinds 't ind vaan deKosovo-oorlog bestuurd door de internationaal gemeinsjap, heet ziech intösse oonaofhenkelek verklaord (zuug ouch oonder).
Alledrei deile vaan Servië zien verdeild in distrikte: 18 in Klein-Servië, 7 in Vojvodina en 5 in Kosovo. De Servische naom veur dees distrikte isokrug, miervoudokruzi. De distrikte zien wijer oonderverdeild ingemeintes, (Servischopština, miervoudopštine). Daovaan zien 'rs 108 in Klein-Servië, 54 in Vojvodina en 30 in Kosovo.
Wie de ganse westelekeBalkan is Servië etnisch erreg complex. Dit hingk same mèt de complexe historie vaan dees regio. De indeiling vaan Servië in drei stökker, zuug bove, is ouch gebaseerd op de etnische situatie. In Klein-Servië leve euverwegendServe; daoneve gief 't dao ouchRoma-zigeunders enWalache (Roemene). In de regioSandžak, tege de grens mèt Bosnië en Montenegro, leve väölBosniërs.
Kosovo is sinds jaor en daag al euverwegend doorAlbaneze bewoend. Bij devolkstelling vaan1981 waor dat nog good 80%, meh allewijl ligk dat aontal wel euver de 90%, umtot nao de Kosovo-oorlog väöl lui oet etnische minderhede - Serve, Roma, Bosniërs,Gorane (islamitische Bulgare/Macedoniërs) - gevlöch, geëmigreerd of verjaog zien. In e paar aongrenzende gemeintes in Klein-Servië vörme Albaneze trouwes ouch de mierderheid.
Vojvodina is sinds iewe etnisch hiel boont. Serve zien hei nog ummer de groetste gróp, meh in 't noorde höbbe deHongare de mierderheid (in eder geval de relatief mierderheid). Ouch leve dao väölSlowake,Kroate, Roma-zigeunders enJoede.
De belangriekste taol is Servisch, ein vaan de standaarde vaan 'tServokroatisch. 't Kin in Latiense of Cyrillisch lètters gesjreve weure, meh 't Cyrillisch sjrif euverhiers. 't Bosnisch en Kroatisch zien praktisch aon 't Servisch geliek. Servisch is de einege offesjeel taol in Klein-Servië en ein vaan de väöle in Vojvodina. In Kosovo is allein Albanees offesjeel; de jóng generatie sprik gei Servisch mie. In Vojvodina zien neve 't Servisch 'tHongaars, 't Kroatisch, 'tRusyn, 'tSlowaaks en 'tRoemeens es offesjeel taol erkind.
De Serve belije de Servische variant vaan deOesters-Orthodoxe Kèrk. Hei-in zit daan ouch 't wezelek versjèl mèt de Kroate (katheliek) en de Bosniërs (islamitisch). Neve de Bosniërs zien ouch de Gorane en de mieste Albaneze islamitisch. Boete de Kroate zien de Slowake en de Hongare ouch katheliek. 't Gief ouch Slowake dielutheraans-protestants zint.
Serve is e woord wat feitelek identiek is aonSlave,Slowake enSlovene, 'ne naom die de mieste Slavische volker veur ziech gebruke. Volges Griekse historische brónne trókke de Serve in522 oet deLausitz in 't modern Oos-Duitsland (allewijl woengebeed vaan de Sorbe). In622 vele de Serve 't Grieks woengebeed vaan 'tByzantiens Riek in; tot in deveertiende iew mote dao Servische taoleilen bewaord zien gebleve. In de duuster iewe daonao is neet väöl bekind vaan de Servische historie: 't volk waor oonderhureg aonConstantinopel. In1180 verkraog 't oonaofhenkelekheid; dit Servisch riek bleef bestoon tot ind veertiende iew. In1389 voont deSlaag bij 't Merelveld plaots, boebij de Törke de Serviërs versloge. Dit momint is erreg belangriek in 't bewöszien vaan 't Servisch volk. De kómmende iewe is Servië aofhenkelek vaan 'tOsmaans Riek, daan is 't integraol deil devaan, daan is 't 'nvazalstaot.
Servië vaan 1878 tot 1912Servië in 1913
Es 't Osmaans Riek op d'n doer verzwak koume de Serve in opstand. In1804 vinde de ierste vrijheidsoorloge plaots. Nao de eindeuverwinning in1867 weurt in1878 't land 'n oonaofhenkelek voorstedóm; in1882 e keuninkriek. Dit Servië waor belangriek kleinder es de modern staot. In dezelfde iew oontstoonte op dees meneer ouchRoemenië,Bulgarije enGriekeland. In1912 en1913 voonte de twieBalkanoorloge plaots. Heibei kraog 't Servisch riek hiel väöl gebeed debij; dit Servië umvatde ouch nog 't modernMacedonië meh (nog) neet Vojvodina.
Aon 't begin vaan deIerste Wereldoorlog veel deDonaumonarchie Servië binne, en de res vaan d'n oorlog waor dit land centrum vaan gevechte op 't Oesfront; oeteindelek verloor 't land neet minder es e daarde vaan zien bevolking. Wie Duitsland, Oosteriek en Turkije d'n oorlog verlore hadde woort 't Servisch riek sterk oetgebreid mèt Oosterieks gebeed en mètMontenegro. Vaanaof1929 góng dit keuninkriekJoegoslavië heite. Vaanaof1941 stoont Joegoslavië aon de zij vaan de Asmachte. Dit bewind leide in Servië tot groete opstande, die door e bombardemint op Belgrado oonderdrök woorte. Oeteindelek woort Joegoslavië op eige krach bevrijd door de partizanebeweging oonderJosip Broz Tito.
Allewel tot de Serve altied de dominante bevolkingsgróp waore gewees in Joegoslavië woorte door alderleij maotregele vaan de hand vaan Tito, 'ne Kroaat, gezörg tot gei volk 't ander kós euverhierse. Mèt de machseuvernaome vaanSlobodan Miloševic ind jaore tacheteg begós 't Servisch nationalisme evels weer de kop op te steke. Ouch in ander deilstaote begós dit nationalisme op te koume. In1991 veel Joegoslavië oeterein; allein Servië en Montenegro bleve in de unie. Dit land neump me somsKlein-Joegoslavië. Oonder Miloševic veurde de Serve 'n aggressief bewind: de etnische Serve in Kroatië en veural Bosnië veurde groete vereuveringsoorloge, die oetindelek in1995 tot 'n ind gebrach woorte. In1998 begós de oorlogveuring in Servië zelf, wie 't leger op las vaan Miloševic de Albaneze oet Kosovo verjoog. Nao weke vaan lochaonvalle door deNATO trók 't leger ziech trök. Sinstoen woort Kosovo door de internationaal gemeinsjap bestuurd; 't waor alleinde jure Servisch gebeed.
In2000 woort Miloševic mèt 'ne volksopstaand aofgezat. Heimèt woort Joegoslavië es ein vaan de lèste len in Europa 'ndemocratie. De oonaofhenkelekheid vaan Montenegro kaom noe ouch weer aon de orde, en in2003 woort Joegoslavië definitief opgeheve. Op las vaan de internationaal gemeinsjap bleve de len toch bijein oonder de naomServië en Montenegro. Dit land waor gei succes. In mei2006 woort in Montenegro erifferendum oetgesjreve euver oonaofhenkelekheid. Dit woort zjus gewónne door de veurstenders vaan oonaofhenkelekheid. Op3 juni 2006 verklaorde dit land ziech oonaofhenkelek vaan Servië; erkinning, ouch vaan Servië, volgde in de weke denao. Minder gemekelek waor de verhaajding mèt Kosovo. De Albanees meerderheid in 't gebeed wunsde al sinds jaore de oonaofhenkelekheid vaan Servië. Op17 februari2008 verklaorde de assemblee vaan dit territorium ziech oonaofhenkelek; in de maond daonao höbbe einege tientalle len dat erkind (boe-oonder Nederland, 't Belsj, Duitsland en de VS). In Servië zelf, en zeker ouch oonder de Servische bevolking vaan Kosovo, woort dit es 'oonwètteg' aongevochte. Um 't veurtdore vaan de controvers en zeker ouch door de steun van Rusland aon Servië bleef erkinning door de Vereinegde Naties oet.
