Dit artikel is gesjreve (of begós) in 'tKlummesj. Laeshie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
DeMiddeliewe is de periode tösje 't einde van deRomeine in d'n 5e iew naoChristus tot 't begin van de godsdeensoorloge van de 16e iew. 't Is veural d'n tied woeë-in 'tChristendom de dominantiereligie inEuropa woert en deIslam inArabië ontsjtong en groeët woort. De Middeliewe is op zich 'ne vraeme naam: d'r tied tösje twieë tiedperke. In 'tIngelsjthe Dark Ages of de dónker iewe. Dizze naam had d'r aan biegedrage dat de Middeliewe 'n negatief beteikenis krege. 't Waor zoegenaamd d'r tied woeë-in niks nöttigs is gebeurd, d'r tied tösje de groeëte Romeine en d'n tegewoordige tied. Zoëwie väöl dinger, is dit neet waor. In de Middeliewe wert de sjtaatkundige basis gelag veur 't hudig Europa, de heróntdekking van ouw weitensjap (Pythagoras,Archimedes) en 't beginne van nuje (Isaac Newton,Galileo Galilei), 't ontsjtaon van allerlei instituties,universiteite, vriehede van börgersj, belangrieke agrarische óntwikkelinge (driesjlaag sjtèlsel, d'rploog) die d'r explosieve gruj van de bevolking nao deZjwarte Doeëd ofPes van1348 meugelik makde.
