Dit artikel is gesjreve (of begós) in 'tMofers. Laeshie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
Jodium.
Jodium ofjood is e sjemisch element mit 't symboealI en 'tatoeamnómmer 53. 't Element behuuertj toete groep vannehalogene. Es inkelveljige stof kump 't element, juus wie de anger halogene, veur inmolecule van twieë jodiumatome (di-jood, I2).
In e mingsel vanwater enethanol wuuertj jodium opgelos gebroek veur 't óntsmètte van wunj bie operaties. 'n Variant hievan ispovidonjood;
Thyroxien, e jodiumbevattendj sjildjkleerhormoon, wuuertj gebroek inne genaeskónde, aevenes intraveneus en intrathecaal röntgencontrasmiddele;
Bie sjummel- en gisinfecties wiesporotrichoos ('n sjummelinfectie vanne hoed enne lymfevater) bliekkaliumjodied dergelike infecties effectief te kónne bestrieje;
Ouch kónne joodtablette (kaliumjodied, KI) aan luuj in e kernrampgebied waere gegaove. KI verhinjertj det 't lief radioaktief jood opnump det in 't rampgebied veurkump dore joodopnaamcapaciteit vanne sjildjkleer te verzäöjige;
In 't zaat kaliumjodied vindj jodium toepassing inne fotografie bie 't óntwikkele van foto's;
Wolfraamjodied wuuertj gebroek ingleujlampe veure gleujdraod baeter bestandjt e make taenge hoeag temperature;
Stikstoftrijodied is 'n hieël instabiel explosief. 't Is te gevieërlik veur te waere toegepas;
t'r Preventie vansjildjkleerhypertrofie wuuertj aankeukezaat 'n klein wieväölheid aan jodied toegeveug. Dit zaat wuuertjjozo, joodhajendj zaat geneump. Aevel is ouchnezo, veur luuj te kónne laote keze veur zaat zónger jood. Aanbekkerszaat det wuuertj gebroek in wègk is get mieë jood (50-65 kaliumjodied de kilogram zaat) toegeveug es aan jozo (50 mg kaliumjodied de kilogram zaat). 't Veujingscentrum stèltj det veur 'ne vólwassenen ederen daag 150 toet 300 microgram jood nuuedig is veurstruma te verkómme; veur kinjer gelje leger dosise;
Wen 'n jodiumoplossing en 'n zètmaeloplossing (stiefsel) waere samegeveug óntstaon jood-zètmaelamylooscomplexe, die zich kènmirke door 'n blaw kluuer. Zoea wuuertj jood gebroek es 'nen indicator veurzètmael;
Bie luuj kan 'n sjildjkleeraafwieking waeren óngerzóch middels 't inbringe van 't radioisotoop131I.
