Dit artikel is gesjreve (of begós) in 'tMestreechs. Laeshie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
Jacques Chirac
Jacques René Chirac (Paries,29 november1932 -26 september2019) waor 'ne Franse politicus. Heer is 't bekindste door zie presidentsjap, 'n functie die heer tösse 1995 en 2007 bekleide. Heer waor lid vaan deUMP en volgdeFrançois Mitterand op. Zien politiek waor conservatief en weurt in Franse kringe dèks esgaullistisch aongemerk.
Nao 't lyceum góng heer in1951 studere aon 't prestizjeusInstitut d'études politiques de Paris, boe heer in1954 aofstudeerde. In dee studie zaot ouch 'ne cursus op deHarvard-universiteit, boemèt heer 'n veur Franse oongebrukeleke kinnis vaan 'tIngels verkraog. Ouch studeerde heer aon 'n militair academie; officier moch heer evels neet weure umtot heercommunistische sympathieë had.
In de jaore zesteg woort heer 'ne gaullis. Op aonraoje vaanGeorges Pompidou stèlde heer ziech in1967 kandidaat veur deAssemblée Nationale. Vaanaof1972 waor heer minister, iers vaan landbouw, later vaan Binnelandse Zake en tenslotte in1974 premier. In1977 woort heer börgemeister vaan Paries, wat heer tot1995 bleef. In de late jaore negeteg kaome corruptiesjandaole oet zienen tied es börgemeister bove water.
In1995 versloog heer socialisLionel Jospin in de race um 't presidentsjap. In2002 herhaalde heer dat; daan woort heer euvereges door 'n wetsverandering meh veur vief jaor gekoze.
Datzelfde jaor kaom heer negatief in 't nuits door achkernprove bij 't onbewoendatolMururoa in deStèlle Oceaan. InPapeete opTahiti braoke relle oet en väöl politici kierde häöm de rögk touw. Ouch oontstoont e langdureg conflik mètNederland euver 't Nederlands drugsbeleid. Ein en aander zörgde veur boycotte door consuminte.
In2002 woort 'r mèt euvermach herkoze. Jospin, obbenuits de socialistische kandidaot, haolde neet ins de twiede verkezingsrunde. In plaots daovaan mós 'r 't opnumme tege d'n extreem-rechseJean-Marie Le Pen, dee 'r mèt gemaak versloog. Tijens festiviteite op14 juli2002 euverleefde heer 'nen aonslaag.
In de binnelandse politiek heet Chirac e gemaoteg beleid geveurd, wat soms in contras stoont mèt 't oetsgesproke rechs profiel vaan zien premiers. Critici neumde häöm 'ne "kameleon" en e "windvaan" umtot heer zien polletiek zouw aofstumme op wat häöm good oetkaom. In de boetelandse politiek waor heer wie zien veurgengers 'ne groete veurstander vaan deEuropese Unie. 't Verwerpe vaan de Europese Constitutie in2005 brach daan ouch sjaoj touw aon zien prestiesj. In2003 naom heer sterk stèlling tege d'n oorlog in Irak.
Op16 mei2007 woort heer opgevolg door ziene partijgenootNicolas Sarkozy. In de jaore nao zien aoftrejje kraog heer mèt gezoondheidsprobleme te make. In2011 woort heer tot twie jaore cel veurweerdelek veroerdeild, um corruptie die heer in zien functie es börgemeister vaan Paries zouw höbbe begaange.
