Gambia is e land inwestelek Afrika, aon deAtlantische Oceaan. 't Land besteit oet 'ne mer inkel tientalle kilometers breie stroek land vaan e paar hoonderd kilometer lengde um deGambia-reveer en weurt boete de kös gans umslote doorSenegal. Gambia is 't kleinste land op 't vasteland vaan Afrika. Hoofstad isBanjul, mehSerekunda is väöl groeter, feitelek de einege stad vaan beteikenis in 't land.
Gambia weurt bewoend door e groet aontal versjèllende volker, behurend bij de Niger-Kongo-A-volker, woevaan deMandinka (42,3%) 't groetst is. Daonao volge deFulbe, deWolof en deDiola. Zeker 95% vaan de bevolking ismoslim; 't groetste deil vaan de res weurt oetgemaak door dechristene. Conflikte tösse de religies koume neet veur en in Gambia zien zoewel christeleke es islamitische fiesdaog officieel.
Gambia, wat tot 'tRiek vaan Songhai enGhana behuurd heet, weurt veur 't iers geneump inArabische brónne vaan oet denegende entienden iew. Veur de Arabiere waor 't e gebeed woe ze, via 'n handelsroute door deSahara euverTimboektoe,slaove,goud enivoor vaandan haolde. Wie in devieftienden iew dePortugeze bij 't land aonkaome waor 't oonderdeil vaanMali. De Portugeze begóste hei handelsposte op te riechte en koloniseerde 't land um de reveer. Ze gaove 't de naomgambia, wat "(ruil)handel" beteikent.
In1588 woort de kolonie aonIngeland verkoch; oonderJames I begós me vaan hoegerhaand mèt de exploitatie. Tösse1651 en1661 waor de Gambia inPoolse han. Deachtienden iew waor 'nen tied woe-in de Ingelse en deFranse um de hiersjappij in 't gebeed strijde; bij 'tVerdraag vaan Versailles (1783) kaom 't gebeed um de Gambia-revier aon 'tVereineg Keuninkriek en de res, Senegal, aon Fraankriek. De grenze vaan allewijl laoge toen al bekans vas.
In1889 woort Gambia 'nkroenkolonie. Dit bleef 't tot 't land in1963 zelfbestuur kraog en in1965 gans oonaofhenkelek woort. Tot1970 waor de Gambia ekeuninkriek mèt de Britse keuningin aon 't hoof, daonao woort 't 'n rippubliek. Gambia waor ein vaan de ajdste en stabielste Afrikaansedemocratieë tot in1994 'necoup oonderYahyah Jammeh dao 'n ind aon maakde. Sinds deen tied woort 't land mie es twinteg jaor laank dictatoriaol geregeerd.
In december2016 góng Jammeh toch tot ope presidentsverkezinge euver, die heer verloor vaan oppositiekandidaotAmada Barrow. In de weke daonao weigerden 'r d'n oetslaag te erkinne en bleef 'r zitte. Nao e paar weke vaan vergeefsen diplomatieken drök góng 'n coalitie vaan Wes-Afrikaanse len tot 'n militair interventie euver um Barrow esnog te installere.
