Dit artikel is gesjreve (of begós) in 'tNuts. Laeshie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
Film haet versjillende beteikenisse. In de ieësjte plaatsj is 't ein dun läögske of velke.In defotografie is 't eine väöl gebroekde term.
In decinematografie git 't euver vasgelagde bewaegende beilde, gemak doer deinwirking va leech op ein veur leech geveulige laoëg op ein lang filmsjtraoëk, dae doer de filmcamera rolt tiedens 't opnumme.
D'r zunt versjillende genres, wie degeluidloeze film. De cinematografie is de filmkuns.'n Film weurt gereigisseerd doer 'neregisseur, mer ouch deproducer haet get te zègke euver de realisatie van 't eindproduk.
De örsjte poginge öm vat te kriege op wat in cinema's waoërt vertuuënd, verleep via Katholieke vereniginge en instanties. Later waoërte plaatsjeleke regels opgesjtèld. Wie die regels leidde töt 'n hoeëg belasting en 'n toegangsverbod vör de jeugd, organiseerde de bioscoophouders zich in 'ne Boond.In1924 richde de Limburgse enBrabantsegemèngdes 'n gezamenleke käöringsinstantie op. Films die neet goodgekäörd waoërte waore in gaans Limburg en Brabant neet te zieë. In1929 besjlaoëte de bioscoophouders öm ooch neet-goodgekäörde films te drieje. D'r örsjte dae dao laestighèèd mèt kreeg waorJan Hendrik Martens, èègenaer van 'tLuxor inZitterd. Wie ooch ander bioscoophouders vör 't gerech gesjlèpd waoërte sjlaoët d'r Boond väöl Limburgse bioscope.
Op 24 oktober1929 dwong d'rpremierRuys de Beerenbrouck de partieje roond de taofel en die gesjprekke leidde töt 'n compromis in de vörm van de oprichting van 'n Katholieke filmcentrale, die de films gong naokäöre en 't verbod op bioscoopbezeuk vör jongere waoërt ingetrokke. De probleme waore groeëtendeels van de baan, mae bleve hie en dao nog get naosöddere. Eind 1929 koesBerger, d'rbörgemèèster van Venlo, nèèt versjtoeë dat in d'r cinema d'rFraanse filmLa sirène des Tropiques mètJoséphine Baker in de hoofdrol, te zieë waor.
Thunnis van Oort - Film en het moderne leven in Limburg. Het bioscoopwezen tussen commercie en katholieke cultuurpolitiek (1909-1929).Maaslandse Monografieën 70.ISBN 9789087040152
