Movatterモバイル変換

Naar inhoud springen

2005

Van Wikipedia

2002 -2003 -2004 -2005 -2006 -2007 -2008

2005 (MMV) waor egewoen jaor wat begós op 'ne zaoterdig op deGregoriaanse kalender. In deChinese astrologie waor 't e Jaor van de Haon.

Gebäörtenisse

[bewirk |brón bewèrke]

Jannewarie

[bewirk |brón bewèrke]

1 -Luxemburg weurt veurzitter vaan de EU.
9 - In dePalestiense Autoriteit weure presidentsverkezinge gehawwe. Ze weure gewonne doorMahmud Abbas.
20 -George W. Bush weurt ingezwore veur zien twiede regeerperiood.
23 -Viktor Joesjtsjenko weurt beëdeg es president vaan deOekraïne.
31 - InIrak vinde de ierste parlemintsverkezinge sins 't bewind vaanSaddam Hoessein plaots.

Fibberwarie

[bewirk |brón bewèrke]

7 - InD'n Haog begint 't percès tege de zoegenaomdeHofstadgróp, e terroristisch verboond.
14 - DeLibanesen ex-premierRafiq Hariri weurt vermaord mèt 'nen otobom.
14 - De videowebsiteYouTube weurt gelanceerd.
16 - 'tProtocol vaan Kyoto treujt in wèrking.

Miert

[bewirk |brón bewèrke]

2 - 't Noorde vaanNederland weurt getróffe door oetzónderlike snieval.
12 -Karolos Papoulias weurt prizzedent vaanGriekeland.
26 - Bij 'nen attentaat 'n christelike wiek in deLibanees houfstadBeirut, de derde deze maond, koume vief minse um en weurt e febrik is de as gelègk.Syrië weurt devaan besjöldeg opdrach te höbbe gegeve.
28 - 'n nuiziebeving veur de kös vaanSumatra zörg veur groete angs veur 'n nui vloodgolf, die evels oetblijf.
31 - DeAmerikaanse comapatiënte Terri Schiavo, boe-euver twie weke laank e debat tösse conservatieve en progressieve heet geweujd, stèrf.

April

[bewirk |brón bewèrke]

2 - 't Partijcongrès vaanD'66 ratificeert 'tPaosakkoord boemèt 'tKabinet-Balkenende II blijf bestoon.
6 - De sjtudent Tom van Erp oetHoublierik, dae saer eine daag woort vermies, ies doad gevónge inBerg (Sint-Odiliënberg). Euver de doadsoorzaak ies nog nieks bekènd.
6 - DeKoerd Jalal Talabani weurt door 't parlemint tot president vaanIrak beneump.
8 - PausJohannes Paulus II weurt begrave.
8 -Leon Frissen weurt door de vertrouwescommissie vanProvinciaal Sjtaote veurgedrage es opvolger vangouvernäör Berend-Jan van Voorst tot Voorst.
9 -Prins Charles vanGroat-Brittannië trouwt inWindsor mètCamilla Parker Bowles.
19 - D'nDuitse kardinaal Joseph Ratzinger weurt beneump tot PausBenedictus XVI
23 - InKèrkraoj eupent 'tGaiaPark, d'n ierste Limburgse zoo, zien deure.

Mei

[bewirk |brón bewèrke]

8 - DeAmerikaanse presidentGeorge W. Bush gedènk op 't Amerikaans kèrkh'f inMergraote 't ing van deTwiède Waereldoorlog in Europa, 60 jaor geleje.
21 - Naotot bij verkezinge inNoordrien-Wesfale deSPD veur de zoeväölste kier achterein verslaoge is kondeg d'nDuitse boondskanseleerGerhard Schröder veur 'tnaojaor vaan 2005 nui verkezinge aon.
24 - KeuninginBeatrix bezeuk in 't kader van häör 25-jaorig regeringsjubileum de provincieHollesj Limburg en deit daobieMestreech,Sumpelveld enKèrkrao aan.
25 - 't Weurt bekènd datSteve Stevaert de nujegouverneur vanBelsj Limburg zal were. Hae volgHilde Houben-Bertrand op.
29 - DeFranse bevolking verwèrp in ereferendum deEuropese Constitutie.

Juni

[bewirk |brón bewèrke]

1 - 'tNederlands volk verwèrp in ereferendum mèt e mierderheid vaan 61,6% 't Tractaat veur deEuropese Constitutie.
14 -Popstaar Michael Jackson weurt vrijgesproke vaan aonranding vaan kinder.
20 - InLibanon weure de parlemintselecties door de anti-Syrische partije gewónne.
23 - De sociaol nuitssiteReddit geit vaan start.

Juli

[bewirk |brón bewèrke]

2 - Popartieste vaan naom confrontere deG8-top inEdinburgh mèt neugeconcerte euver de ganse wereld, die oonder de naomLive 8, 'n verwiezing naoLive Aid in de jaore tachteg, weure gehawwe. 't Is de groetste popmanifestatie oets.
7 - 't Centrum vanLonde weurt getroffe door 'n serie terreuraansjlaeg, woabie explosies inmetrosjtasies plaatsvinge en 'n dubbeldekbus óntplof. De aansjlaeg zouwe zin opgeëis door 'n aanAl-Qaedah gelieerde organisatie.
9 -Sjutterie St. Catharina oetRooj wint 'tOLS ("d'n Aoje Limburger") inWèssem.
10 - InKirgizië vinge presidentsverkezinge plaats. Volges peilinge zou interim-presidentKurmanbek Bakijev, dae aantraoj naodat presidentAskar Akajev in mièrt in 'n revolutie waor verjaag, mèt 'n groate mièrderheid gewonne höbbe.
12 - 't OtoconcernNedCar inBor kundeg aon 668 amplojees te goon oontsloon.
PrinsAlbert II bestieg d'n troen vaanMonaco.
16 - Bie 'ne zelfmaordaansjlaag in de buurt van 'ne moskee inMoussayeb (Irak) kómme minstes 90 luuj um.
16 - 't Zesde deil vaanJ.K. Rowling häörenHarry Potter-cyclus versjijnt.
18 - DeFanfaar Eensgezindheid oetBrach prolongeert häöre waereldtitel in de Concertaafdeiling op 'tWaereld Muziek Concours inKèrkrao.
21 - In Londe veende obbenuits attentaote op de metro plaots. Deeskier valle gein doeje.
23 - In deEgyptische baadplaotsSjarm-al-Sjaich valle bij nachtelike attentaote tientalle doeje.
24 - D'nAmerikaanse fietsrenner Lance Armstrong wint veur de zevende kièr deRunde van Frankriek.
26 -Mohammed B. weurt door de rechbank in Amsterdam veroordeild totleveslang gevangenissjtraof vanwege de maord opcineas en columnisTheo van Gogh.
29 - D'n in2003 oontedekdeniesdwerg 2003 UB₃₁₃ bliek groeter te zien esPluto en telt daomèt es de tiendeplaneet vaan 'tZonnestèlsel.
29 - In de Nederlandse provincie Limburg zörgónwaer en zjwoarerege veur väöl euverlas.

Augustus

[bewirk |brón bewèrke]

3 - DeSurinaamse presidentRonald Venetiaan weurt obbenuits tot president gekoze.
11 - DeZittertse polsstokhoegspringer Rens Blom springk euver 5 meter 80 en wint daomètgoud op de Wereldsjampioensjappeatletiek inHelsinki.
23 - 't Oontruime vaan deGazastroek doorIsraël löp op z'n ind.
23 - Nao heftegeregeval in deAlpelen kump dao 'n oongekinde watereuverlas op geng.
29 - D'n extremenOrkaon Kathrina riech in en umNew Orleans enorm sjaoj aon.
29 - De ierste aoflievering vaanPrison Break weurt opFOX oetgezoonde.

September

[bewirk |brón bewèrke]

7 - D'nHaogsen tribbenaol verbeit 't sjikke vaansubsidie aon de strèng-christelike SGP, umtot häör statute vrouwlui es volwierdeg lid oetslete.
10 - TennissterKim Clijsters wint heur iesteGrand Slam tittel. Ze versluit de FranseMary Pierce inne fenaal vanneUS Open.
18 - InDuitsland weure verkezinge gehawwe, die de regierende partije wel verleze, meh deCDU-CSU laank neet zoe'n groete wins geve es verwach; 'n regiering vaan CDU-CSU mèt deFDP is neet meugelik.
20 - In deTroenreej vaan 2005 kundeg 'tKabinet-Balkenende II o.m. lasteverleechting t.b.v. veural de midde-inkoumes aon.
24 - De nuien orkaan Rita riech neet de sjaoj aon, die väöl lui gevreis hadde, nao orkaan Kathrina. Wel löp New Orleans obbenuits oonder.
24 - OpAroeba weure de verkezinge gewónne door de regerendeMEP.
26 - De Nederlandse baankABN-Amro nump häörenItaliaanse bransjgenoetBanco Antonveneta veur 8 miljardeuro euver.

Oktober

[bewirk |brón bewèrke]

4 - DeEU besluut de oonderhandelinge mètTörkije euver touwtrejjing te beginne.
5 - De Nederlandseminister vaanBoetelandse Zake Ben Bot gif touw tot de invasie vaanIrak in2003 e verkierd besluut waor.
7 - Naotot hun club is umgeduip inRed Bull Salzburg riechte koej voetbalfansSV Austria Salzburg obbenuits op.
8 - 'nEerdbeving vaan 7,6 op deSjaol vaan Richter riech in noordelikIndia enPakistan enorm sjaoj aon en veroorzaak doezende doeje.
10 -Angela Merkel geit 'n coalitie vaanCDU enSPD leie en weurt daomèt de ierste vruiwlike kanseleerse vaanDuitsland.
19 - 't Precès tege de veurmaolegenIraaksen dictatorSaddam Hoessein begint inBagdad.
22 -Orkaon Wilma kump inMexico aon land.
27 - Bie 'ne brand in 'ngevangenis opSjiphol kómme 11 gevangene um.
27 - 't Weurt bekènd dat op4 juli 2006 'n etappe van deTour de France zal finishe inValkeberg.
29 - Bij 'n serie attentaote inDelhi,India, valle 70 doeje.

November

[bewirk |brón bewèrke]

2 - Twie daog nao de maord op de verdachten avvekaotEvert Hingst weurt noe ouch de crimineelJohn Mieremet geliquideerd.
7 - Nao daog vaan relle in Franse veurstei stèlt deFranse premier Dominique de Villepin 'nenaovendklok in.
9 - In deJordaonse hoofstadAmman weure drei suïciedaonvalle gepleeg, mèt 57 doeje tot gevolg.
9 - DeESA-ruumdesondeVenus Express weurt gelanceerd. Ze zal dedampkrink vaanVenus goon oonderzeuke.
15 -Israël en dePalestijnse Autoriteit höbbe 'n akkaoërd bereikt uvver 't äöpene van de grens tusje d'rGazastrook enEgypte vör goedere- en personeverkieër.
21 - D'nIsraëlische premier Ariel Sharon brik mèt zien partij, deLikud-partij, veur 'n eige partij op te riechte, en beit bij de president 't oontslaog vaan de regering aon.
22 -Angela Merkel weurt ingezwore esbóndskanseleerse vaanDuitsland. Ze weurt de ierste vrouw en mèt 51 jaor bovedeen de jóngste persoen oets in die positie.
25 - InLimburg en groete ander deile vaanVlaandere enNederland zörg aonzeenlikesnieval veur 'ne groete chaos in 't opebaar leve, wie verstopde weeg en gehinderdtreinverkier.
26 - De Nederlandsenturner Yuri van Gelder weurt inMelbourne wereldkampioen turne; heer is d'n ierste Nederlander in 102 jaor dee dat presteert.

December

[bewirk |brón bewèrke]

10 - De Limburgse wiskóndigeIngrid Daubechies óntvungk deGouwe Penning van deKeuninklike Vlaomse Academie van Bèlsj veur Weitesjappe veur heur biedraag tot dewavelet theorie.
10 -Wouter Bos, leismaan vaan dePartij van de Arbeid, maak op 't partijcongrès bekind tot heerpremier wèlt weure.
11 - In 'tBrits stedsjeHemel Hempstead te noorde vaanLonde vluig door 'n explosie 'n oliedepot in brand, wat 'nen enormen brand tot gevolg heet.
16 - DeEU bereik e veurluipeg akkoord euver de begroeting.
23 - DeNederlandse zakemaanFrans van Anraat weurt weges levering vaan gifgaas aonSaddam Hoessein tot 15 jaor gevaangenis veroordeild.
24 - 'n Breuk in 'n wermwaterleiing zörg inRotterdam veur groete chaos.
25 -Tsjaad verklaortSoedaan d'n oorlog, umtot Soedaan rebelle in Tsjaad zouw steune.

Nobelprieze

[bewirk |brón bewèrke]

Natuurkunde:
- Roy J. Glauber "um zien bijdraag aon de kwantumtheorie vaan optischecoherentie."
- John L. Hall enTheodor W. Hänsch "um hun bijdrage aon de oontwikkeling vaanlasergebaseerde percisiespectroscopie, boe-oonder de optische frequentiekamtechniek."
Sjemie:Yves Chauvin,Robert R. Grubbs enRichard R. Schrock "um de oontwikkeling vaan demetathesemethode in de organische synthese."
Geneeskunde:Barry Marshall enRobin Warren "um hun ontdèkkng vaan de bacterieHeliobacter pylori en häör rol ingastritis enmaogzweer."
Literatuur:Harold Pinter "dee in zien speule de aofgroond oonder daogelekse wawwel oonthölt en doorgaank door de geslote deure vaan de oonderdrökking aofdwingk."
Vrei: 'tInternationaol Atoomergieagentsjap (IAEA) enMohammed ElBaradei "um hun inspanninge um te veurkoume totkernenergie weurt gebruuk veur militair doele en um te zörge tot kernenergie veur vreidzaam doele op de veilegs meugeleke meneer weurt gebruuk."
Economie:Robert Aumann enThomas Schelling "veur 't oetbreie vaan us begrip vaan conflik en samewèrking doorspeultheorieanalyse."

Persoen vaan 't Jaor

[bewirk |brón bewèrke]

De Gooj Samaritaone (Bono,Bill Gates enMelinda Gates)

Films

[bewirk |brón bewèrke]

Brokeback Mountain

Gebore

[bewirk |brón bewèrke]

26 juni -Alexia van Oranje-Nassau, prinses vaan de Nederlen

Gesjtorve

[bewirk |brón bewèrke]

14 fibberwarie -Rafiq Hariri,Libanese politicus (90, otobom)
15 miert -Lou de Jong,Nederlandsen historicus (90)
2 april -Paus Johannes Paulus II (84)
6 april - PrinsRainier III vanMonaco (81)
26 juni -Jan Notten,Valkebergsen dialectoloog (70)
27 juli -Marten Toonder, Nederlandse (sjtrip-)sjriever en illustrator (93)
31 juli -Wim Duisenberg, Nederlandsen econoom, bankeer en politicus (70)
1 augustus -Fahd bin Abdul Aziz, keuning vanSaoedi-Arabië (83-84)
16 augustus -Frère Roger,Frans-Zjwitserse geistelike (90)
22 augustus -Robert Moog, Amerikaansen oetvènjer van desynthesizer (71)
30 augustus -Hendrikje van Andel-Schipper, awdste mins (115)
20 september -Simon Wiesenthal, Oosterieks-Juudse nazi-jaeger (96)
27 september -Ronald Golias,Braziliaansen acteur (76)

Jubilea

[bewirk |brón bewèrke]

De sjtadNimwege vierde häör 2000-jäöreg bestoon
DeZjwitserse Gard vierde häör 500-jäöreg jubileum
4 oktober - DeBelzje oonaofhenkelikheid (175-jäöreg jublieum)
25 november - DeSurinaamse ónaafhenkelikheid (30-jäöreg jubileum)
16 december - Sjleting van dekoele inNederlands Limburg (40-jäörege gedinkdag)

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=2005&oldid=479641"

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp