Movatterモバイル変換

Naar inhoud springen

1932

Van Wikipedia

1929 -1930 –1931 -1932 -1933 -1934 -1935

1932 (MCMXXXII) waor esjrikkeljaor wat begós op 'ne vriedag op deGregoriaanse kalender.

Gebäörtenisse

[bewirk |brón bewèrke]

2 jannewarie - DeJapanners verovereJinzhou. DeChineze trèkke zich truk achter deGroate Moer.
4 jannewarie - De Amerikaanse medicusFrederic Eberson meldj es eësjte 'tpoliovirus in zichbare sjtaat te höbbe gebrach.

Keizer Hirohito,
op wae eine mislökde maordaansjlaag wirt gepleeg.

8 jannewarie - KeizerHirohito van Japan óntkump óngedeërd aan eineaansjlaag. De dader is 'neKoreaanse communist.
13 jannewarie - Ein groatesjtuuwdam in deIndus besjtömp veur deirrigatie en woaan 10 jaor is gewirk, wirt voltoajd.
19 jannewarie - InNeuhaus (in de buurt vanLinz, Oasteriek) wirt einradiumveldj óntdèk dat geldj es 't riekste van Europa.
23 jannewarie - InJeruzalem is de awtstesjtadsmoer vanDavid biej toeval óntdèk.
25 jannewarie - In Egypte zint aw handjsjriften van väölbiebelbeuk gevónje.
30 jannewarie - De Japanners bómbardereHarbin enZhabei in de Chinees-Japense aorlog.
2 fibberwarie - Begin van de groate internationaleóntwaopeningsconferentie.
18 fibberwarie - De onafhankelijkheid vanMantsjoerije wirt uitgeroepen. Ex-keizerPu Yi wirt tot hoofd van het uitvoerend comité voor Mantsjoerije benoemd.
27 fibberwarie -Adolf Hitler verkriet de Duutsjenationaliteit nog veur de verkezinge plaatsjvènje.
1 miert - Charles Lindbergh Jr., de zoon vanCharles Lindbergh, wirt oet ziensjlaopkamer óntveurd.
4 miert - De vergadering van deVolkebóndj eis datJapan zich oet 't inChina bezatte gebeed truktrèk.
5 miert -Philips introduceert ein nuujlamp veur 't make vanflitsleech veurfoto's, dePhotoflux.
13 miert - Biej de presidentsverkezinge inDuutsjlandj haolt gein van de kandidate ein absolute meërderheid. De tweëde runj is op 10 april en haetPaul von Hindenburg enAdolf Hitler es belangriekste kandidate.
17 miert - De delegaties vanChina,Japan, 'tVerenigd Keuninkriek,Frankriek enItalië kómme inSjanghai tot ein veurluipige euvereinsjtömming:
- De Chinese troepe blieve wo zie zich bevènje
- De Japanners trèkke zich truk nao de internationale concessie
19 miert - De brök euver dehave van Sydney, de groatstesjpanbrök ter waereld, wirt ingewied.
25 miert -Tarzan the Ape Man geit in première, mètJohnny Weissmuller in de titelrol. Weismuller waas de sjter in 12Tarzan films.
10 april -Paul von Hindenburg wirt herkaoze es riekspresident vanDuutsjlandj. Hae versjleit in de tweëde runjAdolf Hitler.
13 april - InDuutsjlandj waere deSA en deSS verboaje. 'tBroen Hoes inMünchen ('t hoofketeer vanHitler) wirt bezat.
3 mei -John Cockcroft enErnest Walton sjlage d'r inlithium óm te zètte in anger elemente zoa-eshelium.
5 mei - In de viejandelikheje tösjeJapan enChina róndjSjanghai wirt einewaopesjtilsjtand gesjlaote.
- De Chinezen behawwe hun pesities
- De Japanners trèkke zich truk nao de internationale concessie en ómligkende sjtraote (hersjtèl van de situatie van veur 28 jannewarie)
- De truktrèkking begint bènne ein waek en mót bènne eine maondj voltoajd zin
- Ein commissie mèt 2 leje oet de lenj Japan, China, deVerenigde Sjtate, 'tVerenigd Keuninkriek,Frankriek enItalië hilt toezich op de truktrèkking
- Pelitie en besjtuur in Sjanghai kómme weer in Chinese hènj
5 mei - De verkezinge in 'tMemelgebeed levere ein euverwinning op veur de Duutsjtalige, pro-autonomie krachte
6 mei - De Franse PresidentPaul Doumer wirt, in dePariese Roulewiek, 't sjlachoffer van einerevolveraansjlaag. Hae euverliejt de volgende mörge aan zien verwónjinge. De dader, de Russische immigrantPaul Gorgulov, wirt berech en ter doad gebrach.
10 mei - 'tWilhelmus wirt officieel 'tNederlands Volksleed in plaats vanWien Neerlandjs blood door d'adere vloejt.
10 mei - Veur 't eësj saer1677 wirt denoadkis van St.Servaes in eineómgank doorMesjtreech gedrage. Nao geweunte vundj eine dergelike ómgank plaatsj es de sjtad in noad is.
12 mei - De saer 1 miert vermisde zoon vanCharles Lindbergh wirt doad aangetróffe in zien woonplaatsjHopewell.
20 mei - Veur de eësjte keër wirt eintelefoongesjprek geveurd tösje einetrein en einvleegtuug.
21 mei -Amelia Earhart vlug vanHarbour Grace naoLondonderry, en is daomit de eësjte vrouw die solo per vleegtuug deAtlantische Oceaan euversjuk, in eine recordtied van 13 1/2 oer. Materiaalperbleme belètte häör door te vlege nao de eigelike besjtömmingParies.
25 mei - Archeologe óntdèkke inPalesjtina de reste van de awtste joadse sjtadMispa.
28 mei - Óm tweë minute euver ein wirtDe Vlieter gesjlaote, 't lètste gaat in deAafsjluutdiek. Hiejmit is de aafsjloeting van deZuiderzeë voltoajd.
2 juni -Franz von Papen wirtriekskanseleer in 't nuuj Duutsje kabinèt.
4 juni - InDuutsjlandj wirt deRieksdaag óntbónje. Op 6 juni wirt bepaold dat d'r op31 juli nuuj verkezinge zulle waere gehawwe.
27 juni - In deLimburgse plaatsjVaols sjtort ein militair vleegtuug neer. Allebe de inzittende, ónger wae de commandant van de marinevleegbasisDe Kooy, kómme óm 't laeve.
2 juli - Langs de waeg Gelaen-Baek waere prove gedaon óm ein door dePhilips óntwikkeldenatriumlamp essjtraotverlichting te gebruke.
5 juli - InTurkije wirt 't gebruuk van de awwe naamConstantinopel veur de sjtadIstanboel verbaoje.
5 juli – DictatorAntonio Salazar wirt de nuje leijer inPortugal.
7 juli - De FranseónderzeëboatPromethée zunk in de have vanCherbourg. 't Groatste deil van de bemanningsleje kump óm.
18 juli - 'tVerdraag van Ouchy veur de verleëging van de óngerlingeinveurrechte) tösjeNederlandj,Belsj enLuxemburg wirt óngerteikend.
30 juli-14 augustus – DeOlympische Sjpele van 1932 waere gehawwe inLos Angeles.
13 augustus - Óngerhanjelinge tösjePaul von Hindenburg enAdolf Hitler rakende de vörming van ein nuuj regering zint mislök - Hitler verwurp Hindenburg zien veursjtèl óm tot de regering toe te traeje, terwiel op zien beurt Hindenburg Hitler ziene wunsj óm de volledige regeringsmach te kriege verwurp.
23 augustus - InBatavia wirt einmonumnt vèur gouverneur-generaalJ.B. van Heutsz opgerich.

Franklin Delano Roosevelt,
wirt op 8 november 1932 gekaoze tot president van de VS.

12 september - De DuutsjeRieksdaag nump ein veursjtèl aan, de noadverordening van 5 september op te heffe, dat taeves einmotie van wantrouwe taenge de regering is. In reactie hiejop óntbundj riekskanseleerFranz von Papen de Rieksdaag.
18 september - Nuuj name waere vasgelag veur de veurmaligeZuiderzeë. 't Aafgesjlaote deil hèt vanaaf noeIesselmeër, 't deil aan de noordkantj van de aafsluting het noeWaddezeë.
6 oktober -Belsj protesteert biejDuutsjlandj waeges de sjteun van Duutsje kabinètsministers biej demonstraties ómEupe enMalmedy van Belsj nao Duutsjlandj te doon euvergaon.
8 november -Franklin Delano Roosevelt haolt ein euverweldigende euverwinning op de zittende presidentHerbert Hoover in deAmerikaanse presidentsverkezinge. Ouch in de verkezinge veur deSenaat,Hoes van Aafgevaerdigde engouverneurs boke deDemocrate ein dudelike euverwinning. Opvallend is wiejer 't greujend aantal sjtömme veur desocialiste.
9 november - InBrazilië wirt de achoerige wirkdaag ingeveurd.
9 november -Nadezjda Alliloejewa, de vrouw vanStalin, pleegzelfmaord.
17 november - Veur 't eësj vundj ein draodloos (radio-)telefoongesjprek plaatsj tösjeGenève enJapan.
4 december - 'tNederlands Èlftal versjleit inDüsseldorf Duutsjlandj mèt 0-2 door tweë gole vanLaw Adam.
7 december - De JapansetorpedoboatjagerSavarabi kapseis in eine sjtörm biejFormosa. 106 opvarende kómme óm.
10 december - DeVerenigde Sjtaote, 'tVerenigd Keuninkriek,Duutsjlandj,Frankriek enItalië óngerteikene ein verklaoring mèt es belangriekste puntj dat de Duutsje aansjpraok op pariteit in bewaopening en óntwaopening wirt erkènd. Hiejmit ligk de waeg aope veur eine trukkeër van Duutsjlandj tot deÓntwaopeningsconferentie.

Nobelprieze

[bewirk |brón bewèrke]

Natuurkunde:Werner Heisenberg "veur 't oontwikkele vaan dekwantummechanica, boevaan de touwpassing oonder mie tot de oontdèkking vaan allotrope vörm vaan waterstof heet geveurd."
Sjemie:Irving Langmuir "um zien oontdèkkinge en oonderzeuk umtrint oppervlaakdesjemie."
Geneeskunde:Charles Scott Sherrington enEdgar Douglas Adrian "um hun oontdèkkinge umtrint de functie vaanneurone."
Literatuur:John Galsworthy "um zien gedistingeerde meneer vaan vertèlle, die inThe Forsythe saga häör huugdepunt bereik."
Vrei:neet oetgereik

Maan vaan 't Jaor

[bewirk |brón bewèrke]

Franklin Delano Roosevelt

Gebore

[bewirk |brón bewèrke]

Johnny Cash,
gebaore 26 fibberwarie 1932.

Elizabeth Taylor,
gebaore 27 fibberwarie 1932.

5 jannewarie -Umberto Eco, Italiaanse sjriever (gesjtorve2016)
12 jannewarie -Alain Teister, Nederlandse sjriever en sjilder (gesjtorve1979)
14 jannewarie -Antonio Maspes, Italiaanse fitserenner (gesjtorve2000)
22 jannewarie -Gerard Nijenhuis, Nederlandse sjriever en dichter
24 jannewarie -Rients Gratama, Nederlandse kleinkunstenaer (gesjtorve2017)
26 jannewarie -Jan de Rooij, Nederlandse bókser (gesjtorve2008)
8 fibberwarie -John Williams, Amerikaanse componist van filmmeziek
22 fibberwarie -Edward Kennedy, Amerikaanse politicus (gesjtorve2009)
24 fibberwarie -Michel Legrand, Franse componis, dirigent, pianis en arrangeur (gesjtorve2019)
26 fibberwarie -Johnny Cash, Amerikaanse countryzenger (gesjtorve2003)
27 fibberwarie -Elizabeth Taylor, Amerikaanse actrice
4 miert -Miriam Makeba, Zuid-Afrikaanse zangeres (gesjtorve2008)
9 miert -Heere Heeresma, Nederlandse sjriever (gesjtorve2011)
12 miert -Andrew Young, Amerikaanse politicus, diplomaat en dominee, burgemeister van Atlanta, lid van 't Amerikaanse Congres en ambassadeur biej de VN
18 miert -John Updike, Amerikaanse sjriever (gesjtorve2009)
22 miert -Els Borst, Nederlandse politica (gestorve2014)
1 april -Debbie Reynolds, Amerikaanse actrice (gesjtorve2016)
4 april -Anthony Perkins, Amerikaanse acteur (gesjtorve1992)
10 april -Omar Sharif, Egyptische filmacteur en bridger (gesjtorve2015)
11 april -Bob Wilkins, Amerikaanse presentator en acteur (gesjtorve2009)
15 april -Roel Wiersma, Nederlandse voetballer (gesjtorve1995)
24 april -Coen Flink, Nederlandse acteur (gesjtorve2000)
27 april -Anouk Aimée, Franse actrice
5 mei -Rolph Gonsalves, Nederlandse procureur-generaal (gesjtorve2002)
7 mei -Hans Boskamp, Nederlandse acteur en voetballer (gesjtorve2011)
21 mei -Jean Stablinski, Frans-Poolse fitserenner (gesjtorve2007)
29 mei -Marilyn Borden, Amerikaanse actrice en zangeres (gesjtorve2009)
25 juni -Peter Blake, Èngelsje kunstenaer
9 juli -Donald Rumsfeld, Amerikaanse minister van Defensie ónger presidentGeorge W. Bush
11 juli -Marjan Berk, Nederlandse sjriefster en actrice
11 juli -Hans van Manen, Nederlandse choreograaf
12 juli -Eddy Wally, Vlaamse zenger (gesjorve2016)
14 juli -Jan Derksen, Nederlandse operazenger, bariton (gesjtorve2004)
14 juli -Del Reeves, Amerikaanse countryzenger en kemiek (gesjtorve2007)
19 juli -Robert Jasper Grootveld, Nederlandse anti-rook magiër en kunstenaer (gesjtorve2009)
22 juli -Coy Koopal, Nederlandse voetballer (gesjtorve2003)
2 augustus -Peter O'Toole, Ierse acteur (gesjtorve2013)
5 augustus -Tera de Marez Oyens, Nederlandse componiste (gesjtorve1996)
7 augustus -Abebe Bikila, Ethiopische marathonlouper en olympisch kampioen (gesjtorve1973)
7 augustus -Rien Poortvliet, Nederlandse sjilder en teikenaer (gesjtorve1995)
17 augustus -Koos Postema, Nederlandse presentator
27 augustus -Cor Brom, Nederlandse voetballer en voetbaltrainer (gesjtorve2008)
1 september -Sunny von Bülow, Amerikaanse society-figuur (gesjtorve2008)
8 september -Patsy Cline, Amerikaanse country-zangeres (gesjtorve1963)
22 september -Ingemar Johansson, Zjweedse bókser (gesjtorve2009)
7 oktober -Jo Gijsen, Nederlandse bisjhop van Remunj en in Ieslandj (gesjtorve2013)
24 oktober -Pierre-Gilles de Gennes, Franse fysicus en Nobelprieswinnaer (gesjtorve2007)
30 oktober -Louis Malle, Franse regisseur (gesjtorve1995)
30 oktober -Willem de Looper, Nederlands-Amerikaanse kunssjilder (gesjtorve2009)
10 november -Roy Scheider, Amerikaanse acteur (gesjtorve2008)
15 november -Petula Clark, Britse zangeres
27 november -Benigno Aquino jr., Filipijnse senator en oppesitieleijer (vermaord1983)
29 november -Jacques Chirac, Franse president
3 december -Corry Brokken, Nederlandse juriste en zangeres, vertaegewoordigde Nederlandj drie keër op 'tEurovisiesongfestival (gesjtorve2016)
5 december -Little Richard, Amerikaanse rock-'n-roll-arties
7 december -Gerard van den Berg, Nederlandse radio- en televisiepresentator (gesjtorve2009)
8 december -Charly Gaul, Luxemburgse fitserenner (gesjtorve2005)
24 december -Donald Jones, Amerikaans-Nederlandse acteur, danser en zenger (gesjtorve2004)

Gesjtorve

[bewirk |brón bewèrke]

Edgar Wallace,
gesjtórve 10 fibberwarie 1932

2 jannewarie -Caspar Franssen (71), Nederlandse architect
12 jannewarie -Daniël Noteboom (21), Nederlandse sjaker
13 jannewarie -Sophie (61), weduwe van keuningKonstantijn I van Griekelandj
26 jannewarie -William Wrigley Jr. (70), Amerikaanse kauwgummagnaat
10 fibberwarie -Edgar Wallace (56), Britse detectivesjriever
12 fibberwarie -Charles Le Goffic (68), Franse sjriever
16 fibberwarie -Ferdinand Buisson (70), Franse politicus
3 miert -Eugen d'Albert (67), Sjots-Duutsje componist en pianist
5 miert -Johan Thorn-Prikker (63), Nederlands-Duutsje kunstenaer
12 miert -Ivar Kreuger (52), Zjweedselucifermagnaat
14 miert -George Eastman (77), Amerikaanse oetvènjer en zakeman (Kodak)
14 miert -Friedrich August Haselwander (72), Duutsje oetvènjer
23 miert -Willem Caland (72), Nederlandse taalkundige
26 miert -Laurentius Schrijnen (70), bisjop vanRemunj
6 mei -Jacques Coenraad Hartogs (51), Nederlandse indusjtrieel (Enka/AKU)
7 mei -Paul Doumer (52), president van Frankriek
7 mei -Albert Thomas (53), Franse socialistische politicus, veurzitter van 'tInternationaal Arbeidsbureau
15 mei -Inukai Tsuyoshi (76), premier van Japan
27 mei -Jan Tijmens Linthorst Homan (58), Nederlandse besjtuurder
11 juni -Leo Simons (69), Nederlandse oetgaever (Waereldbibliotheek)
12 juni -René De Clercq (54), Vlaamse dichter, sjriever, teksdichter, componist en politiek activist
16 juni -Frederik van Eeden (72), Nederlandse sjriever
20 juni -Marshall Walter Taylor (53), Amerikaanse fitserenner
6 juli -Kenneth Grahame (73), Èngelsje sjriever
9 juli -King Camp Gillette (77), Amerikaanse oetvènjer van 't sjaermetske
12 juli -Tomáš Baťa (56), Tsjechoslowaakse sjeunfabrikant
18 juli -Marius Bauer (68), Nederlandse kunstenaar
25 juli -Cyriel Buysse (72), Belzje sjriever
5 augustus -Israël Querido (59), Nederlandse dichter
24 augustus -Herman van Cappelle (74), Nederlandse geoloog en museumdirecteur
30 augustus -Willem van Rossum (77), Nederlandse kardinaal
11 september -Cornelis Jan Koning (69), Nederlandse bacterioloog
13 september -Julius Röntgen (77), Duutsje pianist
14 september -Paul Gorgulov (37), maordenaar van Franse presidentPaul Doumer
16 september -Ronald Ross (75), Sjotse arts, pionier in demalariabesjtriejing
15 november -Dirk Witte (47), Nederlandse leedjessjriever en zenger
16 november -Carry van Bruggen (51), Nederlandse sjriefster
27 november -Anton van Rooy (62), Nederlandse zenger
3 december -Charles Spronck (74), Nederlandse genaeskundige
9 december -Nadezjda Alliloejewa (±31), vrouw van Stalin

Commons

In de categorie1932 van Wikimedia Commons zeen media gerelateerd aan dit óngerwerp te vènje

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=1932&oldid=459466"

Twintigste iew

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp