Superficies Nederlandica, nisi aggeribus molibusque defenderetur.
Fere dimidia Nederlandiae pars minus quamunummetrum super, circiter quarta pars submaris aequore sita est (apudAmstelodamum mensum). Loca planaaggeribus fere 3000chiliometra procellarum fluctibus defenduntur. Summus terraecontinentis locus, Mons Vaals in extrema regione meridiana provinciaeLimburgi in confinio Nederlandiae cumBelgica etGermania 355.50 metra (super pagellam Amstelodami) situs est. Summus regnimons est Mons Scenery,? 877 metrorum in InsulaSaba, quae estinsulaAntillarum Nederlandiae minima.
Flumina maxima suntRhenus,Mosa,Scaldis. Terram in partemseptentrionalem et meridianam dividunt, donec in ostio se denuo coniungunt (Delta Rheni Mosaeque), quaeregio maximam mediamque civitatis format. Rhenus primo prope finemRhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae diffunditur. Nomen Rheni in ostio ad ramos minores transit. Flumen principale in ostio initioVacalus, deindeMerivido, tum Noord, denique Nieuwe Maas (Mosa Nova) vocatur. Alia ostii flumina suntNederrijn,Lecca,Isala. Mosa prius apudGorichemium in Vacalum influebat, ab anno autem1904, quod Mosae ostium deductum est, cum Rheni systemate non iam coniuncta in pristinum sinum nomineHollands Diep (Depressio Hollandica). De Scalde tantum ostium, abAntverpia in septentrionem versus situm, in Nederlandia est.
Nederlandiae circiter 400 incolae prochiliometro quadrato sunt, ut inter civitatesorbis terrarum densissime incultas numeretur. Anno2009 Nederlandia 16 493 156 incolarum habuit,[12] quorum fere dimidia pars inRandstad, quae est regio densissime inculta civitatis, habitant.
Nederlandensibus nulla gens corpore grandior est: proceritas mediavirorum 1.83 metra,feminarum 1.72 metra est. Mediumvitae tempus exspectatum anno2005 fuit 77 anni pro viris et 82 anni pro feminis.[13]
In Nederlandia inter 6000 et 10000Zingarorum (Sinti etRoma)habitant.[14] atque circiter 30000woonwagenbewoners, qui dicuntur. Contemptim etiamkampers appellantur, cum ipsi appellationemreizigers praeferant. Sedem stabilem locis stativis habentes in carris ad habitandum aptis (caravans) vivunt, saepe reditus operibus per occasionem oblatis quaerentes. Plurimi eorum sunt posteri colonorumsaeculorum duodevicesimiundevicesimique, qui ad inopiam redacti sunt. Numerus eorum a fineBelli Orbis Terrarum Secundi ob migrationem operariam et sumptus habitationis admodum auctos valde crescebat. Lingua eorum nomineBargoens est lingua particularis Lingua Batava innixa, aeque ac Rotwelsch vel Jenisch[15]Linguae Theodiscae.
Homines in Nederlandiam ex toto orbe terrarum immigrati sunt. Praeter advenas e civitatibus finitimis (e.g.,Germania,Belgica,Anglia) multi homines ex aliis terrae partibus (e.g. eMaroco,Turcia) et e pristinis coloniis (Indonesia,Surinamia, etMari Caribico) hic vivunt.
Incolae Nederlandiae, qui ipsi vel parentes extra Nederlandiam nati sunt (2007)[16]:
Religiones in Nederlandia,2008: Romano-Catholici 29 centesimae,Hervormd (Protestantes) 9%, Ecclesia Protestantium Nederlandiae (i.e. illi Protestantes, qui sunt nechervormd necgereformeerd) 6%,Gereformeerd (Protestantes, qui strictum Calvinismum sequuntur) 4%, Mahometani 4%, alii 4%, sine denominatione religiosa 42%.
Saeculo undevicesimo, duae in Nederlandia denominationesCalvinisticae profectae sunt, altera moderatiorHervormden Kerken (Ecclesia Reformata), quae numeris fidelium anteibat, altera severiorGereformeerde Kerken in Nederland (Ecclesia Reformata Nederlandiae). Ambo verba (hervormden etgereformeerde)reformatus valent et initio sine discrimine in usu erant. Reginahervormd est; cum autem ecclesiaeProtestantes synodis reguntur, domui regiae numquam regentis locus obtiguit. Ab anno2004 exstatEcclesia Protestantium Nederlandiae, quae utramque disciplinam amplectatur. Sunt autem (imprimis severiores), qui autonomi manere velint.
Secundum statisticam ecclesiarum[17] religio maxima estReligio Christiana:Ecclesia Catholica Romana 27.0 centesimae etProtestantismus 16.6 centesimae. Igitur paulo minus quam 44 centesimae Nederlandensium cuivis ecclesiae adhaerebant, circiter 5.7 centesimae incolarumReligioni Islamicae, circiter 1.3 centesimaeHinduismo et circiter 1 centesimaeBuddhismo. Fere 48.4 centesimae vel fere dimidia incolarum pars nullae denominationi sive religioni adhaerebat (status die 31 Decembris2005).
Etiam annis sequentibus ecclesiae maiores fideles amissi sunt.
Incolae Nederlandiaeseptentrionalis etoccidentalisProtestantes esse solebant, cum in regionibus meridionalibus et orientalibusRomano-Catholici praevalebant. Medio in territorio estBijbelbelt (zona biblica), quae dicitur, ubiCalvinismo severiori (gereformeerden Kerken) maior incolarum numerus adhaeret. Romano-Catholici adhuc in regionibus azona biblica in meridiem versus maioritatem incolarum formant (> 70%Limburgi). A zona biblica in septentrionem et occidentem versus ii, qui denominatione religiosa carent, praevalent.
Sepulcra praehistorica (hunebedden) apudEmmen in provinciaDrenthia.
Loca Nederlandiae hodiernae iamAevo glaciali habitata erant. Reliquiae notissimae huius temporis sunthunebedden, magna monumenta sepulcralialapideaNeolithici in provinciaDrenthia.
Ab anno50 a.C.n.Romani tractus Nederlandiae meridonalis occupaverunt et primas urbes condiderunt (inter easUltraiectum,Noviomagum etTraiectum Mosae;regio pars provinciaeGermaniae Inferioris facta est. CumRhenus limes naturalis inter Romanos et barbaricum esset,Frisia et sedes aliarum gentium in territorio Nederlandiae septentrionalis habitantium extra imperium Romanum manebant.
Fere ab anno290Franci in loca a Rheno in meridiem versus invaserunt. QuibusFlavius Claudius Iulianus, qui postea imperator electus est, quod depelli nequiverunt, anno355 sedem conciliavit, ea condicione, ut ei foederati servirent.
UbiPhilippus II rex, quiProtestantes Belgicis in provinciis persecutus erat, novis legibus vectigalibusque, quae omnibus locis aequalia essent, administrationem unam et unicam instituere voluit, die 15/16 Iulii1572 legatos plurimarum urbium comitatusHollandiaeDordracum (in aedificiumHet Hof nominatum) convenerunt et libertatem abHispania decreverunt.Gulielmum Auriacum ducem fecerunt.
Anno1795,Francia adiutriceRespublica Batava condita est, quam anno1806Napoleo I imperator inRegnum Hollandiae commutavit, cuius rex Ludovicus Napoleo Bonaparte, unus e fratribus imperatoris, factus est (ut rex HollandiaeLudovicus I appellatus). QuodNapoleo non probavit, quomodo frater eius regnum novum moderaretur, anno1810Regno Hollandiae dissoluto NederlandiamFranciae adiunxit.
Nederlandia libertatem anno1813 recuperavit.Gulielmus I. domus Oranje-Nassau princepssui iuris, anno1815 rex Nederlandiae factus est.Consilio Vindobonensi anno1815 territoriumBelgicae hodiernae regno adiunctum est, quo fieret, utFrancia a septentrionibus in posterum a civitate forti terminata sit.Constitutio tum sancita quamvis multis modis mutata adhuc valet. Mutatio maximi momenti fuit, cum anno1848 ministri quibus res praestandae erant, introducti sunt, quo facto via adparlamentarismum patefacta est.
Rex Nederlandicus ab anno1815 etiam Magnus DuxLuxemburgi erat, ubiLex Salica feminas a regimine exclusit. CumGulielmus III, qui anno1890 e vita cessit, filiis iam antea mortuiis solam filiam (reginamGulielminam) reliquit, Gulielmi consobrinusAdolphus de Nassau curam Magni Ducatus suscepit.
A mense Maio1940 usque ad mensem Aprilem1945, Nederlandia ab exercituGermanico occupata est. Familia regalis inAngliam fugaverat.Motus gentilicio-socialisticus (Nationaal-Socialistische Beweging, NSB) rectoreAntonius Hadrianus Mussert (Anton Adriaan Mussert) cum copiis Germanis conlaboravit, circiter 60 000 cives Nederlandici sua sponte in exercitu nomineWaffen-SS serviebant, maxima autem incolarum parsNazismo inimica erat. Quare anno1941, cum persecutioIudaeorum ingravesceret, adIudaeos adiuvandos mense Februariooperistitium exortum est, quod autem vi multoque sanguine oppressum est. Notissimus est casusAnnae Frank.
Annis1949–1963, aliqua communiaRespublicae Foederatae Germaniae a Nederlandia administrata sunt. Consilia regiminis Nederlandici has et alias regiones Germaniae sibi adiungendi (Consilium Bakker-Schut) non ex sententia successerunt.
↑Van Krieken et McKay 2005. "In the 1990s, during his term as United Nations Secretary-General, Boutros Boutros-Ghali started calling The Hague the world's legal capital."
Arblaster, Paul.2006.A History of the Low Countries. Palgrave Essential Histories Series. Novi Eboraci: Palgrave Macmillan.ISBN 1-4039-4828-3.
Barends, S., et al., eds.2005.Het Nederlandse landschap: Een historisch-geografische benadering. Utrecht: Matrijs.
Berendsen, H. J. A.2004.De vorming van het land, Inleiding in de geologie en de geomorfologie. Assen: Koninklijke Van Gorcum.
Berendsen, H. J. A.2005.Landschap in delen, Overzicht van de geofactoren. Assen: Koninklijke Van Gorcum.
Blok, D. P., et al., eds.1977–1983.Algemene Geschiedenis der Nederlanden. Harlemiae: Fibula-Van Dishoeck.
Blom, J. C. H., et E. Lamberts, eds.2006.Geschiedenis van de Nederlanden. Baarn: HB uitgevers.
Blom, J. C. H., et E. Lamberts, eds.2006.History of the Low Countries. Conv. exGeschiedenis van de Nederlanden a James C. Kennedy. Nova editio. Novi Eboraci: Berghahn Books.ISBN 1845452720.
Cottaar, Annemarie.1998a. Dutch Travellers: Dwellings, Origins and Occupations. InGypsies and Other Intinerant Groups: A Socio-Historical Approach, ed. Leo Lucassen, Wim Willems, et Annemarie Cottaar, 174-189. Novi Eboraci.
Cottaar, Annemarie.1998b. The Making of a Minority: the Case of Dutch Travellers. InGypsies and Other Intinerant Groups: A Socio-Historical Approach, ed. Leo Lucassen, Wim Willems, et Annemarie Cottaar, 114–132. Novi Eboraci.
Israel, Jonathan.1995.The Dutch Republic: Its Rise, Greatness, and Fall 1477–1806.
Kossmann-Putto, J. A., et E. H. Kossmann.1987.The Low Countries: History of the Northern and Southern Netherlands.
Mulder, E. de, M. C. Geluk, I. Ritsema, W. E. Westerhoff, et T. E. Wong, eds.2003.De ondergrond van Nederland. Groningen: Wolters-Noordhoff.
Wong, T. E., D. A. J. Batjes, et J. de Jager, eds.2007.Geology of the Netherlands. Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences.ISBN 978-90-6984-481-7.
.jpg)
