An wlaskor geltek anserghek a Gernow a wrug omdhiskwedhes wosa perghenegi Dumnonia gans an Sowson yn8ves kansbledhen. A-dro dhe'n11ves kansbledhen, Kernow a veu sugnys yn Kurun Pow Sows, kensa avel yurleth, ena avel dugeth. An16ves kansbledhen a welas sordyansow war-bynn rewl Pow Sows, ha peryl rag an yeth kenedhlek,Kernewek. War-bynn an18ves kansbledhen, Kernow o gyllys ewngemyskys gans Pow Sows, ha namna verwis an yeth.
Hedhyw, yma Kernow ow pesya mentena hy gonisogeth, ertach ha yeth dyblans, hag yma lies bagas ha meur aGernowyon ow kul kaskyrgh rag aswon a Gernow avel kenedhel ha'n Gernowyon avel pobel.
Yth esa pobel ow pewa yn desedhans Kernow arnowydh a-dhia 10,000 vledhen kyns Krist. Leun a bobel o Kernow yn Oos Brons; i a wrug an niver meur a grugow, torrow ha donsow meyn y'n pow.
Kernow o an devedhyans chif ragsten yn bys an Mor Kresdorel. Ena an yethkeltek o an tavas unnik kewsys ynBreten Veur. Yth esa an looth"Dumnoniorum" ow triga ynDewnens ha Kernow. Yn 43 a'nOos Kemmyn, anRomanyon a dryghas Vreten Veur, mes ny varsons i bewnansow an Gernowyon nameur. Yn 410 OK y hasas an lyjyons an enys, ha wosa henna yth o res dhe'n Geltyon defendya aga honan erbynn omsettyansow. Ny gewsirLatin gans an werin namoy, mes yethVrythonek an dus a Vreten Veur a worta yn few. Lies Brython a asas an enys rag Breten nowydh a-dreus anChanel,Breten Vian.
Wosa an Romanyon dhe dhiberth, anSowson a omsettyasVreten Veur yn skon. Y'n keth termyn, anWodhyli a drevesigas ynAlban, EnysManow, ha DyghowbarthKembra. Yth esamyghternedh Kernow (po myghternedh anDhumnonii) ow reynya dres Dewnens ha Kernow. Yn577 OK, kas orthDeorham, ogas dheVristol, a asas an Vrythonyon a-gledhbarth (anGembryon) a Vrythonyon a-dhyghowbarth (an Gernowyon po Kembryon West). Yth esa anSowson ow pyghanhe tiredh Kernow tamm ha tamm, bys936 OK, pan dhesedhas an myghtern SowsnekÆðelstán an amal kernewek orth anTamar. Yn1337, Edward III a fondyasDuketh Kernow rag pe rentow dh'y vab, anPennsevik Du.
AndasserghyansKernewek a dhallathas yn1904.Gorsedh Kernow ha Kuntellesow Kernow Goth a avonsyas gnasgeltek a Gernow y'n termyn ma. Hwel sten, pyskessa, ha gonisogeth an tir re nahas a-dhiaNessa Bresel an Bys. Ytho, erbysieth an pow yw pupprys moy serghek war dornyaseth, awos an tirwelyow arvorek bryntin usi omma. AnUnyans Europek a aswonis esow erbysiethek Kernow ow ri dhedhi savla Amkan Onan.
Yma 87 esel dheGonsel Kernow, a's teves hengov a bolitegoryon anserghek ha livrel. Kernow ywDuketh rynnys yn dew dyller konsel, konsel an tir meur, ha konselSyllan. Y'n termyn eus passyes y fia Kernow rynnys ynranndiryow, ha kyns henna ynkontethow. A-dhia 2021 yth yw anParti Gwithadorek an brassa parti y'n konsel, kyn na gavsons rann vrassa a votys. Yma dhe Gernow hwegh esel ynSenedh an Ruvaneth Unys.
Kernow yw konna tir fest yn soth west EnysVreten Veur. DowrTamar a wra an amal yntra Kernow hag an gontethSowsnek aDhewnens y'n howldrehevel. Ottomma tiredh Kernow orth ledanna, gans 75 km. A-dhyghowbarth yma'nMor Bretennek, hag a-gledhbarth hag y'n howlsedhes ymaMor Havren ha'nMor Keltek. Tir garow yw pervedh an pow, a-ban yw ystynnans a Woon Esk ha DartmoorBronn Wennili, 419 m. Dowr Tamar yw an brassa avon; yn mysk an erel ymaDowr Kammel,Dowr Fowi, hagDowr Fala. Kernow yw geryes da awos hy threthow hakewer dom.
An erthygel ma re henwis avel erthygel a vravder ow kul enor dhe Wikipedi, an godhoniador rydh. Rag derivadow pella, mirewgh orth dhadhelva an erthygel hag orth anrol a erthyglow brav.
Porth Kernow– Tre rag folennow ha klassys Wikipedya a-dro dhe Gernow.
.svg)
.jpg)
