Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Here naverokê
WîkîpediyaEnsîklopediya azad
Lêgerîn

Letonya

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Latvijas Republika Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Letonya
Latvija Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
AlaMertal
Dirûşm: Best enjoyed slowly Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Sirûd: Dievs, svētī Latviju! Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Letonya li ser nexşeyê
Map
Paytext
57°Bk, 25°Rh
Zimanên fermî
Zimanên tên bikaranîn
Rêveberîkomara parlamenter,komar Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
 • SerokdewletEdgars Rinkēvičs (2023–) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
 • SerokwezîrEvika Siliņa (2023–) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Avakirin
 • Dema avakirinê18 çiriya paşîn 1918 Li ser Wîkîdaneyê biguhêre 
 • Rûerd64.593,76 kîlometre çargoşe (whole, 2025), 62.226,85 kîlometre çargoşe (land, 2025) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Gelhe
 • Giştî1.856.932 (2025) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Dirav
  • Euro(1 kanûna paşîn 2014)
    • Demjimêr
    Hatûçûna ajotinê
    • rast Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
    Koda telefonê+371
    Malper
    https://www.president.lv/,https://www.mk.gov.lv/ Li ser Wîkîdaneyê biguhêre

    Letonya[1] an jîKomara Letonyayê (fermî biletonîLatvijas Republika,lîvonîLeţmō Vabāmō) welateke li BakurêEwropayê ye. Letonya ew yek ji welatên baltîk (Estonya, Letonya,Lîtvanya). Paytexta LetonyayêRîga ye.

    Dîrok

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]

    Letonyayê di 18ê çiriya paşîn 1918an de serxwebûna xwe îlan kir. Letonya di navbera salên 1940 û 1945an de ji aliyêYekîtiya Sovyetê ûAlmanyayaNazî ve hat dagirkirin. Piştî şer Letonya ket bin serweriya Sovyetê. Di 1991ê de Letonya serxwebûna xwe bi tevahî nû kir. Letonya di 2004an de bû endameke tam aYekîtiya Ewropî.

    Erdnîgarî

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]

    Firehiya xakên Letonyayê li derên herî fireh bakur başûrî de 210 km û rojava rojhelatî de jî 450 km e. Rûerda wê 64.589 km² ye û tixûbên wê bi temamî 1.370 km ye. Tixûbên Letonyayê bi çar welatan re hene: Estonya li bakurê (333 km),Rûsya li rojhilatê (332 km),Belarûs li başûrê rojhilat (161 km) û Lîtvanya başûrê (544 km) wê dikevin. Ew biDeryaya Baltîkî li rojavayê (498 km) dorpêçkirî ye. Cihê herî bilind ê LetonyayêGaiziņkalns e, bilindahiya wî 312 metre ye. 54% ji axa Letonya daristan in û 29% ji axa wê kêrî çandiniyê tê.[2]

    Çemên mezin ên Letonyayê ev in:Daugava,Gauja,Venta ûLielupe. Gola wê ya herî mezinRāznas e.

    Herêmên Letonyayê

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]

    Letonya bi 10 bajarên dewletê (valsts pilsētas) û 33 herêm (novadi).

    Gel

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]

    Li Letonya bi gelemperî zimanên letonî û rûsî tên axaftin. Letonî zimanê dewletê yê welêt e û zimanê lîvonî li hin deveran zimanek fermî ye.

    Li Letonyeyê 62% letonî, 27% rûsî, 3% belarûsî, 2% ûkraynî û polandî dijîn.[3]

    Dînên Letonyayê

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]

    Derbarê ayîna gelê Letonyayê de 80%xiristiyan (2011:protestan 35%,katolîk 24%,ortodoks 19%) ne; 19%ateîst ûagnostîk in.

    Herêmên Letonyayê (2021)

    Bajarên mezin(2020)

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]

    Werziş

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]

    Li Letonyayêwerzişa herî giringhokeya ser cemedê ûbasketbol in.Futbol ûtenîs jî giring in.

    Wêne

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]
    • Rīga
      Rīga
    • Daugavpils
      Daugavpils
    • Kolka
      Kolka
    • Çem Venta, Kuldīga
      Çem Venta, Kuldīga
    • Saulkrasti
      Saulkrasti
    • Keleha Turaidayê, Sigulda
      Keleha Turaidayê, Sigulda
    • Cēsis
      Cēsis
    • Gola Dubkalnuyê, Ogre
      Gola Dubkalnuyê, Ogre
    • Bendera Ventspilsê
      Bendera Ventspilsê
    • Jūrmala
      Jūrmala

    Çavkanî

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]
    1. ^Bedirxan, Kamiran Alî (1986).Roja Nû, 1943-1946. Uppsala: Jîna Nû. r. 36:1.
    2. ^The World Factbook. Latvia
    3. ^Central Statistical Bureau of Latvia, 2011

    Girêdanên derve

    [biguhêre |çavkaniyê biguhêre]
    Commons LiWikimedia Commons medyayên di warêLetonya de hene.
    Endamên Yekîtiya Ewropayê
    Endamên berê
    Brîtanya (Keyaniya Yekbûyî ya Brîtaniya Mezin û Bakurê Îrlendayê), 1973-2020
    Berendam
    Navneteweyî
    Neteweyî
    Cografî
    Hunermend
    Însan
    Yên din
    Îkona şitlekEv gotara li sercihekî erdnîgariyêşitlekê ye. Heke tu bixwazî berfireh bikî pê libiguhêre bike.(Çawa?)
    Ji "https://ku.wikipedia.org/w/index.php?title=Letonya&oldid=1972444" hatiye standin.
    Kategorî:
    Kategoriyên veşartî:
    [8]ページ先頭
    ©2009-2026 Movatter.jp