EneSteern is ene jrusse Feuerball dä emWeltall ze finge is. Et jitt över 70 Trilliarden Steerne odder noch mieh. Dat schätze deWeßßeschaftler zemindest, weil jezällt hätt se noch keeiner.
Dä Steern der uns am nöchste is, is usSunn. Die is circa 150Millionekm vun däÄäd entfeernt. Et Leech bruch etwa aach Minutte bis et bei uns ankütt. Dä nächste Steern is dann 4 1/2Leechjoor entfeernt. Dat heeß et Leech vun dem Steern bruch etwa 4 1/2 Joor bis et bei uns ankütt.
UnsSunn hätt ene Durchmesser vun 1,3925Millione km dat is dä 109fache Ääddurchmesser.UnsSunn is ene Mittelmässije Steern wat sing Jröösse aanbelank. Et jitt also noch jrüüsere Steerne. Do is zom Beispeel dä SteernBeteijeuze emSteernbild Orion dä is 276,6 mol jrüsser als uns Sunn un dat es noch nitt dä jrüüzte.
DieSteerne bestonn haupsächlich usWasserstoff un dä hätt die Eijenschaff, dat hä unger jrussem Druck en Verbindung mit sich seleves injeit. Dä Vojang nennt de WeßßenschaffKernfusion. Dobei ensteht zom eeneHelium un zom andere jede MengeEnerjie. Die Enerjie witt dann in Form vun Leech un Wärme in etWeltall jebloohse.
DeMileschstrooß is dieJalaxi in dä mier wunne. Me kann se in dunkele Näächte als Band am Himmel erkenne. Mier befinge uns mit unserÄäd in eenem vun däSpiraalärme vun dä Mileschstrooß. Die is nämlich enSpiraaljalaxi. In de Midde vun de Mileschstrooß knubbelle sich jede Menge Steerne oppenannder, su dat dat vun ussen beööch ussitt wie ene löchtende Ball.
DieWiiße Zwerch sin usjebrannte Steerne die noch jlöhe. DeKernfusion hätt opjehört ze brenne un der Steern köhllt dann langsam av. Wenn hä janz kalt es, witt hä Schwaze Zwerch jenannt.
Ene Steern der 1,4 bis 3 mol suveel weech wie unser Sunn der endet in ener jrussen Explosion, en sujenannte Suppernova un witt dannNeutronesteern jenannt. Ene Neutronesteern is ziemlich kleen. Typischerwies han se neDorchmesser vun circa 20[km. Dobei wejen die Neutronesteern äver zemlich veel. EneStecknadelkopp vun däMaterie weech esu veel wie eneWürfel metWasser dä 100 Meter Kanteläng hätt.
EhSchwaz Loch ensteht och us enenerSuppernova. Dä explodierende Steern hätt eh Jeweech vun mieh als 3 Sunnemasse. De Materie sack unger däJravitation su dich zesamme, dat deAnziehungskraff esu jruß is, dat nitt ens mieh Leech dovun weck kann. Et witt vermutet, dat in de Midde vun de Jalaxie jeweils ehSchwaz Loch sin künt.
