Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Мазмұнға өту
УикипедияҚазақша ашық энциклопедия
Іздеу

Селькуп тілі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
селькуп тілі
Өз атауы:

Selkup language

Елдер:

Ресей

Сөйлеушілер саны:

600 (2022)

Классификация

Еуразия тілдері

орал тілдері отбасы
самодий тобы
Жазуы:

кириллица

Тіл коды
МЕСТ 7.75–97:

сел 590

ISO 639-1:

sel

ISO 639-2:

sel

ISO 639-3:

sel

Тағы қараңыз:Жоба:Лингвистика

Селькуп тілі (Selkup language) —орал тілдері отбасының самодий тобына кіреді, тілдердің жалғамалы (агглютинативті) түріне жатады.[1]

Референтті халық

[өңдеу |қайнарын өңдеу]

Референтті халық:селькуптер; өз атауы – селкуптер (ескір. самойедтер).

Географиялық таралуы

[өңдеу |қайнарын өңдеу]

Ресейдің Томск облысында, Краснояр өлкесінде және Ямал-Ненец ұлттық округінде тұрады.

Диалектісі

[өңдеу |қайнарын өңдеу]

Диалектілер солтүстік (таз) және оңтүстік топтарға бөлінеді, кейде оңтүстік тобы орталық, об, кет және қазір жойылған оңтүстік тобы болып бөлінеді. Солтүстік диалектілер 20 ғасырдың басында жойыла бастаған оңтүстік диалектілерге қарағанда әлдеқайда жақсы сақталған.[2]

Жазуы

[өңдеу |қайнарын өңдеу]

1930 жылдары латын әліпбиіне негізделген жазу жасалды. Кейін кириллица нұсқасы пайда болды. 1950-1980 жылдар аралығында селкуп жазуы іс жүзінде қолданылмаған. Бүгінгі қолданылып жүрген әліпби 1980 жылдары жасалған.[3]

Солтүстік селкуп әдеби тілінің әліпбиі (ортатаз диалектісі):

А аӒ ӓБ бВ вГ гД дЕ еӘ әЁ ёЖ жЗ з
И иІ іЙ йК кӃ ӄЛ лМ мН нӇ ӈО оӨ ө
Ӧ ӧП пР рС сТ тУ уӰ ӱФ фХ хЦ цЧ ч
Ш шЩ щЪ ъЫ ыЬ ьЭ эЮ юЯ я

Дереккөздер

[өңдеу |қайнарын өңдеу]
  1. Э.Д. Сүлейменова, Д.Х. Ақанова, Н.Ж. Шаймерденова «Қазақстан тілдері: әлеуметтік лингвистика анықтамалығы» — «Издательство Золотая Книга» ЖШС, 2020. — Б. 174. — 480 б. — ISBN 978–601–7988-21-0.
  2. Үлкен Ресей энциклопедиясы 2004–2017. Тексерілді, 24 маусым 2025.
  3. Селкуптер – Сібірдің ерекше халқы. Тексерілді, 24 маусым 2025.
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Селькуп_тілі&oldid=3509565» бетінен алынған
Санаттар:

[8]ページ先頭

©2009-2025 Movatter.jp