| Грэмми |
|---|
 |
| Грэмми мүсіншесі — алтын жалатылған граммофон |
| Шынайы атауы | ағылш.Grammy Awards |
| Мемлекет | АҚШ |
| Түрі | Музыкалық марапат |
| үшін марапатталады | Музыка индустриясындағы үздік жетістіктер |
| Негіздеуші | Дыбыс жазу академиясы (The Recording Academy) |
| Жағдайы | Табысталып келеді |
| Негізделді | 1959 |
| Алғашқы иегері | 1959 жылғы марапаттау рәсімі (1-ші рәсім) |
| Соңғы иегері | 2025 жылғы марапаттау рәсімі (67-ші рәсім) |
| Барынша ұсынылған | Бейонсе (99 номинация) |
| Сайты | grammy.com |
| Grammy AwardsОртаққорда |
|---|
«Грэмми» (ағылш.Grammy) — музыка саласындағы айрықша жетістіктерді мойындау мақсатында Американың дыбыс жазу академиясы (The Recording Academy) тапсыратын марапат. Көптеген адамдар бұл сыйлықты әлемдік музыка индустриясындағы ең беделді әрі маңызды марапат деп санайды, сондықтан марапаттау рәсімі жиі «музыканың ең басты кеші» деп аталады.[1] Сыйлық мүсіншесі алтын жалатылған граммофон түрінде жасалған, ал марапаттың бастапқы атауы «Граммофон» сыйлығы (Gramophone Awards) деп жоспарланған болатын.
«Грэмми» — жыл сайын өткізілетін «Үлкен үштік» (Big Three) желілерінің негізгі музыкалық марапаттарының алғашқысы және ол кино саласындағы «Оскар», телевизиядағы «Эмми» және театр өнеріндегі «Тони» сыйлықтарымен бірге Америка ойын-сауық индустриясының төрт негізгі жыл сайынғы марапатының бірі болып саналады. «Грэмми» марапаттау рәсімі алғаш рет 1959 жылы 4 мамырда 1958 жылғы орындаушылардың музыкалық жетістіктерін құрметтеу мақсатында өтті.
2011 жылғы салтанаттан кейін Дыбыс жазу академиясы 2012 жылға арналған көптеген «Грэмми» санаттарын қайта қарап, реформалады. Қазіргі күні жалпы саланы қоса алғанда, бірақ арнайы марапаттарды есептемегенде, барлығы 95 марапаттау санаты бар.
«Грэмми» сыйлығы дыбыс жазу индустриясына қосқан белгілі бір үлесін айқындайтын бірқатар номинациялар бойынша беріледі. Стандартты марапаттау тізіміне әр санаттағы үміткерлер енгізіліп, олардың арасынан жеңімпаз таңдалады. 1959 жылы өткен алғашқы марапаттау рәсімінде 28 «Грэмми» табысталды. Уақыт өте келе жаңа санаттардың қосылуына байланысты марапаттар саны арта түсті; бір кездері олардың саны 100-ден асқан болатын. Сондай-ақ кейбір ескі номинациялардың алынып тасталуына байланысты бұл көрсеткіш өзгеріп отырды. Алдағы 2026 жылғы рәсімде 96 номинация қарастырылған, бұл өткен жылмен салыстырғанда екі санатқа көп.
Кейбір арнайы сыйлықтар «Өмір бойғы жетістіктері үшін» номинациясынан бастап «Техникалық» номинациясына дейінгі сегіз санат бойынша дауыс берусіз (номинациясыз) беріледі.
Жалпы сала (бастапқыда «Үлкен төрттік» — «Big Four» деп аталған) музыкалық туындыларға арналған алты стандартты марапаттан тұрады. Бұл номинацияларда үміткерлерге жанрлық немесе өзге де критерийлер бойынша шектеу қойылмайды; бұл марапаттар бойынша Академияның барлық мүшелері дауыс береді.
- Жыл жазбасы (Record of the Year) — жеке бір әннің орындаушысына және өндірістік тобына (продюсерлер мен инженерлерге) беріледі.
- Жыл альбомы (Album of the Year) — толық бір альбомның орындаушысына, авторларына және өндірістік тобына беріледі.
- Жыл әні (Song of the Year) — жеке бір әннің авторына немесе авторлар ұжымына (сөзі мен музыкасын жазғандарға) беріледі.
- Үздік жаңа әртіс (Best New Artist) — нақты бір әнге немесе альбомға байланыссыз, орындаушының өзіне беріледі.
- Жыл продюсері (Producer of the Year, Non-Classical) — белгілі бір уақыт аралығында атқарған жұмыстар жиынтығы үшін продюсерге беріледі.
- Жыл авторы (Songwriter of the Year, Non-Classical) — белгілі бір уақыт аралығында жазған туындылары үшін ән авторына беріледі.
Жалпы саланы қоса алғанда, бірақ арнайы марапаттарды есептемегенде, барлығы 95 марапаттау санаты бар; олар 11 салаға біріктірілген (бұрын олардың саны 26 болатын).[2]
- Поп, би және электронды музыка
- Рок, металл және альтернативті музыка
- Джаз, дәстүрлі поп, аспаптық музыка және мюзикл
- Кантри және америкалық дәстүрлі музыка
- Госпел және заманауи христиан музыкасы
- Латын, әлемдік, регги және нью-эйдж
- Балаларға арналған, комедия, аудиокітаптар және визуалды медиа
- Дизайн, аннотация және тарихи жазбалар
- Өндіріс, инженерия, композиция және музыкалық өңдеу
«Грэмми» сыйлығы аясында музыкаға қосқан ерекше үлесі немесе жетістіктері үшін бірнеше арнайы марапаттар беріледі:
- «Өмірлік жетістіктері үшін» — бүкіл ғұмыры бойы дыбыс жазу саласына қосқан көрнекті шығармашылық үлесі үшін беріледі.
- Trustees Award (Қамқоршылар сыйлығы) — музыканы орындаумен тікелей байланысты емес, бірақ дыбыс жазу ісіне қосқан айтарлықтай үлесі үшін беріледі.
- Technical GRAMMY Award (Техникалық ГРЭММИ сыйлығы) — дыбыс жазу саласындағы көрнекті техникалық үлесі үшін беріледі.
- Грэмми даңқ залы — ұзақ мерзімді сапалық немесе тарихи маңызы бар жазбаларды атап өтеді.
- MusiCares жыл адамы — шығармашылық жетістіктері менқайырымдылыққа адалдығы үшін беріледі.
Бұл бөлімде бұрын марапатталған, бірақ қазіргі уақытта «Грэмми» сыйлығының тізімінен алынып тасталған санаттар топтастырылған.
Госпел және заманауи христиан музыкасы
- Үздік поп/заманауи госпел-альбом (Best Pop/Contemporary Gospel Album)
- Үздік рок госпел-альбом (Best Rock Gospel Album)
- Үздік дәстүрлі госпел-альбом (Best Traditional Gospel Album)
- Үздік заманауи R&B-госпел-альбом (Best Contemporary R&B Gospel Album)
- Үздік заманауи христиандық музыка әні (Best Contemporary Christian Music Song)
- Үздік госпел/заманауи христиандық музыка орындауы (Best Gospel/Contemporary Christian Music Performance)
- Үздік хорлық госпел-альбом (Best Gospel Choir or Chorus Album)
- Үздік дәстүрлі госпел-орындау (Best Gospel Performance, Traditional)
- Үздік заманауи госпел-орындау (Best Gospel Performance, Contemporary)
- Үздік госпел әні (Best Gospel Song)
- Үздік әйелдер вокалдық госпел-орындауы (Best Gospel Vocal Performance, Female)
- Үздік ерлер вокалдық госпел-орындауы (Best Gospel Vocal Performance, Male)
- Дуэт немесе топтың үздік вокалдық госпел-орындауы (Best Gospel Vocal Performance by a Duo or Group)
- Үздік соул госпел-орындауы (Best Soul Gospel Performance)
- Үздік дәстүрлі соул госпел-орындауы (Best Soul Gospel Performance, Traditional)
- Үздік заманауи соул госпел-орындауы (Best Soul Gospel Performance, Contemporary)
- Үздік әйелдер соул-госпел орындауы (Best Soul Gospel Performance, Female)
- Үздік ерлер соул-госпел орындауы (Best Soul Gospel Performance, Male)
- Үздік соул-госпел орындауы (Best Soul Gospel Performance, Male or Female)
- Дуэт немесе топтың үздік соул-госпел орындауы (Best Soul Gospel Performance by a Duo or Group)
- Үздік оңтүстік, кантри немесе блюграсс-госпел альбомы (Best Southern, Country or Bluegrass Gospel Album)
- Үздік рухтандырушы орындау (Best Inspirational Performance)
Балаларға арналған музыка
   |
|---|
| | Негізгі марапаттар | |
|---|
| | Арнайы марапаттар | |
|---|
| | Pop & Dance / Electronic | |
|---|
| | Rock, Metal & Alternative | |
|---|
| | R&B, Rap & Spoken Word | |
|---|
| | Басқа санаттар | |
|---|
| | Тапсыру рәсімдері | |
|---|
| |
|