შაპურ II (ახალი სპარსული :شاپور,Šāpur), ცნობილი როგორცშაპურ II დიდი —ირანის მეათესასანური მეფე (შაჰი). მისი მმართველობაირანის ისტორიაში შესულია, როგორც ყველაზე გრძელვადიანი მმართველი, იგი მეფობდა მთელი 70 წლის განმავლობაში 309 წლიდან 379 წლამდე. ის იყოჰორმზდ II-ის ვაჟი (დაბ. 302–309).
მისი მეფობის დროს დაიწყო ქვეყნის სამხედრო აღორძინება და ტერიტორიის გაფართოება, რაც აღნიშნა, როგორც პირველი სასანური ოქროს ხანის დასაწყისი. ამრიგად, იგიშაპურ I- სთან,კავად I- თან დახოსრო I- სთან ერთად ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო სასანური მეფეა. თავის მხრივ, მისი სამი პირდაპირი მემკვიდრე ნაკლებად წარმატებული იყო.
შაპურ II ატარებდა მკაცრ რელიგიურ პოლიტიკას. მისი მეფობის პერიოდში შეიკრიბაავესტას უძველესი წიგნები,ზოროასტრიზმის წმინდა ტექსტები. ერეტიკოსებს სასტიკად სჯიდა, ხოლო ქრისტიანებს დევნიდა. ეს უკანასკნელი იყო რეაქციაკონსტანტინე დიდის მიერ რომის იმპერიაში ქრისტიანობის ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადების წინააღმდეგ. შაპურ II, ისევე როგორც შაპურ I, იყო გულმოწყალეებრაელების მიმართ, რომლებიც ცხოვრობდნენ შედარებით თავისუფლებაში და სარგებლობდნენ ბევრი პრივილეგიებით. შაპურის გარდაცვალების დროს სასანური იმპერია იყო ძლიერი , ვიდრე ოდესმე, მისი მტრები აღმოსავლეთით სრულად დამარცხებულნი იყვნენ, ხოლო სომხეთი სრულად ემორჩილებოდა ირანს.
- Boyce, Mary (1984).Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices. Psychology Press, გვ. 1–252.ISBN9780415239028.
- Pourshariati, Parvaneh (2008), Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran, London and New York: I.B. Tauris, ISBN 978-1-84511-645-3, https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ
- Daryaee, Touraj (2014).Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. I.B.Tauris, გვ. 1–240.ISBN978-0857716668.
- Ghosh, Amalananda (1965)Taxila. CUP Archive, გვ. 790–791.
- Potts, Daniel T. (2012). „ARABIA ii. The Sasanians and Arabia“.Encyclopaedia Iranica.
