Eyjarnar voru upphaflega nefndar eftir skipstjóranumWilliam Keeling sem uppgötvaði þær árið1609. Þær voru óbyggðar fram á19. öld þegar enskur ævintýramaður,Alexander Hare, settist þar að með fjörutíu konum. Skoskur skipstjóri,John Clunies-Ross, settist þar að skömmu síðar og hrakti Hare frá eyjunum.Bretar lögðu eyjarnar formlega undir sig árið1857 enViktoría Bretadrottning gaf afkomendum Clunies-Ross eyjarnar til eilífrar eignar árið1886. Árið1901 var sett upp símskeytastöð með neðansjávartengingum við aðrar eyjar á Indlandshafi. Stöðin reyndist mikilvæg ífyrri ogsíðari heimsstyrjöld. Eftir stríðið var eyjunum fyrst stjórnað fráSingapúr en Ástralía tók við stjórn þeirra árið1955. Ástralska stjórnin neyddi Clunies-Ross-fjölskylduna til að selja eyjarnar árið1978.
Afkomendur upprunalegu landnemanna eru kallaðirKókosmalajar. Þeir eru um 5000 talsins og búa flestir íMalasíu en um 400 búa enn á eyjunum. Þeir tala Basa Pulu Kokos sem er afbrigði afmalasísku með enskum og skoskum tökuorðum og aðhyllastsúnní íslamstrú.
Eyjarnar hafa verið kallaðar Kókoseyjar frá 1622, Keeling-eyjar frá 1703, Kókos-Keeling-eyjar afJames Horsburgh 1805, og Keeling-Kókoseyjar á 19. öld.[1] „Kókos-“ vísar tilkókospálma sem vaxa á eyjunum, en „Keeling-“ er vísun íWilliam Keeling sem uppgötvaði eyjarnar árið 1609.[1]
John Clunies-Ross,[2] sem sigldi þangað á kaupskipinuBorneo árið 1825, kallaði eyjarnar Borneókóraleyjar, en notaði „Keeling“-nafnið aðeins um eina eyjuna,North Keeling, og „Kókoseyjar“ aðeins umSouth Keeling.[3][4] Rithátturinn „Kókos(Keeling)-eyjar“ kom fyrst fyrir árið 1916,[5] og varð opinber með Kókos(Keeling)-eyjalögunum 1955.[1]
Malasíska heitið erPulu Kokos (Keeling). Á skiltum á eyjunum eru líka malasískar þýðingar.[6][7]
Kókoseyjar eru tvö láglend kóralhringrif sem þekja 14,3 km2 og eru með 26 km strandlengju. Hæsti punktur eyjanna er aðeins 5 metra yfir sjávarmáli. Þær eru þéttvaxnar kókospálmum og öðrum gróðri. Loftslagið er þægilegt þar semstaðvindar blása úr suðaustri í um níu mánuði á ári með dálítilli úrkomu.Hitabeltisfellibylir fara stundum yfir eyjarnar snemma á árinu.
Norður-Keeling er eitt hringrif sem er næstum heill hringur með litlu 50 metra breiðu opi inn að lóninu austan megin. Eyjan er 1,1 km2 að stærð og er óbyggð. Lónið er um 0,5 km2. Eyjan og hafsvæðið í kringum hana að 1,5 km eruPulu Keeling-þjóðgarðurinn frá 12. desember 1995. Eyjan er eina búsvæðikókosbandrellunnar.
Suður-Keeling er hringrif sem skiptist í 24 smáeyjar sem liggja í hring. Þær eru samtals 13,1 km2. Einu byggðu eyjarnar eruVesturey ogHeimaey.[8] Íbúar eiga kofa, sem eru kallaðir pondok og notaðir sem helgarbústaðir, á flestum stærri eyjunum.
Kókoseyjar.Kort frá 1889.Kort frá 1976.
Eyjar sem mynda hringrifið Syðri-Kókoseyjar (réttsælis frá norðri)
Engar ár eða stöðuvötn eru á hringrifjunum. Einu ferskvatnsuppspretturnar eruferskvatnslinsur á stærri eyjunum þar sem regnvatn safnast fyrir ofan á sjó. Hægt er að sækja vatn úr þessum linsum með grunnum borholum eða brunnum.
Vesturey er höfuðstaður Kókoseyja, en stærsta byggðin er þorpið Bantam á Heimaey.[9] Stjórn eyjanna byggist áKókoseyjalögunum 1955[10][11] og byggist að miklu leyti á áströlskum lögum. Yfirstjórn eyjanna heyrir undirinnanríkisráðuneyti Ástralíu íCanberra.Landstjóri Ástralíu skipar landstjóra eyjanna, en sá síðarnefndi býr ekki á eyjunum. Áður heyrði stjórn eyjanna undirríkislögmann Ástralíu (2007-2013).[12][13]
Frá nóvember 2023 hefur landstjórinn veriðFarzian Zainal sem er líka landstjóriJólaeyju.[14] Þessi tvö lönd mynda samanIndlandshafsumdæmi Ástralíu. Ríkisstjórn Ástralíu veitir opinbera þjónustu í gegnum stjórnarskrifstofuna á Jólaeyju og innanríkisráðuneytið.[15] SamkvæmtRéttarbótalögum hjálendanna 1992 gilda lög Vestur-Ástralíu á Kókoseyjum „að svo miklu leyti sem þau geta gilt þar“.[16] Alríkisstjórnin ákveður hvort lög eigi við um eyjarnar eða ekki. Lögin færðu líka dómstólum í Vestur-Ástralíu lögsögu yfir eyjunum. Kókoseyjar eru aðgreindar frá Vestur-Ástralíu, en fylkið fer með lögsögu þar samkvæmt ákvörðun alríkisstjórnarinnar. Ráðuneyti Vestur-Ástralíu veita opinbera þjónustu á eyjunum, auk verktaka sem alríkisstjórnin greiðir fyrir.[17]
Til erSkírisráð Kókoseyja með sjö fulltrúum. Kjörtímabilið er fjögur ár, en kosið er um helming sæta á tveggja ára fresti.[18] Í mars 2024 var Aindil Minkom forseti skírisráðsins.[19] Síðustu kosningar fóru fram 21. október 2023, samhliða kosningum á Jólaeyju.[20]
Íbúar á eyjunum eru um 600 talsins. Ferðaþjónusta er enn lítil en fer vaxandi og byggist á strandferðamennsku og afþreyingu. Árið 2016 nefndi rithöfundurinnBrad Farmer, höfundur bókarinnar101 Best Beaches 2017, eina strönd áDirection Island „bestu strönd Ástralíu“.[21][22]
Matvælaframleiðsla felst aðallega í lítilsháttar garðrækt og fiskveiðum, en mest af matvælum og öðrum nauðsynjum er flutt inn frá Ástralíu og fleiri stöðum.
Fyrirtækið Cocos Islands Cooperative Society Ltd. ræður verkafólk í byggingarvinnu, uppskipun og siglingu léttabáta. Aðrir vinna við ferðaþjónustu. Atvinnuleysi var 6,7% árið 2011.[23]
↑Horsburgh, James (1841).„Islands to the Southward and South-eastward of Java; The Keeling or Cocos Islands“.The India directory, or, Directions for sailing to and from the East Indies, China, Australia, and the interjacent ports of Africa and South America: comp. chiefly from original journals of the honourable company's ships, and from observations and remarks, resulting from the experience of twenty-one years in the navigation of those seas. 1.bindi (5th. útgáfa). London: W.H. Allen and Co. bls.141–2.
↑Ross, J. C. (Maí 1835).„The Cocos' Isles“.The Metropolitan. Peck and Newton. bls.220.
↑Weber, Max Carl Wilhelm; Weber, Lieven Ferdinand de Beaufort, Max Wilhelm Carl (1916).The Fishes of the Indo-australian Archipelago. Brill Archive. bls.286.Afrit af uppruna á 31. desember 2015. Sótt 26. ágúst 2015.
↑First Assistant Secretary, Territories Division (30 janúar 2008).„Territories of Australia“. Attorney-General's Department. Afrit afupprunalegu geymt þann 6 febrúar 2008. Sótt 7 febrúar 2008.