Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Fara í innihald
WikipediaFrjálsa alfræðiritið
Leit

Gátt:Úrvalsefni

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Úrvalsgátt íslensku Wikipediu
Á úrvalsgáttinni birtist það alfræðiefni sem þykir bera af á íslensku Wikipediu í bland við úrvalsgreinar á öðrum tungumálum og margmiðlunarefni frá Wikimedia Commons.
Uppfærðu síðuna til þess að sjá nýtt efni af handahófi.
Gyllt stjarna
Úrvalsgrein
Hugsuðurinn eftir Auguste Rodin.
Hugsuðurinn eftir Auguste Rodin.

Heimspeki er glíman við grundvallarspurningar umveruleikann,tilvist og stöðumannsins íalheiminum. Þeir sem fást við heimspeki kallastheimspekingar og reyna þeir meðal annars að skýra inntak og tengslhugtaka og fyrirbæra á borð viðsannleika,merkingu ogtilvísun,skilning,þekkingu,skoðun,vísindi,skýringu,lögmál,tegund,samsemd,eðli,eiginleika,orsök,rök,vensl,nauðsyn,möguleika,lög,rétt,rangt,gott,illt,hamingju,dygð,skyldu,athöfn,atburð,réttlæti,réttindi,frelsi,vináttu,ást,fegurð,list og svona mætti lengi áfram telja. En heimspekin er ekki hvaða glíma sem er við þessar spurningar sem á okkur leita, heldur er hún fyrst og fremst tilraun til að fást við þessar spurningar af einurð og heilindum. Hún er ekki einberopinberun einhverrar skoðunar, heldur er hún ætíð rökstudd, jafnvel þótt stundum séu rökin ósögð og undanskilin og þau verði að lesa á milli línanna.

Við þetta má bæta að heimspeki er ekki bara samansafn spurninga semraunvísindin eiga eftir að svara, því túlkun á niðurstöðum vísindanna getur beinlínis oltið á heimspekilegri afstöðu sem liggurtilraunum og túlkun þeirra til grundvallar. Þess vegna geta vísindin einfaldlega ekki svarað öllum spurningum heimspekinnar án þess að gefa sér svörin. Á hinn bóginn mætti segja að heimspekin sé sjálf ákveðin grein eða ákveðinn þátturvísindanna eða framhald þeirra; hún hefur sjálf eitthvað fram að færa til heildarmyndar okkar af sjálfum okkur og heiminum, lífinu og tilverunni.

Heimspekilegar bókmenntir einkennast öðru fremur af röksemdafærslum, sem eru notaðar til að setja fram kenningar um viðfangsefni heimspekinnar. Þessar röksemdafærslur fela yfirleitt í sér hugleiðingar um andstæð eða gagnstæð viðhorf og meinta galla á þeim.

Lesa áfram um heimspeki...

Blá stjarna
Gæðagrein
Keila á færeysku frímerki.
Keila á færeysku frímerki.

Keila (fræðiheiti:Brosme brosme) ernytjafiskur afvatnaflekkaætt, sem er ný ætt, en tilheyrði áðurþorskaætt. Hún lifir íNorður-Atlantshafi bæði austan og vestan megin viðÍsland. Keilan er löng, með sívalan bol, einnbakugga eftir endilöngu bakinu og einn langanraufarugga, sem báðir eru með einkennandi dökkri rönd yst og hvítum jaðri, aukeyrugga ogkviðugga.Sporðurinn er lítill og hringlaga. Hún er meðskeggþráð á neðri vör sem skagar eilítið fram fyrir þá efri og rönd eftir bolnum endilöngum. Roðið er þykkt og hreistrið smátt. Hún er móleit á lit sem fer frá rauðbrúnu og yfir í gulbrúnan eftir umhverfi. Yngri fiskar eru með sex ljósar þverrákir á síðunni.

Lesa áfram um keilu...

Grá stjarna
Úrvalsmynd

Veli Antti Hyyrynen, söngvari finnsku thrashmetal-sveitarinnar Stam1na.

Græn brotin stjarna
Upprennandi
Allt efni Wikipediu er unnið í sjálfboðavinnu með það markmið að safna samanlagðri þekkingu mannkyns og gera hana eins aðgengilega og hægt er. Á þessari síðu eru bestu dæmin um þetta starf á íslensku Wikipediu en það er mikið verk óunnið og öll hjálp er vel þegin. Ef þú getur hugsað þér að taka þátt í þessu verkefni þá ættir þú að lesakynninguna ognýliðanámskeiðið og hefjast svo handa.

Af61.207 greinum á íslensku Wikipediu komast aðeins örfáar útvaldar í hóp gæða- og úrvalsgreina. Samstarf notenda um að fjölga þessum greinum og hækka hlutfall þeirra fer fram íúrvalsmiðstöðinni.

Tillögur að gæðagreinum:Engin atkvæðagreiðsla í gangibreyta

Tillögur að úrvalsgreinum:Atkvæðagreiðsla í gangibreyta

hnöttur
Alþjóðleg úrvalsgrein
Satellite image of northern Britain and Ireland showing the approximate area of Dál Riata (shaded).
Satellite image of northern Britain and Ireland showing the approximate area of Dál Riata (shaded).

Áedán mac Gabráin was aking of Dál Riata fromcirca 574 until his death, perhaps on 17 April 609. The kingdom ofDál Riata was situated in modernArgyll and Bute,Scotland, and parts ofCounty Antrim,Ireland. Genealogies record that Áedán was a son ofGabrán mac Domangairt.

He was a contemporary of SaintColumba, and much that is recorded of his life and career comes fromhagiography such asAdomnán of Iona'sLife of Saint Columba. Áedán appears as a character inOld Irish| andMiddle Irish language works of prose and verse, some now lost.

TheIrish annals record Áedán's campaigns against his neighbours, in Ireland, and in northern Britain, including expeditions to theOrkney Islands, theIsle of Man, and the east coast of Scotland. As recorded byBede, Áedán was decisively defeated byÆthelfrith of Bernicia at theBattle of Degsastan. Áedán may have been deposed, or have abdicated, following this defeat.

Lestu meira um Áedán mac Gabráin á ensku Wikipediu.

Norðurlönd
Norræn úrvalsgrein

Nordisk religion er en samlebetegnelse for dereligiøse traditioner og skikke, der blev praktiseret af indbyggerne i denordiske lande ivikingetiden op tilreligionsskiftet – en periode der strakte sig fra 700 e.v.t. og til 1300-tallet. Den nordiske religion var enfolkereligion, hvor vægten lå påritualer og sociale bånd. Den var lokalt orienteret og forekom i mange former. Det kan både skyldes, at der ikke fandtes normative tekster, og atreligiøs forandring er et grundvilkår for al religion. Den kan være af større eller mindre betydning, men er meget svær at påvise ud fra den enkelte tekst, der er et øjebliksbillede. I vikingetiden blevmytologien og denrituelle praksis hovedsageligt overleveret i mundtlig form. De kilder, der findes til religionen, er en række mere eller mindre tilfældigt sammenstillede kilder. Frahøjmiddelalderen er bevaret litterære kilder. Den moderneforskning bygger på disse tekster, der suppleres med bl.a. arkæologi. På det grundlag er der skabt en rekonstruktion af en fælles nordisk religion. Det vil sige, atnordisk religion er et generaliseret idealbillede.

Lestu meira um norræna goðafræði á dönsku Wikipediu.

Púsl
Gáttir
Gáttir eru ein aðferðin til þess að setja efni Wikipediu fram á skipulagðan hátt og auðvelda aðgengi að því. Þær eru eins konar forsíður fyrir sín efnissvið. Góðar gáttir á íslensku Wikipediu eru:

Sótt frá „https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Gátt:Úrvalsefni&oldid=1823224
Flokkur:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp