Movatterモバイル変換

Fara í innihald

1995

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Árþúsund:	2. árþúsundið
Aldir:	19. öldin 20. öldin 21. öldin
Áratugir:	1971–1980 1981–1990 1991–2000 2001–2010 2011–2020
Ár:	1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998

Árið1995 (MCMXCV írómverskum tölum) var 95. ár 20. aldar sem hófst á sunnudegi samkvæmtgregoríska tímatalinu.

Atburðir

[breyta |breyta frumkóða]

Janúar

[breyta |breyta frumkóða]

Flóð í frönsku borginni Charleville-Mézières.

1. janúar - Embættiumboðsmanns barna tók til starfa á Íslandi.
1. janúar -Austurríki,Finnland ogSvíþjóð gengu íEvrópusambandið.
1. janúar -Alþjóðaviðskiptastofnunin var sett á laggirnar til að taka við afGATT-samningalotunum.
1. janúar -Draupnisaldan var mæld íNorðursjó við Noreg og staðfesti tilvistrisaalda.
6.-7. janúar - Eldur braust út í íbúðabyggingu íManila á Filippseyjum. Lögreglumenn fundu tölvu og sprengiefni með lýsingu áBojinkaáætluninni um stórfellda hryðjuverkaárás. Höfuðpaurinn,Ramzi Yousef, var handtekinn skömmu síðar.
6. janúar - Fyrsta vefútgáfa norsks dagblaðs kom út þegarBrønnøysunds Avis hóf útgáfu á netinu.
9. janúar -Valeríj Poljakov setti met í dvöl í geimnum eftir að hafa verið 366 daga í geimstöðinniMír.
16. janúar -Snjóflóð féll á Súðavík með þeim afleiðingum að 14 fórust.
16. janúar - Mesta vindhviða á Íslandi mældist áGagnheiðarhnúk, 74,2 m/s.
17. janúar - Yfir 6.000 manns fórust og yfir 300 þúsund misstu heimili síní öflugum jarðskjálfta nálægt borginniKobe íJapan.
25. janúar -Norðmenn sendu upp tilraunaeldflaug til að rannsakanorðurljósin með þeim afleiðingum að varnarkerfiRússlands fór í gang og varaði viðkjarnorkuárás.
25. janúar - Ítalski stjórnmálaflokkurinnAlleanza nazionale var stofnaður á grunni nýfasistaflokksinsMSI.
28. janúar - Hundruð þúsunda flúðu heimili sín þegar árnarRínarfljót,Móselá,Main-fljót,Sieg,Meuse,Waal ogSigna flæddu yfir bakka sína.

Febrúar

[breyta |breyta frumkóða]

Ljósmynd af Valeríj Poljakov í Mír tekin fráDiscovery.

1. febrúar -Richey Edwards, söngvari velsku hljómsveitarinnarManic Street Preachers, hvarf af hóteli sínu íBayswater í London.
5. febrúar - 42 cm há stytta afMaríu frá Međugorje í Civitavecchia á Ítalíu hóf að gráta blóði.
6. febrúar - GeimskutlanDiscovery flaug í 11 metra fjarlægð frá geimstöðinniMír.
13. febrúar - 21Bosníuserbi var ákærður fyrirþjóðarmorð ogglæpi gegn mannkyni af mannréttindadómstól á vegum Sameinuðu þjóðanna.
15. febrúar -Kevin Mitnick var handtekinn afFBI sakaður um að hafa brotist inn í nokkrar af öruggustu tölvumBandaríkjanna.
21. febrúar - Fjórir fangaverðir og 96 fangar voru myrtir í uppreisn íSerkadji-fangelsi í Alsír.
21. febrúar - Þrír meðlimirFront national í Frakklandi myrtu KómoreyinginnIbrahim Ali.
21. febrúar -Steve Fossett varð fyrstur til að fljúga einn í loftbelg yfirKyrrahaf þegar hann lenti íLeader í Kanada.
23. febrúar -Dow Jones-vísitalan náði í fyrsta sinn yfir 4000 stig við lokun.
26. febrúar -Barings-banki í Bretlandi varð gjaldþrota.

Mars

[breyta |breyta frumkóða]

Julio María Sanguinetti.

1. mars -Julio María Sanguinetti tók við embætti forseta Úrúgvæ í annað sinn.
1. mars - Rússneski rannsóknarblaðamaðurinnVladislav Listjev var myrtur í Moskvu.
1. mars - Fyrsta leitarviðmótYahoo! leit dagsins ljós.
2. mars -Nick Leeson var handtekinn fyrir sinn þátt í því ad kollsetjaBaringsbanka.
3. mars -Friðargæslu Sameinuðu þjóðanna íSómalíu lauk.
6. mars -Ráðstefna Sameinuðu þjóðanna um fátækt og félagslegt misrétti hófst í Kaupmannahöfn.
11. mars - Sænski íshokkíleikmaðurinnPeter Karlsson var myrtur af nýnasista í Västerås.
12. mars -Uppþotin í Gazi í Istanbúl hófust.
16. mars -Mississippi staðfestiÞrettánda viðauka stjórnarskrár Bandaríkjanna um bann við þrælahaldi.
20. mars - HryðjuverkasamtökinAum Shinrikyo slepptusaríngasi í 5 neðanjarðarlestarTókýó með þeim afleiðingum að 12 létust og 5.500 særðust.
22. mars -Valeríj Poljakov sneri aftur til jarðar eftir að hafa dvalið 438 daga í geimnum.
24. mars - Í fyrsta sinn í 26 ár voru engirbreskir hermenn á verði á götumBelfast á Norður-Írlandi.
26. mars -Schengensáttmálinn gekk í gildi.
31. mars - Bandarísk-mexíkóska söngkonanSelena var myrt af fyrrum starfsmanni sínum,Yolanda Saldívar.

Apríl

[breyta |breyta frumkóða]

Sprengjutilræðið í Oklahómaborg.

1. apríl -Dialog Telekom hóf rekstur fyrstaGSM-nets Srí Lanka.
3. apríl -Alríkislögregla Rússneska Sambandsríkisins var stofnuð afBoris Jeltsín forseta Rússlands.
5. apríl - Bandaríska kvikmyndinThe Last Supper var frumsýnd.
7. apríl - Bandaríska teiknimyndinGuffagrín var frumsýnd.
7. apríl -Fyrra Téténíustríðið: Rússneskar hersveitir drápu 103 almenna borgara íSamashki.
8. apríl -Alþingiskosningar voru haldnar á Íslandi.
18. apríl -Rox var fyrsta sjónvarpsþáttaröðin sem dreift var ánetinu.
19. apríl -Sprengjutilræðið í Oklahómaborg: Sprengja sprakk íAlfred. P. Murrah-byggingunni íOklahómaborg. 169 manns fórust.
24. apríl - Gilbert Murray var myrtur meðbréfsprengju fráUnabomber.
28. apríl - 101 fórst þegar gassprenging varð á byggingarsvæði íDaegu í Suður-Kóreu.
30. apríl - Bandaríkjastjórn hætti fjármögnunNSFNET. Þar með varInternetið orðið að fullu einkavætt.

Maí

[breyta |breyta frumkóða]

Oriental Pearl Tower í Sjanghæ árið 2014.

1. maí-Króatíski herinn hófBljesakaðgerðina gegnKróatíuserbum íKrajinahéraði.
1. maí -Oriental Pearl Tower var opnaður íSjanghæ.
1. maí -Jacques Chirac var kosinn forseti Frakklands.
10. maí - 104 námamenn létu lífið í gullnámu íOrkney, Suður-Afríku, þegar lest hrundi niður námaop.
11. maí - Yfir 170 lönd samþykktu ótakmarkaða framlenginguSamnings um að dreifa ekki kjarnavopnum.
13. maí - HljómsveitinSecret Garden sigraðiSöngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995 með laginu „Nocturne“.
14. maí -Dalai Lama lýsti því yfir aðGedhun Choekyi Nyima væri 11. endurfæðingPanchen Lama.
14. maí -Team New Zealand vannAmeríkubikarinn íSan Diego með 5-0 sigri á heimaliðinu,Stars and Stripes.
16. maí -Shoko Asahara, leiðtogiAum Shinrikyo, var handtekinn viðFujifjall.
17. maí -Jacques Chirac tók við embætti sem forseti Frakklands.
17. maí -Shawn Nelson ók skriðdreka um göturSan Diego í Bandaríkjunum.
19. maí - Bandaríska kvikmyndinDie Hard with a Vengeance var frumsýnd.
21. maí -Jóhannes Páll 2. páfi tókJan Sarkander í dýrlinga tölu íOlomouc í Tékklandi.
23. maí - ForritunarmáliðJava var kynnt almenningi.
24. maí -AFC Ajax sigraðiMeistaradeild Evrópu með 1-0 sigri áAC Milan.
25. maí -Ísafjarðarkirkja var vígð.

Júní

[breyta |breyta frumkóða]

Sampoong-verslunin í Seúl.

2. júní -Mrkonjić Grad-atvikið: Scott O'Grady var skotinn niður yfirBosníu.
2. júní - SS-maðurinnErich Priebke var framseldur til Ítalíu.
6. júní -Stjórnarskrárréttur Suður-Afríku afnamdauðarefsingar.
13. júní -Jacques Chirac tilkynnti að Frakkar myndu hefja á ný kjarnorkutilraunir íFrönsku Pólýnesíu.
14. júní -Gíslatakan í Búdjonnovsk: Téténskir skæruliðar tóku milli 1500 og 1800 gísla á sjúkrahúsi íBúdjonnovsk í Rússlandi.
20. júní - OlíufyrirtækiðRoyal Dutch Shell lét undan þrýstingi og hætti við að sökkva olíuborpallinumBrent Spar.
22. júní -Tamílamálið: Fyrrum dómsmálaráðherra Danmerkur,Erik Ninn-Hansen, var dæmdur sekur.
23. júní - Bandaríska teiknimyndinPócahontas var frumsýnd.
24. júní - MafíuforinginnLeoluca Bagarella var handtekinn á Ítalíu.
24. júní - Suður-Afríka sigraðiHeimsbikarmótið í ruðningi.
28. júní -Alþingi samþykkti endurskoðunmannréttindaákvæða stjórnarskrárinnar í samræmi við ákvörðun hátíðarfundar þingsins áÞingvöllum 17. júní árið áður. Meðal annars var skýrar kveðið á umfélagafrelsi til að tryggja rétt manna til að standa utan félaga ogtjáningarfrelsi kom í staðprentfrelsis áður.
29. júní -Lisa Clayton lauk við hnattsiglingu sína eftir 10 mánuði. Hún var fyrsta breska konan sem sigldi ein umhverfis jörðina.
29. júní - GeimskutlanAtlantis tengdist geimstöðinniMír í fyrsta skipti.
29. júní -Sampoong-verslunin í Seúl hrundi með þeim afleiðingum að 501 létust og 937 særðust.

Júlí

[breyta |breyta frumkóða]

Fjöldagrafir í Srebrenica grafnar upp árið 1996.

4. júlí -John Major var kjörinn leiðtogiBreska íhaldsflokksins.
9. júlí -Borgarastyrjöldin á Srí Lanka: 125 létust þegarflugher Srí Lanka varpaði sprengjum á kirkju íNavaly.
10. júlí -Aung San Suu Kyi var leyst úr stofufangelsi íMjanmar.
11. júlí -Fjöldamorðin í Srebrenica: HersveitirBosníuserba undir stjórnRatko Mladić,hertóku Srebrenica myrtu þúsundir karla og drengja og nauðguðu konum.
17. júlí -Samsetta Nasdaq-vísitalan lokaði í yfir 1000 stigum í fyrsta sinn.
18. júlí -Eldgos hófst íSoufriere Hills-eldfjallinu áMontserrat og stendur enn.
21. júlí -Þriðja Formósusundsdeilan hófst þegar herAlþýðulýðveldisins Kína skaut eldflaugum í hafið norðan viðTaívan.

Ágúst

[breyta |breyta frumkóða]

Tindur K2.

2. ágúst - Fyrstukuldaskil Hvíta jarðskjálftans gengu yfirChile.
3. ágúst -Airstan-atvikið: Afgangskar orrustuþotur neyddu rússneskaIljúsínþotu til að lenda íKandahar.
4. ágúst -Króatíuher hófStormaðgerðina gegnKróatíuserbum íKrajinahéraði.
7. ágúst -Stormaðgerðinni lauk með vopnahléi. HersveitirSerbnesku Krajina gáfust upp í kjölfarið.
10. ágúst - Tveir tengdasynirSaddams Hussein flúðu frá Írak til Jórdaníu þar sem þeir sóttu um hæli.
13. ágúst -Slysið á K2 1995: Sex fjallgöngumenn létust í stormi á niðurleið af tindiK2.
16. ágúst - Vafri Microsoft,Internet Explorer, kom út.
16. ágúst - ÍbúarBermúda höfnuðu sjálfstæði í þjóðaratkvæðagreiðslu.
17. ágúst - Sænski táningurinnJohn Hron var barinn til bana af fjórumnýnasistum á táningsaldri.
18. ágúst - Bandaríska kvikmyndinMortal Kombat var frumsýnd.
24. ágúst -Microsoft gaf út stýrikerfiðWindows 95.
30. ágúst -NATO hófsprengjuárásir á herBosníuserba íBosníu og Hersegóvínu.
30. ágúst -Dauðarefsingar voru aftur teknar upp íNew York-fylki eftir 18 ára hlé.

September

[breyta |breyta frumkóða]

Bandarísk orrustuþota notuð í árásir gegn Bosníuserbum á Aviano-flugstöðinni á Ítalíu.

September -DVD-diskar voru kynntir til sögunnar.
September -Jacob Söderman var kjörinn fyrstiumboðsmaður Evrópusambandsins.
3. september - UppboðsvefurinneBay var stofnaður.
4. september -Fjórða heimsráðstefna kvenna var sett íBeijing í Kína.
6. september -Loftárásir NATO á Bosníuserba héldu áfram eftir að friðarumleitanir báru engan árangur.
8. september -Króatíuher hófMistralaðgerðina í vesturhlutaBosníu og Hersegóvínu.
19. september - Bandarísku dagblöðinThe Washington Post ogThe New York Times birtu yfirlýsingu fráUnabomber.
23. september - ArgentínumaðurinnBill Gaede var handtekinn í Arisóna og kærður fyririðnaðarnjósnir.
26. september - Réttarhöld yfirGiulio Andreotti vegna mafíutengsla hófust á Ítalíu.
27. september - Hópur málaliða undir stjórnBob Denard framdi valdarán áKómoreyjum og náðu forsetanum,Said Mohammed Djohor, á sitt vald.
28. september -Króatíuher myrti níu aldraðaKróatíuserba í þorpinuVarivode.

Október

[breyta |breyta frumkóða]

Milljónagangan

3. október -O. J. Simpson-réttarhöldin:O. J. Simpson var sýknaður af ákæru fyrir morðið áNicole Simpson ogRonald Goldman.
4. október - Frakkar sendu herlið til að handtaka málaliðannBob Denard sem framið hafði valdarán áKómoreyjum.
12. október - Sænska kvöldblaðiðExpressen sagði frá því aðMona Sahlin, fyrrum atvinnumálaráðherra, hefði notað greiðslukort ríkisins til að greiða fyrir einkaneyslu.
16. október -Milljónagangan, mótmælaganga þeldökkra Bandaríkjamanna tilWashington D.C., fór fram.
17. október -Jeanne Calment sló met sem elsta kona heims samkvæmt skrám þegar hún náði 120 ára og 238 daga aldri.
18. október - Hafist var handa við að reisaEyrarsundsbrúna.
23. október -Náttúru- og umhverfisverðlaun Norðurlandaráðs voru veitt í fyrsta sinn.
26. október -Snjóflóð féll á Flateyri með þeim afleiðingum að 20 létust.
28. október - 289 létust í eldsvoða í neðanjarðarlestarstöð íBakú í Aserbaísjan.
30. október - Naumur meirihluti felldi tillögu um að sækjast eftir sjálfstæði í þjóðaratkvæðagreiðslu íQuebec.

Nóvember

[breyta |breyta frumkóða]

Fellibylurinn Angela.

1. nóvember -NASA missti samband við geimkönnunarfariðPioneer 11.
1. nóvember - Samningaviðræður stríðandi fylkinga íborgarastyrjöldinni í Júgóslavíu hófust íDayton,Ohio.
4. nóvember -Yitzhak Rabin forsætisráðherra Ísraels var skotinn til bana af öfgasinnuðum Ísraela.
6. nóvember - Fyrsta skjákortið frá3dfx Interactive var kynnt á ráðstefnunniCOMDEX.
7. nóvember - FellibylurinnAngela gekk yfir Filippseyjar og Víetnam með þeim afleiðingum að 882 fórust. Vindhraðinn náði 58 m/s með hviðum upp í 80 m/s.
10. nóvember - Nígeríska leikskáldið og umhverfisverndarsinninnKen Saro-Wiva var hengdur af Nígerskum stjórnvöldum ásamt 8 öðrum úrMOSOP.
16. nóvember - Stríðsglæpadómstóll á vegum Sameinuðu þjóðanna kærðiRadovan Karadžić ogRatko Mladić fyrirþjóðarmorð.
18. nóvember -Jóakim Danaprins gekk að eigaAlexöndru Manley.
19. nóvember - Bandaríska teiknimyndinLeikfangasaga var frumsýnd í Bandaríkjunum.
21. nóvember -Dayton-samningarnir sem bundu endi áBosníustríðið voru samþykktir íWright-Patterson-flugstöðinni nálægtDayton,Ohio íBandaríkjunum.
22. nóvember - Breski raðmorðinginnRosemary West var dæmd í lífstíðarfangelsi fyrir morð á 10 konum og stúlkum.
24. nóvember -Stöð 3 hóf útsendingar. Hún sameinaðistStöð 2 tveimur árum síðar.
25. nóvember - Írar samþykktu að heimilaskilnað í þjóðaratkvæðagreiðslu.
28. nóvember -Bill Clinton afnam 55 mph (89 km/klst) hámarkshraða á tilteknum vegum í Bandaríkjunum.
30. nóvember -Javier Solana var skipaður yfirmaðurNATO.

Desember

[breyta |breyta frumkóða]

Slobodan Milošević,Alija Izetbegović ogFranjo Tuđman undirrita Dayton-samningana.

1. desember - Bandaríska kvikmyndinThings to Do in Denver When You're Dead var frumsýnd.
3. desember -Verkföll lömuðu opinbera geirann í Frakklandi.
6. desember -Bill Clinton tilkynnti að 1500 bandarískir hermenn yrðu sendir til Bosníu-Hersegóvínu og Króatíu á vegumNATO.
7. desember - GeimkanniGalileos fór inn í lofthjúpJúpíters.
8. desember -Carl Bildt var skipaður sáttasemjari Evrópusambandsins í fyrrum Júgóslavíu.
14. desember -Dayton-samningarnir voru undirritaðir í París.
15. desember - Dæmt var ímáli belgíska atvinnuknattspyrnumannsins Jean-Marcs Bosmans.
15. desember - Innleiðingevrunnar sem almenns gjaldmiðils var ákveðin á fundi í Madríd.
20. desember -American Airlines flug 965 fórst í Kólumbíu. Af 164 farþegum lifðu 4 slysið af.
30. desember - Lægsti hiti sem mælst hefur íBretlandi, −27.2 °C, mældist íAltnaharra í Skosku hálöndunum.
31. desember - Síðasta myndasagan umKalla og Kobba eftirBill Watterson birtist í dagblöðum.

Ódagsettir atburðir

[breyta |breyta frumkóða]

Breska lággjaldaflugfélagiðEasyJet var stofnað.
Íslenska barnabókinÁfram Latibær! kom út hjá Æskunni.
Körfuknattleiksfélag ÍBV var stofnað.
Ítalska hljómsveitinProzac+ var stofnuð.
Skoska hljómsveitinBiffy Clyro var stofnuð.
Bandaríska hljómsveitinFoo Fighters var stofnuð.

Fædd

[breyta |breyta frumkóða]

Kendall Jenner

16. janúar -Geitin sjálf, íslenskur tónlistarmaður.
16. janúar -Takumi Minamino, japanskur knattspyrnumaður.
19. janúar -Frederik Schram, danskur knattspyrnumaður.
21. janúar -Nguyễn Công Phượng, víetnamskur knattspyrnumaður.
1. febrúar -Eygló Ósk Gústafsdóttir, íslensk sundkona.
6. febrúar -Leon Goretzka, þýskur knattspyrnumaður.
8. febrúar -Joshua Kimmich, þýskur knattspyrnumaður.
8. febrúar -Hjörtur Hermannsson, íslenskur knattspyrnumaður.
18. febrúar -Rúnar Alex Rúnarsson, íslenskur knattspyrnumaður.
21. febrúar -Clara Klingenström, sænsk söngkona.
27. febrúar -Kosuke Nakamura, japanskur knattspyrnumaður.
1. mars -Elín Metta Jensen, íslensk knattspyrnukona.
1. mars -Genta Miura, japanskur knattspyrnumaður.
5. apríl -Sei Muroya, japanskur knattspyrnumaður.
12. maí -Luke Benward, bandarískur gamanleikari.
16. maí -Nguyễn Tuấn Anh, víetnamskur knattspyrnumaður.
27. júní -Glódís Perla Viggósdóttir, íslensk knattspyrnukona.
3. júlí -Bergþór Másson, íslenskur hlaðvarpsstjórnandi.
12. júlí -Luke Shaw, enskur knattspyrnumaður.
14. júlí -Serge Gnabry, þýskur knattspyrnumaður.
22. ágúst -Dua Lipa, ensk söngkona.
10. september -Jack Grealish, enskur knattspyrnumaður.
21. október -Doja Cat, bandarísk tónlistarkona.
3. nóvember -Kendall Jenner, bandarísk fyrirsæta.
2. desember -Kalvin Phillips, enskur knattspyrnumaður.

Dáin

[breyta |breyta frumkóða]

9. janúar -Souphanouvong, forseti Laos (f.1909).
9. janúar -Valdimar Indriðason, íslenskur stjórnmálamaður (f.1925).
2. febrúar -Fred Perry, breskur tennisleikari (f.1909).
31. mars -Selena, bandarísk söngkona (f.1971).
12. apríl -Pétur J. Thorsteinsson, íslenskur sendiherra (f.1917).
25. apríl -Ginger Rogers, bandarísk leik- og söngkona (f.1911).
5. maí –Mikhaíl Botvinnik, rússneskur stórmeistari í skák og heimsmeistari (f.1911).

Tage Ammendrup

9. maí -Tage Ammendrup, íslenskur dagskrárgerðarmaður (f.1927).
15. maí -María Markan, íslensk óperusöngkona (f.1905).
24. maí -Harold Wilson, forsætisráðherra Bretlands (f.1916).
28. maí -Gunnar Huseby, íslenskur frjálsíþróttamaður (f.1923).
23. júní -Jonas Salk, bandarískur vísindamaður (f.1914).
29. júní -Lana Turner, bandarísk leikkona (f.1921).
3. júlí -Árni Björnsson, Íslenskt tónskáld og hljóðfæraleikari (f.1905).
4. júlí -Eva Gabor, ungversk-bandarísk leikkona (f.1919).
16. júlí -Torfi Bryngeirsson, íslenskur frjálsíþróttamaður (f.1926).
28. ágúst -Michael Ende, þýskur rithöfundur (f.1929).
9. október -Alec Douglas-Home, forsætisráðherra Bretlands (f.1903).
22. október -Kingsley Amis, bandarískur rithöfundur (f.1922).
4. nóvember -Yitzhak Rabin, forsætisráðherra Ísraels (f.1922).
4. nóvember -Gilles Deleuze, franskur heimspekingur (f.1925).
10. nóvember -Ken Saro-Wiva, nígerískur rithöfundur og manréttindahöfundur (f.1941).
16. nóvember -Ellý Vilhjálms, íslensk söngkona (f.1935).
22. nóvember -Daníel Á. Daníelsson, íslenskur læknir og þýðandi (f.1902).

Nóbelsverðlaunin

[breyta |breyta frumkóða]

Sótt frá „https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=1995&oldid=1924901“

1995

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp