Dum la fino di la17ma e dum tota18ma yarcento Angli e Franci disputis la hegemonio politikala e komercala en la regiono.Britanian imperio okupis la regiono pos ke expediciono komandita da Augustus Keppel desembarkis en la regiono. Banjul, la nuna chefurbo di Gambia, lor nomizitaBathurst, fondesis en1816. Per pakto signatita daUnionita Rejio eFrancia en1889, la nuna frontieri inter Gambia eSenegal establisesis definitive.
Dum laDuesma mondomilito Gambiana trupi kombatis kontreJaponiani en la nunaMyanmar. Pos la milito, en1962 eventis general elekti, ed Unionita Rejio grantis propra guvernerio a Gambia la sequanta yaro.
Jammeh guvernis per dekreto til 1996, kande ilu elektesis prezidanto. Ilu rielektesis en 2001, 2006 e 2011, ma en2016 ilu perdis l'elekto por la nuna prezidantoAdama Barrow.
Laparlamento havas unika chambro, la Nacional Asemblitaro (National Assembly) kun 53 membri, di qui 48 elektesas direte dal populo, e la cetera selektesas dal prezidanto. Omna membri del parlamento elektesas por 5-yara mandato.
La bazo di la legaro Gambiana mixas Britaniana, Islamala e kustumala legaro. La maxim alta korto esas la Supra Korto di Gambia, qua konsistas ek un chef-judiciisto e 6 plusa altra judiciisti. La judiciisti nominesas dal prezidanto, pos konsultar la Komisitaro pri Judiciala Servado.[1]
La nunakonstituco aprobesis per plebicito en1996 ed adoptesis en januaro1997.
Gambia esas mikra stato en westalAfrika apud lafluvio Gambia, preske komplete cirkondata dal teritorio diSenegal: ol havas 740 km di frontieri kun Senegal e 80 km dilitoro. La teritorio esas larja admaxime de 48 kilometri.[1] Cirkume 1.300 km² kovresas da aquo. Ol esas la min vasta Afrikana lando che la kontinento.
La dominacanta vejetantaro proxim la litoro esasmanglieri, esavano doplande. Lareliefo esas plana, kun kolineti este de la lando.
Luaklimato esastropikala, kun du sezoni, simila a la klimato del sudo diSenegal. Dejunio tilnovembro la klimato esas varma kun intensapluvi. De novembro tilmayo la temperaturi esas min varma, kunsika sezono.[1]
Gambia esas un ek la maxim povra stati de Afrika. Ne existas naturala resursi. La maxim importanta produkturi por exportaco esas nuci e fishi. Anketurismo esas importanta fonto di revenuo por la lando.
Gambiana muliero e puerino.Habitantaro di Gambia en 2016, segun evo e sexuo.
Segun statistiki deThe World Factbook por julio 2018, Gambia havis2 092 731 habitanti. La maxim multa (34%) esas Mandinka/Jahanka, 22,4% esas Fulani/Tukulur/Lorobo, 12,6% esas Wolof, 10,7% esas Jola/Karoninka, 6,6% esas Serahuleh, 3,2% esas Serer, 2,1% esas Manjago, 1% esas Bambara, 0,7% esas Aku Marabout, 0,9% esas altra etnii, 5,2% esas ne-Gambiani, e 0,6% ne informis l'etnio, segun statistiki de 2013.[1]
Segun lademografiala kontado di1993 plu kam 63% de la habitanti habitas rurala zoni. La habitantaro di la lando kreskabas rapide: ol havis640 000 habitanti en 1982,1 337 000 habitanti en 2001,1 593 256 habitanti en 2005 e2 092 731 habitanti en 2018.
L'oficala linguo di la lando esasAngla. La linguiMandinka,Wolof, Fula ed altri parolesas lokale.[1]
Lareligio kun maxim granda nombro di adepti esas Islamo, por 95,7% de la habitantaro. Kristani esas 4,2%, 0,1% ne informis pri religio, ed altra 0,1% deklaris ne havar religio en 2013.[1]
Malgre esar la min lando de kontinental Afrika, lakulturo di Gambia rezultas de la mixuro di diversa influi. Pro manko di naturala barieri, la maxim multa populi de westal Afrika, nome de Senegal, anke establisis su en la lando. Anke l'Europani influis lokala kulturo, namfluvio Gambia esas navigebla de la litoro til multa kilometri doplanda, ed uzesis dal Europana exploreri de l'epoko dil komerco di sklavi.
Exemplo pri la mixo di kulturi esas lamuziko de la lando, qua mixas la moderna ocidentala muziko kun la muzikosabar, de la populi Wolof e Serer. La tradiciono di la rakonteri e poeti nomizitajeli en linguo Mandinka - anke nomizitakewel dal Serer, egewel dal Wolof - duras en la regiono del epoko dil Imperio Mande til nun. Li pleaskora, kord-instrumento simila a harpo, havanta 21 kordi. La moderna muziko populara di Gambia aparis dum layari 1960a, ed influesis da Usana, Britaniana e Kubana muziki. Muzikala grupo "The Super Eagles" pleismerengue ed altra jenri kun liriki kantita en Wolof. Laba Sosseh esas kompozisto e kantisto dison esalsa qua naskis en Gambia ma developis lua muzikala kariero exterlande. Musa Ngum esis un ek la pioniri dil jenro muzikalambalax. Ngum ed anke la bando Super Diamono establisis su en Senegal en 1981. Nun, Jaliba Kuyateh esas la precipua Mandinka kantisto kompozisto.Hip hop ereggae anke populareskis en la lando, nome en povra regioni. Nun, multa artisti lokala mixaship hop kunreggae,mbalax,dancehall esalsa e kreas karakteriziva lokala stilo.
Quale enSenegal, la maxim popularasporto en Gambia esas lukto.Futbalo ebasketbalo ank esas populara. La nacionala futbalo-esquado surnomizesasThe Scorpions ("la skorpioni"), e nulafoye klasifikesis por partoprenar laMondala Kupo di Futbalo.
.svg)
.jpg)
