Brazilia (Portugalane:Brasil,Angle ed anciena Portugalane:Brazil) esas lando jacanta este deSud-Amerika. Ol esas la 5ma maxim vasta e la 6ma maxim populoza lando del mondo, kun plu kam 8,5 milion km² e plu kam 200 milioni habitanti.[2] Ol esas la maxim vasta e populoza lando de Sud-Amerika.
Fosili indikas ke homi ja habitis la nuna teritorio di Brazilia plu kam8 000 yari ante nun[3], ma kelka arkeologiisti kredas ke homi ja habitis la teritorio cirkume 48 mil yari ante nun[4]. Ye la22ma di aprilo1500Portugalana marinoPedro Álvares Cabral arivis en la sudo di la nunaBahia e revendikis la teritorio por Portugal. On kredas ke kande Cabral arivis, Brazilia havis cirkume2 000 diferanta indijena populi. En la litoro, l'indijeni parolis lingui de la familio Tupi-Guarani.
Komence Portugalani explotis "pau-brasil",arboro qua furnisis reda kolor-materio valorinta en Europa. Kande l'arboro divenis rara, li komencis plantacarsukrokano en granda plantacerii ennord-esto di Brazilia. En1549,Salvador divenis l'unesma chef-urbo di Brazilia. Pos la morto di Portugalana rejulo Henrique en1580, Portugal unionesis a la rejio Hispania, enederlandani, lor enemiki di Hispani, invadisPernambuco, en la centro di la regiono di plantacerii. Kande Nederlandani ekpulsesis en1654 li komencis kultivar sukrokano enNederlandan Antili, e Braziliana produktado dekadis.
Dum la18ma yarcento trovesisoro enMinas Gerais ed en altra regioni doplanda. Konseque, Portugalana krono diplasis la chef-urbo di Brazilia aRio de Janeiro en1763. Dum la duesma duimo de la18ma yarcento la produktado di oro dekadis, ed grupo di intelektuali probis krear movado por deklarar la nedependo di Brazilia. La movado faliis, ed un ek la partopreninti,Joaquim José da Silva Xavier, surnomizitaTiradentes enkarcerigesis e kondamnesis a mortopuniso perjibeto. En1798 eventis rebeleso enBahia surnomizitaConjuração dos Alfaiates ("la konspiro di la taliori") kontre Portugalana koloniigo. Ta rebeleso anke faliis, e kelka chefi arestesis e mortigesis per jibeto.
Ye la15ma di novembro1889, marshaloDeodoro da Fonseca proklamis Brazilianarepubliko qua duras til nun. Til1930 du stati dominacis la politiko di la lando: São Paulo - richa stato danko a l'exportacajo dikafeo - e Minas Gerais, richa danko a l'edukado di bovi e produktado dilakto. En1930 eventisstato-stroko eGetúlio Vargas, deRio Grande do Sul, asumis povo. Il adoptis politiki por stimular l'industrio en lando. Vargas anke aprobis un ensemblo di legi qui grantis yuri a laboristi, exemple la 8-hora jornolaboro, 30 dii di vakanco salariita omnayare, edc. Ta ensemblo recevis la nomoConsolidação das Leis do Trabalho (“ensemblo di laborala legi”) en Portugalana, e l'abreviuro CLT. L'aprobo di ta legi donis granda populareso a Vargas, quankam ilu guvernis kom diktatoro.
En1942 Brazilia enirisDuesma mondomilito alonge Westala Federiti kontrenacional-socialista Germania edItalia. Pos la fino di la milito on komencis kontestar la diktatoreso di Vargas, qua esis renversita de povo ye la29ma di oktobro1945. On kunvokis nacionala konstitucala asemblajo por skriptar novakonstituco. Vargas, qua mantenis populareso danko a CLT, fondis du politikala partisi: la social-demokrata partiso (PSD) e la partiso por Braziliana laboristi (PTB).
Kande la duesma mondomilito finis Brazilia havis granda quanto di extera rezervaji danko a l'exportacaji, ma disipis ol rapide. En1950 Getúlio Vargas disputis demokrate la prezidanteso e vinkis. En1953 il kreisPetrobras, Braziliana statala kompanio por explotarpetrolo. Vargas suocidis ye la24ma di agosto1954, pos grava politikala krizo.
Ye la31ma di marto1964 militistala stato-stroko revokis prezidantoJoão Goulart. La diktatoreso di militisti duris til la15ma di marto1985, kandeJosé Sarney, civilo, asumis povo pos nedirete elektesar dal Braziliana kongreso. Dum la sequanta yaro, deputati e senatani elektesis, kun skopo formacar nova konstitucal asemblitaro en1987 e skriptar novakonstituco. Ye la5ma di oktobro1988 la nuna konstituco promulgesis.
Fernando Henrique rielektesis en1998 ma pos febla ekonomiala kresko en2001 e2002, lia kandidatoJosé Serra perdis l'elekto viceLuiz Inácio Lula da Silva, l'unesma laboristo e sindikatano qua elektesis prezidanto. Lula rielektesis en2006, ed en2010 il suportis kandidatinoDilma Rousseff, qua vinkis l'elekto vice José Serra e divenis l'unesma muliero prezidantino di Brazilia.
Palaco Planalto, sideyo di la prezidanteso.Nacionala Kongreso di Brazilia
Brazilia esas prezidantalarepubliko, ube la prezidanto esaschefo di stato echefo di guvernerio. La prezidanto elektesas dal populo por 4-yara periodo, ma darfas rikandidatar su unfoye por altra sequanta periodo. La nuna prezidanto, elektita en2018, esasJair Bolsonaro.
La Parlamento havas 2 chambri. La Chambro di Deputati havas 513 membri qui elektesas dal populo por 4-yara periodo, kontre ke laSenato havas 81 membri qui elektesas dal populo por 8-yara periodo. La nunakonstituco adoptesis ye la5ma di oktobro1988 ed emendesis multafoye.
Lajudiciala povo konsistas ek lokala judiciisti, lokala korti en la stati, la Supra Judici-korto (Superior Tribunal de Justiça) e la Supra Federala Tribunalo (Supremo Tribunal Federal), konsistanta ek 11 membri qui judicias en lasta instanco la valideso di legi segun lakonstituco.
Equatoro eTropiko di Kaprikorno trairas Braziliana teritorio. Granda parto di Braziliana teritorio jacas inter la du linei, e plu kam 600.000 km² jacas sude dil Tropiko di Kaprikorno. To rezultas variata peizaji eklimati.
De la litoro diNord-estala regiono til granda parto diSud-estala regiono existis tropikala foresto, nomizitaPortugalaneMata Atlântica (Atlantika foresto). Ol esis l'unesma Braziliana peizajo trovita dal Portugalani, en1500. Nun ta regiono esas forte populizita, e lua peizajo modifikesis proagrokultivo, edukado dibovaro,porki ed altra animali, e l'industrio. Nun restas min kam 10% del originala Atlantika foresto.
En alta regioni dil sudo di Brazilia la klimato esassubtropikala kun 4 sezoni:somero de decembro til marto,autuno de fino di marto til junio,vintro de junio tilseptembro, eprintempo de septembro til decembro. En kelka regioni on existis foresti dikoniferi, ma nun nur restas kelka bosketi. En ta regiono povas falarnivo en alta monti dum la vintro. Fine, sude e weste deRio Grande do Sul existas regiono kun naturala pastureyo (Pampa), kun prolongi enArjentinia edUruguay.
Topografiala mapo di Brazilia.Tereni an la rivi diAmazon e lua enfluanti esas plana, kun basa altitudo.
En poka regioni di la lando l'altitudi superiras2 000 metri, nome en laNorda regiono - an la frontiero kunVenezuela eGuyana - ed enSud-estala regiono, an la montariSerra do Mar eSerra da Mantiqueira. La maxim alta monto di la lando esasPico da Neblina, kun 2.994 metri dialtitudo, jacanta an la frontiero kunVenezuela. An la Norda regiono, basa altitudi infre 100 metri esas dominacanta, e lua reliefo esas preske plana.
Brazilia esas la 8ma maxim grandaekonomio del mondo e la maxim granda deLatin-Amerika, seguntotala nacionala produkturo. Tamen, ol subisis severa diminuto en 2015 e 2016, judikata kom la maxim serioza de lua historio. En 2017 latotala nacionala produkturo kreskis 1%,inflaciono falis a 2,9% dum la yaro, e l'oficala interesto-preco de la Centrala Banko diminutis de 13,75% en 2016 til 7%.[2]
La lando havas diversa ekonomio kun kelka moderna sektori e multa naturala resursi. Lua TNP po persono esas cirkume10 200dolari (la 64ma maxim granda del mondo, segunMondala Banko). La lando esas la 3ma maxim granda produktero diavioni de la mondo.
Luamonetaro,real adoptesis en1994. Pos ta yaro, l'inflaciono kontrolesis. Til1998, la kurso di kambio esis 1 real po 1dolaro di Usa, ma en januaro1999 la lando adoptis flotacantakurso di kambio. Pos ke 1 dolaro kompresis po preske 4reais (singulara:real) dum la fino di2002 - pro timo di radikala chanji en ekonomiala politiko kun la vinko diLuís Inácio Lula da Silva ta yaro - la kurso di kambio diminutis ed stabligis su proxim 2 reais po 1 dolaro.
La precipua origino di Braziliana kulturo esasPortugalana: Brazilia recevisPortugalana linguo, la religio (katolikismo) e la kolonialaarkitekturo de Portugal[5]. Tamen lua kulturo recevis influi de Afrikani, indijeni e de enmigranti de altra landi[6]. Brazilian indijeni influis precipue en la linguo (nomi di geografiala loki, animali, planti e personi) ed en lakoquarto. Afrikani influis en lamuziko edanso (samba esas la maxim konocata exemplo), koquarto, vortaro (exemple: nomi di planti kun Afrikana origino) ereligio (umbanda ecandomblé esas religii kun forta Afrikan influo)[7].
Brazilianamuziko konocesas en omna mondo por lua sortato di ritmi, qualesamba,bossa nova, choro, axé,lambada, forró, edc. Ma altra exterlanda ritmi anke esas populala note meze l'yuneso, exemplerock,hip-hop ereggae. Kelka Braziliana muziki konocata en tota mondo, inkluzite uzita en filmi:Garota de Ipanema ("Yunino de Ipanema",bossa nova daAntônio Carlos Jobim) edAquarela do Brasil ("Aquarelo di Brazilia",samba daAri Barroso).
Mirosmar José "Zezé" de Camargo e Welson David de Camargo "Luciano", du kantisti dimúsica sertaneja.
.jpg)
.jpg)
