NiSalvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, Umuna a Markes ti Dalí de Pubol (Mayo 11, 1904–Enero 23, 1989), aamo pay a kas niSalvador Dalí (/ˈdɑːli/;[1]Katalan:[səɫβəˈðo ðəˈɫi]), ket maysa idi a prominente ngaEspaniol asurealista a pintor a naipasngay idiayFigueres,Espania.
Ni Dalí ket maysa a nalaing a manangiladawan, ken kaaduan nga amo para kadagiti makasulong ken nakakaskasdaaw a ladawan itisurealista nga obrana. Ti kinalaingna nga agpinta ket masansan a maigupgupit iti impluensia dagiti apo tiRenasimiento[2][3] Ti kalatakan nga ammo nga obrana ket tiTi Persistansia ti Memoria, ken nakompleto daytoy idi Agosto 1931. Dagiti adu a kita ti artistiko nga obra ni Dalí ket mairaman ti pelikula, eskultura, ken potograpia, ken nakitintinnulong kadagiti nadumaduma a nga artista iti nadumaduma a karuay ti midia.
Nangigupit ti Dalí iti "panagayatna iti amin a nasayaat a banag ken nalabes, ti panagayatko iti ramen ken ti panagayatko oriental a kawes"[4] iti maysa nga "Arabo a kaputotan", ken nagtunton a dagiti taudanna ket naggapo manipud kadagitiMoro.
Ni Dalí ket managpanpanunot idi, ken nagay-ayat pay ti karkarna ken nalabes a panagkukua. Ti eksentriko nga ugalina ken dagiti tignayna a makaawis iti pannakaikaskaso iti publiko ket sagpaminsan nga ad-adu a makaawis iti pannakaikaskaso ngem ti obrana, ken nakadismaya met daytoy kadagiti tattao a nagay-ayat kadagiti obrana, ken ti pannakairteng kadagiti ktritikona.[5][6]
Ti Dalí a pamilia idi 1910: manipud ti kanawan a ngato, ti ikitna a ni Maria Teresa, ti ina, ti ama, ni Salvador Dalí, ikitna a ni Caterina (kalpasan ket nagbalin a maikadua nga asawa ti amana), kabsat a babai a ni Anna Maria ken ni apongna a baket a ni Anna
Ni Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech ket naipasngay idi Mayo 11, 1904, idi bigat ti 8:45GMT[7] idiay ili tiFigueres, idiay rehion tiEmpordà , ken asideg idiay Pranses a pagbeddengan tiKatalonia,Espania.[8] Ti laklakay a kabsat a lalaki ni Dalí ket agnagan met ti Salvador (bnaipasngay idi Oktubre 12, 1901), ken pimmusay itigastroenteritis iti nasapsapa a siam a bulan, iti Agosto 1, 1903. Ti amana, ni Salvador Dalí i Cusí, ket tengnga a klase idi nga abogado ken notario[9] nga iti arngianna iti nainget a displina ket natibnokan babaen ti asawana a ni Felipa Domenech Ferrés, a nangaw-awis kadagiti annakna a lallaki kadagiti artistiko a panagay-ayatda.[10]
Idi isu ket agtawen iti lima, ni Dalí ket naikuyog idiay tanem ti kabsatna a lalaki ken inbaga dagiti nagannak kaniana nga isu ket reinkarnasion ti kabsatna,[11] ti konsepto a pinatpatina.[12] Kinuna ni Dalí iti kabsatna a lalaki, "...umaspingkami kasla dagiti tedted ti danum, ngem aggiddiatkami kadagiti panagballatek."[13] Isu "ket mabalin idi nga immuna a bersion iti bagik ngem naparsua iti adu unay nga absoluto."[13] Dagiti ladawan ti napauten a pimmusay a kabsatna a lalaki ket agparangto a naisengngat kadagiti naudi nga obrana, a mairaman tiTi Ladawan ti Natay a Kasatko a Lalaki (1963).
Ni Dalí ket addaan pay iti kasat a babai, ni Anna Maria, ken tallo a tawen nga ub-ubing.[9] Idi 1949, isu ket nangipablaak ti libro a maipanggep kenni Dali,Ni Dalí A Kas Nakitkita Babaen t Ti Kabsatna a Lalaki.[14] Dagiti gayyemna idi ubing ket mairaman dagiti nagay-ayam iti putbol a niSagibarba ken niJosep Samitier tiFC Barcelona. Idi las-ud dagiti piesta idiay pagliwliwaan iti Katalan tiCadaqués, dagiti tallo ket nagay-ayamda itiputbol.
Ni Dalí ket nagbasa itieskuela ti panangiladawan. Idi 1916, ni Dalí ket naduktalanna pay ti moderno a panagpinta iti panagbanniagana iti kalgaw a bakasion idiay Cadaqués a kaduana ti pamilia niRamon Pichot, ti lokal nga artista a kankanayon a napnapan idiay Paris.[9] Ti simmaruno a tawen, ti ama ni Dalí ket nagurnos iti maysa nga eksibision kadagiti inladawanna iti uging idiay balay ti pamiliana. Isuket immuna a nangipabuya iti eksibisionna idiay Teatro ti Munisipo idiay Figueres idi 1919, ti lugar a nagsublianna kalpasan kadagiti napalabas a dekada.
Idi Pebrero 1921, ti ina ni Dalí ket pimmusay itikanser ti suso. Ni Dalí ket agtawen idi ti innem a pulo; kinunana idi a ti ipupusay ti inana "ti kakaruan idi a disnog a nasanay iti biagko. Rinaraemko isuna... Saanak a makaibbet iti pannakapukawko iti tao a nakanamnamaak a makaaramid kadagiti saan a makita ken saan a maliklikan a tukki iti kararuak."[15][6] Kalpasan ti ipupusay ti inana, ti ama ni Dalí ket inasawana ti kabsat a babai ti inana. Ni Dalí ket saan met a nangtallikud iti daytoy a pannakiasawa, gapu ta isu ket nagayat unay ket adu met iti respetona iti ikitna.[9]
Ti nagmulmulagat a ni Dalí (kanigid) ken ti kaduana asurealista ng aartista a niMan Ray idiay Paris idi Hunio 16, 1934
Idi 1922, ni Dalí ket napan idiayResidencia de Estudiantes (Pagdagusan dagiti Estudiante) idiayMadrid[9] ken nagadal idiayReal Academia de Bellas Artes de San Fernando. Ti nakuttong a 1.72 m (5ft. 7¾ in.) iti katayag,[16] Ni Dalí ket nakaaw-awisen iti pannakaikaskaso a kas maysa nga eksentriko kendando. Atiddog idi ti buokna ken dagitipatilia, amerikana, dagiti medias, ken dagitibaturga iti estilo iti Ingles nga artistiko a kawes iti naladaw a maika-19 a siglo.
Idiay Residencia, isu ket nagbalin nga asideg a gayyem niPepín Bello,Luis Buñuel, ken niFederico García Lorca. Ti pannakigayyemna kenni Lorca ket addaan iti napigsa nga elemento iti regget,[17] ngem ni Dalí ket nangtallikud kadagiti panag-abanse iti sekso ti mannaniw.[18]
Nupay kasta, dagiti pinintaanna idi, iti panageksperimentona itiKubismo, iti nakagun-odanna iti kaaduan a pannakaikaskaso manipud kadagiti kaduana nga estudiante. Ti laeng pakaammona iti arte ti Kubismo ket nagtaud manipud kadagiti artikulo iti magasin ken ti katologo nga inted kaniana babaen ni Pichot, gapu ta awan idi dagiti artista ti Kubismo idiay Madrid iti dayta a panawen. Idi 1924, ti saan pay a nadayeg a Salvador Dalí ket immuna a nangiladawan iti maysa a libro iti dayta a panawen. Ti pannakaipablaak itiKatalan a daniw tiLes bruixes deLlers ("Dagiti Bruha ti Llers") babaen ti gayyemna ken kaeskuelaanna, ti mannaniw a niCarles Fages de Climent. Ni Dalí ket nageksperimento pay itiDada, a nakaimpluensia iti obrana iti amin a paset ti panagbiagna.
Ni Dalí ket napatalaw idiay Academia idi 1926, iti nabiit kalpasan dagiti naudi nga eksaminasionna idi napabasol a nangirugi iti riribok.[19][6] Ti panangiturayna iti kinalaing iti panagpinta iti dayta a panawen ket ebidensia babaen iti realistikona aTi Basket ti Tinapay, a napinta idi 1926.[20] Iti dayta met laeng a tawen, isu ket nagaramid ti immuna a panagbisitana iti Paris, nga idiay ket nasarungkaranna niPablo Picasso, a rinaraeman met idi ti ubing a Dalí.[6] Ni Picasso ket nakangkangegen kadagiti nasayaat a reporta a maipanggep kenni Dalí manipud kenniJoan Miró, ti kaduana a Katalan a nangipayammo kaniana kadagiti adu a Surealista a gayyemna.[6] Idi nakapardus-as iti bukodna nga estilo kadagiti simmaruno a napalabas a tawen, ni Dalí ket nagpartuat kadagiti adu a bilang ti obra nga adu a naimpluensiaan babaen ni Picasso ken ni Miró.
↑Ian Gibson (1997).The Shameful Life of Salvador Dalí. W. W. Norton & Company. Ni Gibson ket naammuanna a ni "Dalí" (ken dagiti adu a kitana) ket kadawyan nga apeyido kadagiti pagilian ti Arabo a kas tiMorocco, Tunisia,Arhelia wennoEhipto. Iti met sabali, ken segun pay kenni Gibson, ti pamilia ti ina ni Dalí, ti Domènech ti Barcelona, ket addaanda kadagiti Hudio a kaputotan.
↑Kas nailista idiayti rehistrona iti pagbaludan idi 1924, idi agtawen iti 20. Nupay kasta, ti barberna ken biograpo a ni Luis Llongueras, ket inbagbagana a ni Dalí ket agtayag idi iti1.74m (5ft8+1⁄2in).
↑For more in-depth information about the Lorca-Dalí connection seeLorca-Dalí: el amor que no pudo ser andThe Shameful Life of Salvador Dalí, both by Ian Gibson.
↑Bosquet, Alain,Conversations with Dalí, 1969. p. 19–20. (PDF format) (of García Lorca) 'S.D.:He was homosexual, as everyone knows, and madly in love with me. He tried to screw me twice .... I was extremely annoyed, because I wasn’t homosexual, and I wasn’t interested in giving in. Besides, it hurts. So nothing came of it. But I felt awfully flattered vis-à-vis the prestige. Deep down I felt that he was a great poet and that I owe him a tiny bit of the Divine Dalí's asshole. He eventually bagged a young girl, and she replaced me in the sacrifice. Failing to get me to put my ass at his disposal, he swore that the girl's sacrifice was matched by his own: it was the first time he had ever slept with a woman.'
.jpg)
